२४ मंसिर , काठमाण्डौ ।
४ प्रान्तमा विभाजित पाकिस्तान अब १२ भागमा बाँडिने भएको छ । शासनमा सुधार ल्याउन भन्दै पाकिस्तानले आफ्ना ४ प्रान्तलाई १२ वटामा विभाजन गर्ने तयारी गरिरहेको छ । पाकिस्तानका सञ्चारमन्त्री अब्दुल अलिम खानले अब प्रान्त ससाना बनाउने निश्चित भएको बताएका छन् ।
उनका अनुसार सिन्ध र पन्जाबमा तीन नयाँ प्रान्त सिर्जना गर्न सकिन्छ । बलुचिस्तान र खैबर पख्तुनख्वामा पनि यस्तै विभाजन हुन सक्छ । अलिम खानले भनेका छन्, ‘हाम्रा वरपरका देशहरूमा धेरै साना प्रान्त छन्, त्यसैले पाकिस्तानले पनि त्यस्तै गर्नुपर्छ ।’
अलिम खानको पार्टी आईपीपी प्रधानमन्त्री सहबाज सरिफ नेतृत्वको गठबन्धन सरकारको हिस्सा हो । कुन कुन नयाँ प्रान्त सिर्जना गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा पाकिस्तान सरकारले अहिलेसम्म आधिकारिक नक्सा जारी गरेको छैन ।
तर सञ्चारमाध्यमका अनुसार छलफल भइरहेका क्षेत्रहरुमा पन्जाबमा उत्तरी पन्जाब, मध्य पन्जाब, दक्षिणी पन्जाब । यस्तै सिन्धमा कराँची सिन्ध, मध्य सिन्ध, माथिल्लो सिन्ध । केपीमा उत्तरी केपी, दक्षिणी केपी, आदिवासी केपी÷फाटा क्षेत्र र बलुचिस्तानमा पूर्वी बलुचिस्तान, पश्चिमी बलुचिस्तान, दक्षिणी बलुचिस्तान रहेका छन् ।
तर सत्तारुढ गठबन्धनमै रहेको बिलावल भुट्टोको पार्टी पाकिस्तान पिपुल्स पार्टी (पीपीपी) ले सिन्धको विभाजन कुनै हालतमा हुन नदिने बताएको छ । पीपीपीले लामो समयदेखि सिन्ध विभाजनको विरोध गरिरहेको छ। साथै धेरैवटा साना दल पनि विभाजनका विपक्षमा छन्।
अवामी नेसनल पार्टी (एएनपी) र बलुच राष्ट्रवादी दलहरूले यसलाई फुटाऊ र शासन गर नीति भनेका छन् । साना दलहरूको तर्क के छ भने साना प्रान्त सिर्जना गर्नाले स्थानीय पहिचान र संस्कृति कमजोर हुन सक्छ।
अनि ठूला प्रान्तहरूको राजनीतिक शक्ति कमजोर पार्नेछ, जसले सेना र केन्द्र सरकारको पकड बलियो बनाउनेछ । नयाँ प्रान्तहरूको माग पहिले पनि उठाइएको थियो, तर कहिल्यै सफल भएन । १९४७ मा पाकिस्तानमा पाँच प्रान्त थिए ।
पूर्वी बंगाल, पश्चिम पन्जाब, सिन्ध, उत्तर पश्चिम सीमान्त प्रान्त (एनडब्ल्यूएफपी) र बलुचिस्तान । १९७१ मा पूर्वी बंगाल अलग भयो र वर्तमान बंगलादेश बन्यो । एनडब्ल्यूएफपीलाई पछि खैबर पख्तुनख्वा नामकरण गरियो ।
यसपटक प्रस्तावलाई केही थिंक ट्यांक र मुत्ताहिदा कौमी मुभमेन्ट पाकिस्तान (एमक्यूएम–पी) जस्ता दलले समर्थन गरेका छन् । तर नयाँ प्रान्त सिर्जना गर्न संविधान संशोधन गर्नुपर्ने हुन्छ । यसका लागि संसद्मा दुईतिहाइ बहुमत पु¥याउन पर्छ ।
पाकिस्तानलाई १२ प्रान्तमा विभाजन गरियो भने देशको प्रशासनिक संरचना, राजनीति र स्रोत वितरण पूर्ण रूपमा परिवर्तन हुनेछ । तर यसबीच पाकिस्तानमा अलग्गै सिंधु देशको माग गरिएको भन्दै निकै चर्चा भइरहेको छ ।
सिंधुदेशको माग गर्दै कराचीमा र्याली समेत आयोजना गरिएको थियो । सो क्रममा प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच झडप समेत भएको छ । रिपोट्र्सका अनुसार, अलग्गै ‘सिंधुदेश’ को माग राखेर ढुंगामुढा भएको थियो ।
जसमा करिब ४५ प्रदर्शनकारी पक्राउसमेत परेका छन् । गत महिना भारतका रक्षा मंत्री राजनाथ सिंहले पनि भनेका थिए कि पाकिस्तानको सिंध क्षेत्र एक दिन भारतमा गाँसिनेछ । उनको यो बयानले पाकिस्तान भड्किएको छ ।
तर ‘सिंधुदेश’ को माग सिंधी मानिसहरुले पनि गरिरहेका छन् । सिंध संस्कृति दिवस समारोहका क्रममा यो माग तीव्र उठाइएको थियो । मिडिया रिपोट्र्सका अनुसार जसलाई रोक्ने प्रयास गरिदा अलगाववादिहरुको प्रदर्शन उग्र भएको थियो ।
सिंध संस्कृति दिवस समारोह २००९देखि हरेक वर्ष डिसेम्बरको पहिलो आइतबार हुने गरेको छ । यस पटक अलग सिंधुदेशको माग गरिएको थियो । जुन जिये सिंध मुत्तहिदा महाज (जेएसएसएम)को ब्यानरमा आयोजना गरिएको थियो ।
