२२ भदौ,एजेन्सी ।
पछिल्लो पटक भारतको चन्द्रयान मिसन सफल भएपछि विश्वभरका अन्तरिक्ष एजेन्सीहरूले आफ्नो चन्द्रमाको अभियानलाई तीव्रता दिइरहेका छन् । नासाले आफ्नै चन्द्रमा रोभर निर्माण गरिरहेको छ। यसको नाम ‘भोलाटाइल्स इन्भेस्टिगेटिङ पोलर एक्सप्लोरेसन रोभर’ (ख्क्ष्एभ्च्) हो। नासाले यसलाई २०२४ को अन्त्यसम्ममा चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा पुर्याउने छ ।
नासाको जोन्सन स्पेस सेन्टरका इन्जिनियरहरूले ¥याम्प तल रोभर प्रोटोटाइप परीक्षण गरेका छन् । ¥याम्प विभिन्न कोणमा विभिन्न अवतरणका लागि झुकेको थियो। यो रोभर जाने ल्यान्डर निजी कम्पनी एस्ट्रोबोटिकले निर्माण गरिरहेको छ । यो चन्द्रमाको नोबेल क्रेटरको नजिक अवतरण हुनेछ। नासाले तयारीसँग सम्बन्धित भिडियो पनि सार्वजनिक गरेको छ ।
जसमा प्रोटोटाइप रोभर ल्यान्डरबाट सतहमा बिस्तारै सरेको देखाइएको छ। एक ट्वीटमा नासा अधिकारीहरूले लेखेका छन्, ’हाम्रो भाइपर रोभर प्रोटोटाइप आफ्नो चन्द्रमा ल्यान्डरबाट बाहिर निस्कने अभ्यास गरिरहेको छ। रोभर २०२४ को अन्तमा चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा भविष्यको अवतरण साइटमा पुग्न सेट गरिएको छ।
नासाका अनुसार यो रोभरले सन् २०२५ वा २०२६ अघि आर्टेमिस ३ मिसनको अवतरण स्थल नजिक जाने र केही महत्वपूर्ण प्रयोगहरू गर्ने बताएको छ । नासाको आर्टेमिस कार्यक्रमले अन्तरिक्ष यात्रीहरूसँग फेरि चन्द्रमा भ्रमण गर्ने लक्ष्य राखेको छ। नासा यहाँ स्थायी आधार निर्माण गर्न चाहन्छ।
नासाका अनुसार वाइपर त्यो लक्ष्य हासिल गर्न महत्त्वपूर्ण हुनेछ, किनभने रोभरको मुख्य लक्ष्य चन्द्रमाको सतहमा बरफ खोज्नु हो। यो मिसन पहिले नै दुई वर्ष ढिलाइ भएको छ। भारतको चन्द्रयान वन मिसनले चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा पानी रहेको खुलासा गरेको थियो । यहाँ धेरै खाल्डाहरू छन्, जहाँ सूर्यको किरण पुग्दैन, पानी बरफको रूपमा अवस्थित छ।
त्यहा कति हिउँ पर्छ थाहा छैन । यो जानकारी प्राप्त गर्न, त्यहाँ एक ग्राउन्ड मिसन चलाउन आवश्यक हुनेछ। भारतले हालै चन्द्रयान–३ मिसनमा सफलता हात पारेको छ । यससँगै यो चन्द्रमामा पुग्ने चौथो देश बनेको छ । भारत चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा पुग्ने पहिलो देश पनि बनेको छ ।
