१३ फागुन, एजेन्सी ।
रुसलाई युक्रेनी क्षेत्रबाट हटाउने एक प्रस्तावमा संयुक्त राष्ट्रले मञ्जुरी दिइएको छ । सोमबार राखिएको यस प्रस्तावको पक्षमा ९३ र विपक्षमा १८ मत परे । ६५ देशले मतदानमा सहभागिता नै जनाएनन् । तर रुस–युक्रेनबीच युद्ध सुरु भएयता पहिलोपटक अमेरिकाले युक्रेनविरुद्ध मतदान गरेको छ ।
प्रस्ताव समर्थन गर्नेमा जर्मनी, बेलायत र फ्रान्सजस्ता प्रमुख युरोपियन देश रहेका छन् । यता रुससमेत अमेरिका, इजरायल र हंगेरीले यस प्रस्तावको विपक्षमा मतदान गरेका छन् । यो प्रस्ताव रुस–युक्रेन युद्ध सुरु भएको तेस्रो वर्षगाँठमा गरिएको हो ।
भारत र चीनले संयुक्त राष्ट्रमा भएको यो प्रस्तावमा भाग नै लिएनन् । यसैबीच फ्रान्सेली राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोंले शान्ति स्थापनाको नाममा युक्रेनले आत्मसमर्पण गर्ने अवस्था हुन नहुने बताएका छन् । ह्वाइट हाउसमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा म्याक्रोंले यस्तो बताएका हुन् ।
अमेरिकी समकक्षी ट्रम्पसँगको भेटवार्तापछि उनले युक्रेनलाई आत्मसमर्पण गर्न लगाउने पक्षमा उभिन नसकिने बताए । दुबै शीर्ष नेता रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण गरेको तेस्रो वर्षगाँठमा युक्रेन युद्धबारे छलफल गर्न बैठक गर्दै छन् ।
यस दौरान ट्रम्पले शान्ति स्थापनाका लागि अमेरिका एक्लैले भन्दा पनि युरोपेली देश समेतले यसको बोझ उठाउनु पर्ने र त्यसको जस अपजस झेल्नुपर्ने बताए ।जवाफमा म्याक्रोंले युरोप युक्रेनलाई सहयोग गर्ने जिम्मेवारीबाट पछि नहटेको भनी जोडदार रुपमा आफ्नो तर्क राखे ।
यसअघि युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले किभमा पश्चिमी नेताहरुको एक शिखर सम्मेलनमा ‘हामी यो युद्धलाई यसै वर्ष अन्त्य गर्न सक्छौं’ भनेका थिए । उनले युरोपेली नेताहरूको बीचमा यस वर्ष ‘वास्तविक, दीर्घकालीन शान्ति’ को आह्वान गरेका छन् ।
यता रुसले आफ्नो हितलाई ‘उपयुक्त’ बनाउने सम्झौतामा पुग्न सकेमा मात्र आक्रमण रोक्ने बताएको छ र युरोपमाथि लडाइँलाई लम्ब्याउन चाहेको आरोप लगाएको छ । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको सन् २०२२ फेब्रुअरीमा ‘विशेष सैन्य अभियान’ सुरु गर्ने निर्णयले दोस्रो विश्वयुद्धपछिको युरोपको सबैभन्दा ठूलो द्वन्द्व सुरु गरेको थियो ।
दुवै पक्षका दशौँ हजार सैनिक र युक्रेनी नागरिक मारिएका छन् । देशको दक्षिण र पूर्वका सहरहरू ध्वस्त भएका छन् र लाखौँ मानिस आफ्नो घर छोड्न बाध्य भएका छन् । “यो वर्ष वास्तविक, स्थायी शान्तिको सुरुआतको वर्ष हुनुपर्छ”, जेलेन्स्कीले किभमा आफ्ना समर्थकहरूलाई भने, “पुटिनले हामीलाई शान्ति दिदैनन् वा केहीका बदलामा हामीलाई दिदैनन् । हामीले शक्ति, विवेक र एकताको माध्यमबाट शान्ति जित्नुपर्छ ।
