२ मंसिर, काठमाण्डौ ।
भ्रष्टाचारको आरोपसहित विदेशी र विचौलियाको भरमा बनेको भन्दै लगातार वर्तमान सरकारको आलोचना गर्दै आएका माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डलाई नेकपा एमालेले माफी माग्न भनेको छ, त्यो पनि जनतासंग ।
र त्यो माफी सरकारमाथिको आलोचनाका लागि नभई भारतीय मिडियामा ओलीमाथि गरेका टिप्पणीका कारण प्रचण्डको भत्र्सना गर्दै एमालेले माफी माग्न भनेको हो । तीनदिन अघि दाहालले भारतीय अखबार ‘द हिन्दु’ सँगको अन्तर्वार्तामा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीप्रति टिप्पणी गरेका थिए ।
विहीवार दक्षिण भारतबाट प्रकाशन हुने अङ्ग्रेजी भाषाको अखबार ’दि हिन्दु’मा दाहालले अन्तर्वार्तामा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले ‘चाइना कार्ड प्रयोग गरेको’ बताएका थिए । ओलीले मंसिर १७ देखि गर्न लागेको चीन भ्रमणको निर्णयसमेत अपरिपक्व भएको दाहालले टिप्पणी गरेका थिए ।
प्रधानमन्त्री ओलीको चीन भ्रमण बारेमा प्रचण्डले भनेका छन– केपी ओलीजी पहिलो दुईपक्षीय भ्रमणका लागि चीन जाँदैछन् । तर यो भ्रमण चिनियाँ कार्ड जस्तो देखिन्छ । यो गलत छ । पहिलोपटक प्रधानमन्त्री हुँदाको पहिलो विदेश भ्रमण चीनबाटै गरेका उनले ओलीको आसन्न चीन भ्रमणलाई ’चिनिया कार्ड’ खेलेको बताएका हुन् ।
भारतीय मिडियाहरुले प्रधानमन्त्री ओलीलाई चीनपरस्त वामपन्थी भन्दै नेपालका प्रधानमन्त्रीले पहिलो विदेश भ्रमण भारतबाट गर्ने गरेको परम्परा तोडेको अनर्गल प्रचार गरिरहेका बेला उनीहरुलाई नै बल पुग्नेगरी प्रचण्डले अभिव्यक्ति दिएका छन् ।
यसैका लागि एमालेले शनिबार प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै उक्त आरोप निराधार, गैरजिम्मेवारपूर्ण र नेपालको सार्वभौम छवि र परराष्ट्र नीतिमा गहिरो चोट पु¥याउने कार्य भएको जनाएको हो । ‘यी कथनहरू कूटनीतिक प्रोटोकलको सरासर उल्लंघन हुन् र नेपालको स्वतन्त्रताको पूर्ण अवहेलना देखाउँछन ।
सार्वभौमसत्ता सम्पन्न राष्ट्र भएकाले नेपाललाई आफ्नो कूटनीतिक संलग्नताका लागि कुनै बाह्य स्वीकृति आवश्यक पर्दैन,’ एमाले विदेश विभाग प्रमुख रघुवीर महासेठद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
‘प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमणको निर्णय नेपालको स्वतन्त्र परराष्ट्र नीतिको प्रतिबिम्ब हो, झूटो दाबी गरिएको कार्ड कूटनीति होइन,’ विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । भारत र चीन दुवै नेपालको विकास र समृद्धिको हिस्सा भएको जनाउँदै एमालेले दाहालको भनाइले नेपालले आफ्ना दुई छिमेकीसँग कायम राखेको सन्तुलनलाई कमजोर पार्ने जनाएको छ ।
‘यस्ता विचारहीन टिप्पणीले यी राष्ट्रहरूसँग नेपालले कायम राखेको बलियो र समान साझेदारीलाई खलल पार्ने खतरा छ,’ विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । एमालेले परराष्ट्र नीति सानोतिनो राजनीतिक झगडाको विषय नभएको र पूर्वप्रधानमन्त्री दाहालको भनाइ नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताका लागि पनि हानिकारक भएको जनाएको छ ।
साथै एमालेले भारत र चीन दुवैसँग नेपालको सन्तुलित सम्बन्ध कायम गर्ने प्रतिबद्धता दोहो¥याउँदै दाहाललाई आफ्ना गैरजिम्मेवारपूर्ण अभिव्यक्ति फिर्ता लिन र नेपाली जनतासँग माफी माग्न आग्रह गरेको छ ।
