२३ माघ, एजेन्सी ।
खगोलविद्हरू हरेक दिन अन्तरिक्षको अनुशन्धानमा तल्लीन रहन्छन् । उनीहरुको एक मात्रै उद्धेश्य भनेको यो ब्रम्हान्डबारे पूर्ण जानकार हुनु हो । वर्षाैदेखि उठिरहेको प्रश्न हो के मानिसहरुको लागि सुरक्षित मानिएको पृथ्वी जस्तै अर्काे ग्रह पनि छ ? पृथ्वीमा मात्र जीवन छ वा कुनै अन्य ग्रहमा कुनै प्रजातिहरू छन् ? एलियनहरू नभए पनि ब्रह्माण्डमा पृथ्वीजस्तो कुनै ग्रह छ कि छैन भन्ने प्रश्न उठ्छ ?
यसको जवाफ वैज्ञानिकहरु रात दिन खोजिरहेका छन् । पृथ्वी २.० को खोज लामो र कठिन भएको छ। वैज्ञानिकहरू पृथ्वी जस्तै अर्को ग्रह खोज्ने प्रयासमा छन्। अब वैज्ञानिकहरूको खोज पृथ्वीभन्दा ठूलो र सूर्यको बसोबासयोग्य क्षेत्रमा रहेको ग्रहमा पुगेको छ ।
खगोलविद्हरूले हालै पृथ्वीबाट १३७ प्रकाश वर्ष टाढा TOI–715 b नामक ग्रह पत्ता लगाएका छन्। वैज्ञानिकहरूले यसलाई ‘सुपर अर्थ’ भनेका छन् । यो ग्रह रातो तारा वरिपरि घुमिरहेको छ। यद्यपि, यो खोज एक्लो होइन। यसको साथमा पृथ्वीको आकारको दोस्रो ग्रह पनि हुन सक्छ, जुन दुवै आफ्नो अभिभावक ताराको बसोबास योग्य क्षेत्रमा छन्।
TOI–715 b हाम्रो ग्रह भन्दा करिब डेढ गुणा चौडा छ। यो एक कक्षामा छ जसले यसलाई यसको ताराबाट ठ्याक्कै सही दूरीमा राख्छ, यो ग्रहमा तरल पानीको सम्भावना बढाउने बैज्ञानिकहरुले दावी गरेका छन् । पानी जीवनको प्रमुख तत्व हो। बसोबास योग्य क्षेत्र भनेको ताराबाट टाढाको दूरी हो जहाँ ग्रहमा रहेको पानी न तातोका कारण वाष्पीकरण हुन्छ न चिसोका कारण बरफमा परिणत हुन्छ।
पानीको अस्तित्व उपयुक्त वातावरण सहित धेरै कारकहरूमा निर्भर गर्दछ। TOI–715 b को स्थानले यसको थप अध्ययनको लागि वैज्ञानिकहरू बीच चासो जगाउँछ। वैज्ञानिकहरूले यस ग्रहको खोजलाई धेरै राम्रो समय मान्छन् । किनभने आज प्रविधिको विकास भएको छ ।
वैज्ञानिकहरूसँग आज जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप जस्ता चीजहरू छन्, जुन टाढाको एक्सोप्लानेटहरू पत्ता लगाउन र तिनीहरूको वायुमण्डलीय संरचनाहरूको विश्लेषण गर्न सक्षम छन्। यस्तो डेटाले सौर्यमण्डलभन्दा बाहिरको जीवनको सम्भावनाको बारेमा महत्त्वपूर्ण सूचना प्रदान गर्न सक्छ।
तारा TOI–715 b रातो छ । जुन हाम्रो सूर्य भन्दा सानो र चिसो छ। यस मार्फत चट्टानी ग्रहहरूमा उर्वर भूमि उत्पादन गर्न सकिन्छ। ट्रांजिटिंग एक्सोप्लैनेट सर्वे सैटेलाइटले TOI–715 b को पहिचान गरेको छ । यसका बारेमा वैज्ञानिकहरु समेत अझै पूर्ण जानकार रहेका छैनन् ।
