१९ कार्तिक, एजेन्सी ।
भोलि मंगलबार, नोभेम्बर ५, संयुक्त राज्य अमेरिकामा राष्ट्रपति चुनाव छ, जहाँ पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र वर्तमान उपराष्ट्रपति कमला ह्यारिस एक अर्काको सामना गर्दै छन्। यस्तो अवस्थामा प्रश्न उठ्छ कि उपराष्ट्रपति कमला ह्यारिस अमेरिकामा जित्छिन् वा पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प जित्छन् ?
अनि यसले सम्पूर्ण विश्वलाई कस्तो असर पार्छ? केही घन्टामा अमेरिकी जनताले आफ्नो अर्को राष्ट्रपति छनोट गर्नेछन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उपराष्ट्रपति कमला ह्यारिस पुनः निर्वाचनका लागि दौडिरहेका छन्।
निर्वाचित भएमा कमला ह्यारिस संयुक्त राज्य अमेरिकाको पहिलो महिला राष्ट्रपति बन्नेछिन्। र यदि डोनाल्ड ट्रम्प चुनाव जित्छन् भने उनी दोस्रो पटक राष्ट्रपतिको सिटमा पुग्नेछन्। अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा ट्रम्प र डेमोक्र्याटिक उम्मेद्वार ह्यारिसबीच कडा प्रतिस्पर्धा भइरहेको छ।
यस पटकको अवस्था अघिल्लो चुनावभन्दा धेरै फरक छ। सन् २०२० मा, जब बाइडेन र ट्रम्प भिडेका थिए, कोभिड–१९ महामारी सबैभन्दा ठूलो मुद्दा थियो, तर यस पटक चुनावी मुद्दा र रणनीतिहरू फरक छन् । अमेरिका विविधताको देश हो।
बाहिरबाट हेर्दा अमेरिका ह्वाइट हाउस, क्यापिटल हिल र न्यूयोर्कको प्रसिद्ध स्काईलाइन जस्तो देखिन्छ । तर अधिकांश अमेरिकी मानिसहरूले रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य र ऋण माफी जस्ता आफ्ना दैनिक मुद्दाहरूलाई नै महत्त्व दिन्छन्।
अधिकांश मतदाताहरू दर्ता भएका रिपब्लिकन वा डेमोक्र्याटहरू हुन् जो सामान्यतया आफ्नो पार्टीप्रति वफादार हुन्छन्। त्यहाँ केही स्विंग राज्यहरू छन् जहाँ मतदाताहरूले चुनावको नतिजाबाट निर्णय गर्छन्।
यहाँ गर्भपतन र आप्रवासन जस्ता संवेदनशील मुद्दाहरूले जनतालाई असर गर्छ। दुवै उम्मेदवारले एकअर्कामाथि व्यक्तिगत र राजनीतिक आक्रमण गरिरहेका छन्। कमला ह्यारिसले महिलाको गर्भपतनको अधिकारका लागि समर्थन जुटाएकी छन् भने ट्रम्पले कमलाको जितले अमेरिकामा आप्रवासीहरूको प्रभुत्व बन्ने दाबी गरेका छन्।
यस्तो अवस्थामा यी विवादास्पद मुद्दाहरू मतदाताहरूलाई लोभ्याउनका लागि प्रमुख चुनावी हतियार बनेका छन्। चुनावपछि कमला ह्यारिस विजयी हुन् वा ट्रम्प, विश्वमा अमेरिकी नीतिको प्रभाव सीमित हुनेछ।
अमेरिकाको हित सर्वोपरि छ र यसको विश्वव्यापी पकड कायम राख्नु कुनै पनि प्रशासनका लागि प्राथमिकता हुनेछ। यदि ट्रम्प विजयी भए अमेरिकाको शत्रु चीन वा इरान हुन सक्छ, जबकि ह्यारिस राष्ट्रपति बनेमा रुसले चुनौतिहरूको सामना गर्न सक्छ।
यो चुनावले विश्वव्यापी शान्ति परिवर्तन गर्दैन, द्वन्द्वका मोर्चाहरू मात्र परिवर्तन गर्दछ। अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनको पछिल्लो सर्वेक्षण अनुसार कमला ह्यारिसले ट्रम्पमाथि थोरै अग्रता कायम राखेकी छन् ।
५३८÷एबीसी न्यूजको नयाँ सर्वेक्षण अनुसार कमला ह्यारिस र ट्रम्पबीच कडा टक्कर देखिएको छ । सर्वेक्षणमा कमला ह्यारिस ४८ प्रतिशत र ट्रम्प ४७ प्रतिशत रहेको छ । कमला ह्यारिस जुलाईको अन्त्यमा चुनावी दौडमा सामेल भए पनि उनी ट्रम्पभन्दा अगाडि रहेको देखिएको छ ।