”युरोपेली आयोग प्रमुख उर्सुला भोन डेर लेयनले पनि अमेरिकासँग द्वन्द्व कसरी अन्त्य गर्ने भन्ने विषयमा वार्ता सुरु भए पनि पुटिन पछि हट्ने सम्भावना नरहेको चेतावनी दिइन् । “पुटिनले भूमिमा यो युद्ध जित्नका लागि पहिलेभन्दा बढी कडा प्रयास गरिरहेका छन्, उनको लक्ष्य युक्रेनको आत्मसमर्पण हो”, उनले भनिन् ।
उनले युक्रेनको युद्धलाई ‘युरोपको भविष्यका लागि सबैभन्दा केन्द्रीय र महत्त्वपूर्ण सङ्कट’ भनेकी छन् । मध्यस्थकर्तालाई सम्झौता गर्न सहयोग गर्ने प्रस्ताव गरेका टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगनले शिखर सम्मेलनमा ‘युक्रेनको क्षेत्रीय अखण्डता, सार्वभौमिकता र स्वतन्त्रता’ लाई दृढतापूर्वक समर्थन गरेको र वार्तामा दुवै पक्षको ‘निष्पक्ष’ प्रतिनिधित्व गर्नुपर्ने बताए ।
तर युक्रेनका समर्थक राष्ट्रका नेताहरूले समर्थन घोषणा गर्न र किभको प्रतिरोधको प्रशंसा गर्न पङ्क्तिबद्ध हुँदा त्यहाँ एउटा उल्लेखनीय अनुपस्थिति थियो । डोनाल्ड ट्रम्पको ह्वाइट हाउसमा पुनरागमनले पश्चिमी गठबन्धनलाई उल्ट्याउने खतरा बनेको छ र महत्त्वपूर्ण मोडमा अत्यावश्यक सैन्य र आर्थिक सहयोगलाई प्रश्नमा ल्याएको छ ।
पुटिनसँग वार्ता खोल्ने ट्रम्पको कदम, युक्रेनले युद्ध ‘सुरु’ गरेको भन्ने झूटो दाबी र जेलेन्स्कीमाथि मौखिक आक्रमणले युरोपभरि चिन्ता पैदा गरेको छ । किभले सोमबार वासिङ्टनसँग संयुक्त राज्य अमेरिकालाई दुर्लभ खनिजहरूमा प्राथमिकता पहुँच दिने सम्झौताको ‘अन्तिम चरण’ मा रहेको बताएको छ ।
यो गत हप्तामा विस्फोट भएको असहमतिको स्रोतहरू मध्ये एक हो । रुसी अधिकारीहरू ट्रम्पको पहुँचबाट उत्साहित भएका छन् । उनीहरूले आफ्नो मुख्य मागहरूः युरोपमा नेटोको सैन्य उपस्थितिको कटौती, युक्रेनबाट क्षेत्रीय छुटहरू र किभलाई पश्चिमी सैन्य समर्थनको अन्त्य गर्ने अवसर देखेका छन् ।
“हामी यी वार्ताहरूले रुसी सङ्घलाई सुहाउने दृढ र दिगो परिणाम दिएपछि मात्र शत्रुता रोक्नेछौँ”, विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले टर्कीको भ्रमणमा भने । यसैबीच पुटिनका प्रवक्ताले युरोपलाई लडाइँ लम्ब्याएको आरोप लगाएका छन् ।
सोमबार ब्रसेल्सले लगाएको प्रतिबन्धको नयाँ प्याकेजको जवाफ दिँदै क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेसकोभले पत्रकारहरूलाई भने, “युरोपेलीहरू युद्ध जारी राख्नुपर्ने कुरामा विश्वास दिलाउने बाटोमा छन् ।”
चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले सोमबार पुटिनसँगको कुराकानीमा युक्रेन सङ्कटलाई कम गर्न सहयोगी रुसको ‘सकारात्मक प्रयास लाई समर्थन गरेको चिनियाँ सरकारी मिडियाले जनाएको छ । बेइजिङ रुसको महत्त्वपूर्ण राजनीतिक समर्थक हो र यसले कहिल्यै पनि रुसको आक्रमणको निन्दा गरेको छैन भने अमेरिका र रुसको सहमतिको आफूहरुले स्वागत गर्ने बताइसकेको छ ।
