१ जेठ ,एजेन्सी ।
भारत र इरानबीच सोमबार एउटा सम्झौता भएको छ । जसले चीन र पाकिस्तानलाई झड्का लाग्ने भारतीय मिडियामा दाबी गरिएको छ । भारत र इरानबीच चाबहारस्थित शाहिद बेहस्ती बन्दरगाह सञ्चालनबारे सम्झौता भएको हो । उक्त बन्दरगाह इरानको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो बन्दरगाह हो । यो सम्झौता इन्डिया पोर्ट्स ग्लोबल लिमिटेड र पोर्ट्स एन्ड मेरिटाइम अर्गनाइजेसन अफ इरानबीच भएको हो ।
भारतका पत्तन, पोत परिवहन र जलमार्ग मन्त्री सबानन्द सोनोवालले इरान पुगेर आफ्ना इरानी समकक्षीका साथ यो सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गरेका हुन् । पाकिस्तान र चीन इराननजिक ग्वादर बन्दरगाहलाई विकास गरिरहेका छन् । भारत, इरान र अफगानिस्तानलाई जोड्ने चाबहार बन्दरगाहलाई ग्वादर बन्दरगाहका निम्ति चुनौतीका रूपमा हेरिँदै आएको छ ।
यो सम्झौता १० वर्षका लागि भएको र त्यसपछि स्वतः नवीकरण हुने जनाइएको छ । सन् २०१६ मा पनि यससम्बन्धी दुई देशबीच सम्झौता भएको थियो । अहिलेको सम्झौतालाई त्यसैको नयाँ रूपका रूपमा लिइएको छ । भारतका विदेशमन्त्री एस जयशंकरले यो बन्दरगाहको सम्झौताबाट नयाँ लगानीको बाटो खुल्ने जनाएका छन् ।
भारतको विदेश मन्त्रालयले यो सम्झौताले क्षेत्रीय कनेक्टिभिटी बढाउनुका साथै अफगानिस्तान, मध्य एसिया र युरेसियाका निम्ति मार्ग खोल्ने जनाएको छ । रोयटर्सले जनाएअनुसार, यो सम्झौतामा इन्डिया पोर्ट्स ग्लोबल लिमिटेडले करिब १२० मिलियन अमेरिकी डलर लगानी गर्नेछ । त्यसबाहेक २५० मिलियन डलरको वित्तीय मद्दत पनि गरिनेछ ।
यसानुसार, उक्त सम्झौता करिब ३७० मिलियन डलरको हुनेछ । यो बन्दरगाह भारतको रणनीतिक र कूटनीतिका हिसाबले निकै महत्त्वपूर्ण हुने जनाइएको छ । इरानलाई भने अमेरिकासहित पश्चिमा राष्ट्रले व्यापार लगायतका क्षेत्रमा आंशिक प्रतिबन्ध लगाएका छन् ।
