११ असार , एजेन्सी ।
छिमेकी राष्ट्र चीनले अन्तरिक्षमा ठूलो सफलता हासिल गरेर फेरि नयाँ इतिहास रहेको छ । चीनको रोबोट चाङ्गे ६ मिसन आज मंगलबार जुन २५मा चन्द्रमाको रहस्यमय अध्यारो भागबाट नमूना लिएर पृथ्वीमा फर्किएको छ। चाङ्गे ६ को रिटर्न क्याप्सुल चीनको भित्री मंगोलिया स्वायत्त क्षेत्रमा अवतरण भएको छ। चाङ्गे ६ मा चार मोड्युलहरू छन्।
यसमा चन्द्रमा ल्यान्डर, रिटर्न क्याप्सूल, अर्बिटर र एसेन्डर (ल्यान्डरले बोकेको सानो रकेट) समावेश हुन्छ। चीनले मे ३ मा यो मिसन प्रक्षेपण गरेको थियो र पाँच दिनपछि यो चन्द्रमाको कक्षमा पुगेको थियो । जुन १ मा ल्यान्डर दक्षिण ध्रुव–एटकेन (एसपीए) बेसिन भित्र अवस्थित अपोलो क्रेटर भित्र अवतरण भएको चिनियाँ संचारमाध्यामलाई उदृत गर्दै अन्तराष्ट्रिय संचारमाध्यामहरुले जनाएका छन् ।
यो चन्द्रमाको टाढा भागमा १६ सय माइलको क्षेत्र हो। चिनियाँ ल्यान्डरले स्कूप र ड्रिल प्रयोग गरेर ४ दशलमव ४ पाउन्ड (२ किलोग्राम) चन्द्र सामग्री सङ्कलन गरेको स्पेश डटकमले जनाएको छ । बहुमूल्य कार्गो जुन ३ मा एसेन्डरमा लन्च गरिएको थियो र केही दिन पछि मिसनको अर्बिटरसँग पुनः मिलाइएको थियो।
नासाका अनुसार अर्बिटरले आफ्नो रिटर्न क्याप्सुलमा नमूनाहरू लिएर जुन २१ तिर पृथ्वीतर्फ अघि बढ्न थालेको थियो । मंगलबार बिहान क्याप्सुल अवतरणसँगै यो लामो यात्रा टुंगिएको छ । चन्द्रमाबाट नमूनाहरू ल्याउन गर्न सफल भएको चीनको चाङ्गे ६ पहिलो मिसन होइन । सन् २०२० मा सुरु गरिएको सोभियत संघ, अमेरिका र चीनको चाङ्गे ५ मिसनले पनि चन्द्रमाबाट सामग्री ल्याएको छ ।
यद्यपि, अघिल्लो प्रयासहरूले चन्द्रमाको नजिकको छेउबाट सबै नमूनाहरू र चट्टानहरू सङ्कलन गरेका छन् । तर चाङ्गे ६ ले भने चन्द्रमाको टाढाको भागबाट नमूनाहरू सङ्कलन गरेको छ । जुन नजिकको पक्ष भन्दा धेरै फरक छ। चीन यस्तो गर्ने पहिलो देश हो । चन्द्रमाको यो भाग पृथ्वीबाट टाढा छ, त्यसैले त्यहाँ सञ्चालन हुने अन्तरिक्ष यानसँग सञ्चार गर्न रिले उपग्रहहरू आवश्यक पर्दछ।
यस्तो अवस्थामा वैज्ञानिकहरू चाङ्गे ६ को नमूनाहरू नजिकबाट हेर्न उत्साहित छन्। वैज्ञानिकहरू विश्वास गर्छन् कि चाङ्गे ६ द्वारा ल्याइएको नमूनाहरूले सौर्यमण्डलको प्रारम्भिक इतिहासको बारेमा केही अनुत्तरित प्रश्नहरूको जवाफ खोज्न मद्दत गर्न सक्छ । द प्लानेटरी सोसाईटीले चाङ्गे ६ मिशनको बारेमा भनेको छ ,हामी चन्द्रमाको इतिहास राम्रोसँग बुझ्न सक्षम हुनेछौं।
चाङ्गे ६ चीनको दोस्रो मिसन हो । जुन चन्द्रमाको टाढा भागमा गएको थियो। चीनको अन्तरिक्ष–सम्बन्धित मिसन चाङ्गे ६ सँग समाप्त हुँदैन। चीनले २०२६ मा चाङ्गे ७ र २०२८ मा चाङ्गे ८ लन्च गर्ने योजना बनाएको छ। यस मिसनले चन्द्रमा आधार निर्माण गर्न आवश्यक प्रविधिहरूको परीक्षण गर्न मद्दत गर्नेछ । जुन चीनले २०३० मा पानी–बरफले धनी दक्षिणी ध्रुव नजिक निर्माण गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
