१९ भदौ , काठमाण्डौ ।
५ दिने चीन भ्रमण उपलब्धिमुलक भएको र अब छिटै भारत पनि जाने तयारी गरेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको यो चाहानामा भने फेरि पनि रोकावट आएको संकेत मिलेको छ । चीनबाट फर्किएकै दिन परराष्ट्र सचिव अमृतबहादुर राईले अब सरकार प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणको तयारीमा लाग्ने बताएका थिए ।
उक्त आसन्न भारत भ्रमणका क्रममा पनि लिपुलेकबारे पनि नेपालको अडान राख्ने सरकारको भनाइ थियो । तर अब ओलीको भारत भ्रमण नै अन्यौलमा परेको छ । नेपाली प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण नहुने सम्भावना रहेको भारतको एउटा सञ्चार माध्यमले दाबी गरेको छ ।
भारतको द प्रिन्ट अनलाइनले स्रोतको हवाला दिँदै ओलीको भारत भ्रमण नहुने जनाएको हो । समाचारमा ओलीको १५ सेप्टेम्बरमा हुने भनिएको भारत भ्रमण नहुने सम्भावना रहेको दाबी गरिएको छ । यसै साता मोदी र ओलीबीच चीनको थियान्चिनमा साङ्घाई सहयोग संगठन एससीओको सम्मेलनको साइडलाइनमा संक्षिप्त भेट भएको थियो ।
पछिल्लो समय चीन र भारतले लिपुलेकको प्रयोगबारे एकपक्षीय सम्झौता गरेको विषयमा नेपालमा विरोध भइरहेका बेला नयाँ दिल्ली रुष्ट बनेको समाचारमा उल्लेख छ । यसअघि ओलीले गत शनिबार चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिंगपिङसमक्ष यसबारे कुरा राखेका थिए ।
यसअघि भारतीय विदेशसचिव विक्रम मिश्रीले काठमाडौं आएर प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई निकट भविष्यमा भारत भ्रमण गर्न निम्ता दिएर गएका थिए । तर २ भदौमा दिइएको उक्त निम्तोमा मिति तोकिएको थिएन । नेपाल र भारत दुवै देशका अधिकारीहरू भदौ ३१ र असोज १ मा उक्त भ्रमण हुनेमा विश्वस्त थिए ।
तर त्यसको दुई दिनपछि लिपुलेक नाका हुँदै व्यापार गर्न भारत र चीनका विदेशमन्त्री स्तरमा सम्झौता भएपछि नेपालले तत्कालै कूटनीतिक नोट पठायो । लगत्तै चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग भेट्दै उक्त सम्झौताको आधिकारिकताबारे प्रश्न उठाए ।
उनले उक्त भूभागलाई तथ्य र उपलब्ध प्रमाणहरूले नेपालतर्फ देखाउने प्रसंग पनि राखे । ओलीको यो कदमबारे भारतीय प्रेस तथा विचार निर्माताहरू बीच विभिन्न कोणबाट चर्चा भयो ।
लिपुलेक, कालापानी लिम्पियाधुरा नाका समेट्दै नक्शा जारी गर्ने, अनि त्यस अनुसार संविधान संशोधन गर्ने ओली नै यसपल्ट प्रधानमन्त्री भएका बेला फेरि संयोगवश चिनियाँ र भारतीय समकक्षी वाङ यी तथा जयशंकरले लिपुलेक बारे सम्झौता गरिदिए ।
यसैका कारण ओलीको भारत भ्रमणको तिथि धकेलिने हो कि भन्ने संशय बढेका बेला भारतीय मिडियाले समेत त्यस्तो लेखेको छ । चीनमा ओलीले राष्ट्रपति सी, रूसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन लगायत विभिन्न देशका शीर्ष नेतासँग वार्ता गर्दा छिमेककै प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग कुनै शिष्टाचार भेट वा साइडलाइन तय भएन, केवल जम्काभेट मात्रै हुन सक्यो ।
यसलाई भ्रमण टोलीकै सदस्यले कूटनीतिक चिसोपना अझै बाँकी रहेकाले आगामी भारत भ्रमणको तिथि के होला भनी आशंका पनि गरेका थिए । यद्यपि भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले एक्समा नेपालका प्रधानमन्त्री ओलीसँगको भेटबारे लेख्दै पुरानो दुईदेशीय मैत्रीबारे उल्लेख गरेका थिए । तर सो बेला पनि मोदीले ओलीलाई आउनु भएनन् ।
बरु रुसी राष्ट्रपतिले ओलीलाई निम्ता दिए । ओलीले पनि पुटिनलाई नेपाल भ्रमणमा आउन आग्रह गरे । यता नेपाली प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण अत्यन्तै संवेदनशील विषय भएकाले यसपल्ट अन्तिम घडीमा मात्रै मिति घोषणा हुनसक्ने भारतीय पक्षले बताइरहेको थियो । मोदी–ओली भेट बोधगयामा हुने भनिएको थियो । तर अब सो भेट नै अनिश्चित बनेको छ ।
