१८ असार, एजेन्सी ।
पुरानो मानव प्रजातिको हड्डीमा भेटिएका दाँतले टोकिएका निशानहरूले उसलाई १५ लाख वर्षअघि मारेर अर्को मानवले खाएको देखिएको अनुसन्धानकर्ताहरूले दावी गरेका छन् । यसलाई ’मानवको मासु मानवले खाने’ विषयमा सबैभन्दा पुरानो प्रमाण मानिएको छ ।
स्मिथ सोनियनको राष्ट्रिय संग्रहालय प्राकृतिक इतिहासका अनुसन्धानकर्ताहरूले होमो सेपियन्ससँग नजिक रहेको प्रजातिको बायाँ खुट्टाको हड्डीमा यी चिन्हहरू पत्ता लगाएका छन् । यो प्रजाति अहिलेको केन्यामा बस्थ्यो। ११ मध्ये करिब ९ वटा काटिएको ढुङ्गाका औजारसँग यी प्रमाणहरु मिल्दोजुल्दो छन, जबकि अन्य चिन्हहरू लोप भइसकेको ’साब्रे–टूथेड जीव’ सँग मिल्दोजुल्दो भनिएको छ।
उक्त परियोजनाका प्रमुख अनुसन्धानकर्ता ब्रायना पोबिनरले भनेकी छन्, काटिएको निशानले हत्याराले मासु खाएको प्रमाणित गर्दैन तर यो सम्भावना भने रहेको देखाउदछ । यो हड्डी १९७० मा पेलियोएन थ्रोपोलॉजिस्ट मेरी लीकीले पत्ता लगाएकी थिइन र त्यसपछि केन्याको नैरोबी संग्रहालयमा राखिएको थियो ।
भर्खरै, जब पोबिनरले जनावरको टोकाइको चिन्हको खोजीमा हड्डीलाई पुनः अवलोकन गरे, उनले नयाँ र रहस्यमय चिन्हहरू फेला पारेका हुन् । “हामीसँग भएको जानकारीले हामीलाई बताउँछ कि कम्तिमा १४, १५ लाख वर्ष पहिले होमिनिनहरूले अन्य होमिनिनहरू खाइरहेका थिए,“ उनले एक विज्ञप्तिमा भनेकी छन् ।
“मानव विकासवादी रूखमा प्रजातिहरूले आफैलाई खुवाउन एकअर्कालाई खाइरहेका अन्य धेरै उदाहरणहरू छन्, तर यो जीवाश्मले सुझाव दिन्छ कि हामीले भविष्यवाणी गरेका र पहिले भन्दा धेरै, हाम्रो प्रजातिहरू नजिकैको विगतमा बाँच्नुपर्ने हुन सक्छ,“ पोबिनरले भनेकी छन् । पोबिनरले भनेकी छन् ’यी काटिएका दागहरू ठ्याक्कै खाना खाने समयमा बनाइएका जस्तै देखिन्छन्।
यो खुट्टाको मासु कुनै संस्कारको लागि नभई आफ्नै पोषणको लागि खाएको देखिन्छ। त्यसैले यो जीवाश्म प्रागैतिहासिक नरभक्षणको प्रमाण हुन सक्छ । वैज्ञानिकहरूले प्रमाण फेला पारेका छन् कि १५ लाख वर्ष पहिले जीवाश्म फेला परेको क्षेत्रमा होमो इरेक्टस, होमो ह्याबिलिस र पारान्थ्रोपस बोइसी कम्तिमा तीन होमिनिन प्रजातिहरू रहेका थिए ।