‘दाहालको भनाइले नेपालको सार्वभौमसत्ताप्रतिको घृणा र राष्ट्रको स्वाभिमानको मूल्यमा राजनीतिक चालबाजी गर्ने प्रवृत्ति झल्काउँछ,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ । प्रधानमन्त्री ओलीले सन्तुलित र व्यावहारिक परराष्ट्र नीति अवलम्बन गरेको र त्यसले नेपालको सार्वभौमसत्ता र राष्ट्रिय हितलाई प्राथमिकतामा राख्दै भारत र चीन दुवैसँग आपसी सम्मान र सहयोगलाई बढावा दिएको एमालेको दाबी छ ।
‘द हिन्दु’ सँगको अन्तर्वार्तामा दाहालले नयाँ सरकारको नीतिका कारण नेपाल–भारत सम्बन्ध तनावग्रस्त भएको र फेरि सीमा समस्या चर्कने ‘खतरा’ रहेको बताएका थिए । आफ्नो १८ महिने कार्यकालमा नेपाल–भारत सम्बन्धलाई ‘नयाँ उचाइमा’ पु¥याएको उनको दाबी छ ।
दाहालले २०२३ जुनमा गरेको भ्रमणका क्रममा भारतसँग धेरै महत्त्वपूर्ण तथा दूरगामी सम्झौता गरेको जनाएका थिए । तर आफ्नो नेतृत्वको सरकार हटाइएपछि नेपालमा भारतविरोधी कार्य भइरहेको दाबी गर्दै उनले त्यो प्रधानमन्त्री ओली नेतृत्वको वर्तमान सरकारको अपरिपक्वताको प्रमाण भएको टिप्पणी गरेका थिए ।
नेपालको इतिहास, संस्कृति र भूगोलले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई सन्तुलनमा राख्नुपर्ने बताउँदै दाहालले प्रधानमन्त्री ओलीले चीन जानुअघि भारतसँग नेपालको अद्वितीय सम्बन्धलाई स्वीकार गर्नुपर्ने पनि बताएका थिए ।
प्रचण्डले भारतसँगको नेपालको सम्बन्ध इतिहास संस्कृति र भूगोलको कारण भन्दै सबैभन्दा सुरुमा भारतै जानुपर्ने बताएका छन् । यस्तै मुद्दामा केही दिन अगाडि ’कान्तिपुर कन्क्लेभ’मा बोल्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भने सार्वभौम देशको प्रधानमन्त्रीले जता सहज हुन्छ उतैबाट विदेश भ्रमण हुने मन्तव्य दिएका थिए ।
यस्तै प्रचण्डले सार्कको समस्या समाधानका लागि भारतको प्रमुख भूमिका रहेको धारणा अन्तर्वार्तामा राखेका थिए । तर तीन पटक प्रधानमन्त्री भइसकेका र हाल संवैधानिक पद प्रमुख विपक्षी दलको नेताको हैसियतमा रहेका दाहालले कूटनीतिक मान्यता समेत भुलेर भारतीय मिडियामा आपत्तिजनक अभिव्यक्ति दिएको भन्दै सर्वत्र आलोचनासमेत भइरहेको छ ।
देशको प्रधानमन्त्री औपचारिक भ्रमणका क्रममा एउटा छिमेकमा जान लागेका बेला जिम्मेवार नेताले अर्को छिमेकीलाई उक्साउने र आपसी सम्बन्धमा आशंका उत्पन्न गराउने ढंगले अभिव्यक्ति दिनु आपत्तिजनक र कुटनीतिकरुपमा राष्ट्रिय हितविपरित हुने भन्दै उनको आलोचना भइरहेको छ ।
प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमणलाई लिएर विभिन्न टिकाटिप्पणी भइरहेको अवस्थामा चीनपछि प्रधानमन्त्री भारत जाने तयारीमा छन् । चीन भ्रमणको तयारीको संयोजन गरिरहेकी परराष्ट्र मन्त्री आरजु राणाले नै चीनपछि प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण हुने जानकारी दिएकी छन् ।
दोस्रो खेलमै जितको स्वाद चाखेका छन् । अब टोलीले मार्च २०२५ मा एसियन कप छनोटको तेस्रो चरण खेल्नेछ । यसका लागि समूह विभाजन डिसेम्बर ९, २०२४ मा हुनेछ । एन्फाले रिक्त रहेको प्रशिक्षक पदका लागि आवेदन प्रक्रिया अघि बढाइसकेको छ ।
