१७ मंसिर, काठमाण्डौ ।
अन्तराष्ट्रिय न्यायलयले पक्राउ पुर्जी जारी गरेका रुसी राष्ट्रपति भोलि भारत भ्रमणमा आउँदैछन् । पछिल्लो समय रुसबाट इन्धन खरिद गरेको भन्दै अमेरिकाले समेत ट्यारिफ बढाएपछि भारतसँग चिसिएको सम्बन्धका बीच पुटिनको दिल्ली भ्रमणलाई विश्वभरबाटै चासोका साथ हेरिएको छ।
पुटिन ४–५ डिसेम्बरमा भारत भ्रमणमा आउँदैछन्। यस भ्रमणको मुख्य उद्देश्य दुबै देशबीच रक्षा, आणविक ऊर्जा र आतंकवादविरुद्धको लडाइँ जस्ता महत्वपूर्ण मुद्दाहरूमा छलफल गर्नु हो। भारतले एस–४०० मिसाइल प्रणालीको थप खरिद र एसयू–५७ फाइटर जेट खरिद गर्ने सम्भाव्यताबारे रूससँग कुरा गर्ने भारतीय संचारमाध्यामहरुले उल्लेख गरेका छन् ।
पुटिनको भारत भ्रमणबारे क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले बताएका छन् कि एस–४०० को बिक्री एजेन्डामा रहेको छ र रूस एसयू–५७ फाइटर जेट उपलब्ध गराउने विषयमा पनि विचार गरिरहेको छ। यसका साथै, आणविक ऊर्जा क्षेत्रमा नयाँ समझौता हुन सक्नेछ।
पेस्कोभले दिल्लीमा भएका भर्खरका विस्फोटको निन्दा गर्दै आतंकवादविरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको वकालत गरेका छन्। यस भ्रमणले भारत र रूसबीच रणनीतिक साझेदारीलाई अझ मजबुत बनाउनेछ। रूस भारतसँग पाँचौं पुस्ताको स्टिल्थ फाइटर जेट एसयू–५७ खरिद गर्ने सम्भावनामा पनि छलफल गर्न चाहन्छ।
पेस्कोभले एसयू–५७ लाई विश्वकै उत्कृष्ट विमान भएको बताएका छन् र भनेका छन्, “एसयू–५७ विश्वकै उत्कृष्ट विमान हो। एसयू–५७ एजेन्डामा हुनेछ।” एसयू–५७ एउटा यस्तो लडाकू विमान हो जुन राडारमा सजिलै देखिँदैन, अर्थात् यो ‘स्टिल्थ’ प्रविधिबाट सुसज्जित छ।
यो विमान शत्रुको क्षेत्रमा प्रवेश गरी हमला गर्न निकै दक्ष छ। रूस यस विमान भारतलाई बेच्न इच्छुक छ। त्यसैगरी, क्रेमलिनका प्रवक्ता पेस्कोभले संकेत दिएका छन् कि राष्ट्रपति भ्रमणको क्रममा भारत र रूसबीच आणविक ऊर्जा सम्बन्धी समझौता हुन सक्छ।
रूसी कूटनीतिज्ञले भर्खरै दिल्लीमा भएका विस्फोटको कडा निन्दा गरेका छन् र आतंकवादविरुद्ध सहकार्य गर्न आह्वान गरेका छन्। उनले भने, “हामी आतंकवादको निन्दा गर्छौं र हाम्रा देशले धेरै दुःख सहिसकेको छ। हामीले मानिस गुमाउने पीडा अनुभव गरेका छौं।
भारतले यस खतराको सामना धेरैपटक गरिसकेको छ र हामी आतंकवादको निन्दा गर्छौं। आतंकवादविरुद्ध लड्ने एक मात्र उपाय अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग हो।”यस्तै रूसी राष्ट्रपति पुटिनको भारत भ्रमणका कारण सुरक्षा एजेन्सीहरू उच्च सतर्कतामा छन्।
यसअघि डिसेम्बर २०२१ मा पुटिन दिल्ली आएका थिए। भ्रमणका लागि सेन्ट्रल फोर्स र दिल्ली प्रहरी पाँच तहको सुरक्षा व्यवस्था तयार पार्ने भएको छ । सुरक्षा स्रोतहरूलाई उदृत गर्दै भारतीय संचारमाध्यामहरुले बताए अनुसार पुटिनको भ्रमण अत्यन्तै ‘गोप्य कभर’ हुनेछ।
उनको विशेष विमान अवतरण गर्दा बाहिरी सुरक्षा तह एनएसजी कमाण्डोहरूले सम्हाल्नेछन्। एसपीजी, एनएसजी, रअ, आइबी र दिल्ली प्रहरीले आफ्ना–आफ्ना सुरक्षा तह राख्नेछन्। यसका साथै ड्रोन जैमर, एआई मोनिटरिङ, रूट सेनिटाइजेशन र एन्टि–स्नाइपर युनिट पनि सक्रिय हुनेछन्।
पुटिन बस्ने होटललाई सुरक्षा अनुसार सेनिटाइज गरिएको छ। त्यहाँ २४ सैै घण्टाको सुरक्षा प्रणाली र रुसी टोलीका लागि अलग सिस्टम सेट गरिएको छ। सुरक्षा व्यवस्था सम्बन्धी स्रोतहरूले बताए अनुसार, पुटिनको आगमनअघि नै ५० अफिसर भारतमा पुगेका छन्।
उनीहरूले पुटिन जाने निश्चित वा सम्भावित सबै ठाउँहरूको सुरक्षा ड्रिल गर्दै छन्। भारतको शीर्ष सुरक्षा एजेन्सी र दिल्ली प्रहरीले चुनिएका अफिसरहरूले मात्र रुसी राष्ट्रपति सुरक्षा टोलीसँग सम्पर्क राख्नेछन्।
स्रोतहरूको अनुसार, जब पुटिन विदेश यात्रा गर्छन्, उनीसँग करिब १०० सुरक्षा अफिसरहरू सधैं हुन्छन्। पुटिनसँग उनको सबैभन्दा सुरक्षित कार ‘ओरस सेनात’ पनि आउँदैछ, जुन कुनै पनि प्रकारको आक्रमणबाट सुरक्षित रहन्छ।
पुटिन जहाँ जाने, त्यहाँ उनीसँगको अदृश्य सेना पहिले नै तैनाथ हुन्छ, स्थानीय वातावरण र मानिसहरूमा मिसिन्छ। यहाँसम्म कि उनीसँग एक पोर्टेबल ल्याब पनि आउँछ, जसबाट उनको खानेकुरा र खानामा विषको जाँच गरिन्छ।
ल्याबको ‘ओके’ रिपोर्ट आएपछि मात्र पुटिन खाना खाने गर्छन्। रूसी राष्ट्रपति खाना र पेय पदार्थसँगै आफ्नो पोर्टेबल टाइलेट पनि साथमा राख्छन्, ताकि अन्य देशमा उनको शरीरको फोहोर पनि नछुटोस्। यसको धेरै कारणहरू छन्।
भनिन्छ, राष्ट्रपति सम्बन्धी कुनै पनि वस्तु विदेशी भूमिमा छुट्यो भने त्यसको विश्लेषणबाट उनको स्वास्थ्य अवस्था बारेमा जानकारी पाउन सकिन्छ, जुन रुसको राष्ट्रिय सुरक्षा प्रोटोकलसँग जोडिएको छ।