यी राष्ट्रिय सर्वेक्षणहरूले देशभरि उम्मेदवार कति लोकप्रिय छन् भनेर मात्र जान्न सकिने र चुनावी नतिजाको भविष्यवाणीको रुपमा भने बुझ्न नहुने सर्वेक्षण गर्दा भनिएको छ । किनभने अमेरिकामा एक इलेक्टोरल कलेज प्रणाली प्रयोग गरिन्छ, जसमा प्रत्येक राज्यलाई जनसंख्याको आधारमा निश्चित संख्यामा मत दिइन्छ ।
कुल ५३८ इलेक्टोरल कलेज भोट छन् जसमध्ये कुनै पनि उम्मेदवारलाई जित्न २७० मत चाहिन्छ । अमेरिकामा ५० वटा राज्य छन्, तर तीमध्ये अधिकांशले सधैं एउटै पार्टीको पक्षमा मतदान गर्छन् । दुबै उम्मेदवारले जित्ने सम्भावना थोरै राज्यहरू मात्र छन् ।
यिनैबाट उम्मेदवारको जित वा पराजय तय हुन्छ र यिनैलाई युद्धभूमि वा स्विङ स्टेट भनिन्छ । अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचन २०२४ मा महत्वपूर्ण मानिने सात स्विङ स्टेटबीच निकै कडा प्रतिस्पर्धा छ ।
अनुमान अनुसार पेन्सिल्भेनिया, नेभाडा, नर्थ क्यारोलिना, जर्जिया र एरिजोनामा ट्रम्प अग्रस्थानमा छन् । ह्यारिस विस्कन्सिन र मिशिगनबाट अगाडि छन् । हालैको डेस म्वाइन रजिष्टर र मेडियाकमद्वारा गरिएको सर्वेक्षणले कमला हैरिसलाई ४७% र डोनाल्ड ट्रम्पलाई ४४% मतको साथ नजिकको प्रतिस्पर्धामा राखेको छ।
यो चुनावमा कमला ह्यारिस र डोनाल्ड ट्रम्पबाहेक अन्य उम्मेदवार पनि राष्ट्रपति चुनावको दौडमा छन्। स्वतन्त्र उम्मेद्वारहरू राष्ट्रपति पदको दौडमा छन् । विशेष गरी रोबर्ट एफ केनेडी जुनियर र कर्नेल वेस्ट स्वतन्त्र रहेका छन् ।
लिबर्टेरियन पार्टी, ग्रिन पार्टी, सोसलिस्म एन्ड लिबरेसन पार्टी, कन्स्टिट्युसन पार्टी र अमेरिकन सोलिडेरिटी पार्टीसहित थुप्रै तेस्रो दलहरूले पनि राष्ट्रपति पदमा उम्मेद्वारहरूको घोषणा गरेका छन्।
ग्रिन पार्टीका राष्ट्रपति पदका उम्मेद्वार जिल स्टेनले प्रतिस्पर्धालाई अझ रोचक बनाएकी छन् । जिलले बहुमतका लागि आवश्यक इलेक्टोरल कलेज सुरक्षित गर्न सक्छिन् कि सक्तिन्न भनेर मत गणनापछि मात्र थाहा हुन्छ, तर उनले कमला ह्यारिसको तनाव बढाएको विश्लेषण गरिएको छ ।
वास्तवमा, जिल स्टेनले अमेरिकी मुस्लिमहरूबाट धेरै समर्थन पाइरहेकी छिन्। काउन्सिल अन अमेरिकन–इस्लामिक रिलेसन्स (सिएआईआर) ले गरेको सर्वेक्षणमा जिललाई ४२ दशलमव ३ प्रतिशत मुस्लिम मतदाताको समर्थन रहेको छ भने ह्यारिसलाई ४१ प्रतिशत मत प्राप्त भएको पाइएको छ।
आफ्नो पहिलो कार्यकालमा मुस्लिमहरूलाई प्रतिबन्ध लगाउने वाचा गर्ने डोनाल्ड ट्रम्पले करिब १० प्रतिशत जनताको समर्थन पाइरहेका छन्। अमेरिकी मुस्लिमहरू बिचको मतको यो विभाजनले चुनावमा कमला ह्यारिसलाई ठूलो क्षति पुर्याउन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
सिएआईआरका अनुसार अमेरिकामा लगभग २५ लाख मुस्लिम मतदाता छन्, यदि अमेरिकी मुस्लिमहरू बीचको यो सर्वेक्षणको आँकडा सत्य साबित भयो भने यो ह्वाइट हाउसमा ह्यारिसको प्रवेशका लागि सबैभन्दा ठूलो बाधा साबित हुन सक्छ।
मिशिगन, सबैभन्दा कठिन स्विंग राज्यहरू मध्ये एक हो । जहाँ २ लाख ४० हजार मुस्लिमहरूको बसोबास छ । धेरै मिशिगन नेताहरू इजरायल–हमास युद्धमा बाइडेन प्रशासनको दृष्टिकोणबाट रिसाएका छन् र ह्यारिसलाई समर्थन गरिरहेका छैनन्।
सन् २०१६ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा जिल स्टेनले विस्कन्सिन, मिसिगन र पेन्सिलभेनियाका तीन प्रमुख स्विंग राज्यमा १ लाख ३२ हजार मत प्राप्त गरेकी थिइन्। जिलले प्राप्त गरेका यी मतहरूका कारण डोनाल्ड ट्रम्प यी तिन स्विंग राज्यहरूमा मात्र ७७ हजार मतको अन्तरले जित्न सफल भएका थिए ।
