२९ माघ, एजेन्सी ।
सौर्यमण्डलको केन्द्रमा रहेको एक मात्र तारा सूर्यमा अनौठो चालहरू देखिएको वैज्ञनिकहरुले पत्ता लगाएका छन्। पहिलो पटक वैज्ञानिकहरूले सूर्यको भाग टुक्रा टुक्रा भएको देखेका छन् । फेब्रुअरी २ मा, सूर्यको प्लाज्माको ठूलो भाग यसबाट अलग भएको र सूर्यको वायुमण्डलमा परिक्रमा गर्न जारी राखेको डेली मेलले उल्लेख गरेको छ ।
यो प्लाज्मा हजारौं माइलको उचाइमा सूर्यको उत्तरी ध्रुवमा परिक्रमा गरिरहेको र त्यसपछि गायब भएको थियो । यो अनौठो घटना देखेर वैज्ञानिकहरु छक्क परेका छन् । यससँग सम्बन्धित भिडियोहरू सार्वजनिक भएका छन् । भिडियो केही सेकेन्डको भएपनि यसको वास्तविकतामा ८ घण्टा चलेको वैज्ञानिकहरुले बताएका छन् ।
क्यालिफोर्नियाको द एयरोस्पेस कर्पोरेशनका विज्ञान कम्युनिकेटर र अनुसन्धान वैज्ञानिक टमिथा स्कोभले भिडियो सार्वजनिक गरेकी छन् । नासाको सोलार डाइनामिक्स अब्जर्भेटरीले यो घटनालाई कैद गरेको छ। जब सूर्यको भाग अलग भयो, यो पोलमा चक्रवात तुफान जस्तै उत्पन्न भएको उनले उल्लेख गरेकी छन् ।
यो ध्रुवमा बनेको हुनाले यसलाई ‘पोलर भोर्टेक्स’ भनिएको हो । टमिथा स्कोभले आफ्नो ट्वीटमा लेखेकी छिन्, ‘सूर्यको उत्तरी भागमा रहेको मुख्य फिलामेन्टबाट छुट्टिएको एउटा भाग। अब यो हाम्रो ताराको उत्तरी ध्रुव वरिपरि विशाल ध्रुवीय चक्रवातको रूपमा घुमिरहेको छ।
प्लाज्माको अंशलाई सूर्यबाट अलग गर्नुको अर्थ के हो? भन्ने विषयमा पजि वैज्ञानिकहरुले प्रष्ट पारेका छन् । वास्तवमा, धेरैजसो सूर्य धेरै प्रकारका ग्यासहरूबाट बनेको हुन्छ जुन विद्युतीय रूपमा चार्ज हुन्छ। सबै ताराहरूको संरचना एउटै हुन्छ। यिनलाई प्लाज्मा भनिन्छ। प्लाज्मा सूर्यबाट सधैं निस्कने क्रम जारी छ।
यो सतहबाट उठ्छ र हजारौं किलोमिटरसम्म अन्तरिक्षमा जान्छ, तर यो सधैँ सतहमा धागो जस्तै जोडिएको हुन्छ। वास्तवमा, यस पटक जब प्लाज्मा अन्तरिक्षमा पुग्यो, सतहमा जोड्नुको सट्टा, यो अलग भयो। प्लाज्मा यसको रिलीज पछि घन्टा सम्म सतह माथि रह्यो र सूर्यको ध्रुव वरिपरि परिक्रमा गर्न जारी राख्यो।
यो ध्रुवहरूमा चक्रवाती आँधी जस्तो देखिन्थ्यो। कोलोराडोको नेशनल सेन्टर फर एटमोस्फेरिक रिसर्चका सौर्य वैज्ञानिक स्कट म्याकइन्टोसले प्लाज्माले यस्तो व्यवहार गरेको कहिल्यै नदेखेको बताएका छन् । उनले भनेका छन् कि प्लाज्मा फिलामेन्टहरू नियमित रूपमा सूर्यको ५५ डिग्री अक्षांश रेखाहरू नजिक आउँछन्।
सूर्य आफ्नो ११ वर्षीय गतिविधि चक्रको अन्त्य तर्फ अघि बढिरहेको छ। यही कारणले गर्दा विगत केही महिनादेखि सूर्यबाट लगातार ठूलो प्लाज्मा निस्किरहेको छ । यद्यपि, प्लाज्माका यी फिलामेन्टहरू पृथ्वीका लागि खतरा नभएको वैज्ञानिकहरुले बताएका छन् । तर यदि तिनीहरू पृथ्वीको नजिक आए भने, त्यसपछि उपग्रह र रेडियो संकेतहरू क्षतिग्रस्त हुन सक्छ।
पृथ्वीका पावर ग्रिडहरू पनि यी कारणले क्षतिग्रस्त हुन सक्छन्। यद्यपि ती धुव्रहरूमा पार गर्दा एक सुन्दर दृश्य हुनेछ। फेब्रुअरी २ मा सूर्यबाट निस्किएका प्लाज्माले पृथ्वीलाई निशाना बनाएन। यो टुक्रा कसरी अलग भयो र यो कसरी हुन सक्छ भनेर वैज्ञानिकहरूले अझै अनुसन्धान गरिरहेको द न्युर्योक पोस्टले उल्लेख गरेको छ ।
