२० मंसिर, विराटनगर।
विश्वव्यापी कोरोना महामारीको आक्रान्तबाट बाहिर निस्किएको धेरै भएको छैन यसबीच अहिले पनि नेपाल डेंगी संक्रमणको जोखिममा रहेको छ । यस्तै काठमाडौंसहित विभिन्न जिल्लामा हैजा लगायतले पनि दुःख दिएको छ ।
नेपालमात्रै होइन विश्वका धेरै देशहरु अहिले पनि विभिन्न खाले संक्रमणको चपेटामै रहेका छन् । खासमा विश्वस्तरमा संक्रामक रोगहरुको जोखिम निकै तिव्ररुपले बढीरहेको छ । पछिल्लो १० वर्षको आँकडालाई हेर्ने हो भने कोरोना भाइरस, मंकीपक्ससहित कयौं अन्य संक्रामक रोगहरुका कारण लाखौं मानिसहरुको मृत्यु भइसकेको छ ।
अहिले पनि कयौं देशले विभिन्न प्रकारका संक्रमण झेलिरहेका छन् । हालैको एक रिपोर्ट्समा अफ्रीकी देशहरुमा मारबर्ग भाइरसका कारण बढ्दो घातक रोगलाई लिएर अलर्ट जारी भएको छ। यसको अलाबा यूएस–यूके सहित कयौं अन्य क्षेत्रहरुमा पनि बर्ड फ्लू र ई.कोलाई ब्याक्टेरियाका केसहरु बढ्न थालेका छन् ।
यसक्रममा कयौं क्षेत्रहरुमा खानपिनका कुराहरुमा कडाइ गर्न थालिएको छ, बजारमा कतिपय खानेकुराहरुमा प्रतिबन्ध समेत लगाइएको छ । नोभेम्बरमा यूएस–यूएई सहित कयौं अन्य देशहरुमा ई.कोलाई ब्याक्टेरियाका कारण रोगीहरु बढे ।
अमेरिकाको म्यासाचुसेट्समा एक छ वर्षीय बालिकाको ई. कोलाई ब्याक्टेरियाको संक्रमणले मृत्यु भएको थियो । मिडिया रिपोर्ट्सका अनुसार ति बालिकालाई यो संक्रमण कथित रूपले बर्गर खाएपछि भएको थियो । जसपछि कंपनीले केही समयका लागि बर्गर बनाउनै बन्द गरेको थियो ।
यसैक्रममा अब दूधमा पनि खतरनाक भाइरस पुष्टि भएको छ, जसलाई लिएर स्वास्थ्य विशेषज्ञहरुले अलर्ट जारी गरेका छन् । यसबीच क्यालिफोर्नियाकोे एक फार्ममा पसलहरुमा बिक्री गरिने दूध फिर्ता गर्न भनिएको छ साथै थप विक्री वितरणमा रोक लगाइएको छ ।
क्यालिफोर्नियाको स्टेट हेल्थ र कृषि अधिकारीहरुले एक जाँचका क्रममा पसलहरुमा बिक्री हुने काँचो दूधको स्याम्पलमा बर्ड फ्लू भायरस फेला पारेका थिए । त्यसपछि फार्मले दूध र क्रीम प्रोडक्टहरुलाई फिर्ता ल्याउने निर्णय लिएको हो ।
अधिकारीहरुले एक बयानमा भनेका छन्, क्यालिफोर्नियामा मानिसहरुसंग अपिल गरिएको छ कि उनीहरुले आफूसंग स्टोरमा रहेका कुनै पनि काँचो दूध वा क्रीम प्रोडक्टहरुको सिधै सेवन नगर्नु । यसमा बर्ड फ्लूका स्पाम्पल पाइएको छ, जसले सबै मानिसहरुको स्वास्थ विग्रन सक्छ ।
अधिकारीहरुका अनुसार, हुन त अहिलेसम्म दूधका कारण कुनै व्यक्तिमा बर्ड फ्लू संक्रमणको पुष्टि भएको छैन, यद्यपि, र मिल्क सेवनले जोखिम अवस्य बढ्न सक्छ । केही रिपोर्ट्समा भनिएको छ, नउमालेको दूध पिएका कारण केही बिरालोहरुमा ब्रेन ड्यामेज र यसका कारण मृत्युका केशहरु देखिएको छ, जसले थप चिंता बढाएको हो ।
यो जोखिमलाई कम गर्नका लागि पाश्चराइज्ड दूधलाई उमालेर पिउनु नै सबैभन्दा सुरक्षित उपाय हो । बर्ड फ्लू (एच फाइभ एन वान एभियन इन्फ्लूएंजा) यो वर्षको मार्चमा पहिलो पटक अमेरिकाका डेरीका केही गाइहरुमा पुष्टि भएको थियो । त्यसदेखि यो भायरस कयौं स्टेट्समा तिव्ररुपमा फैलिरहेको छ ।
नेचर माइक्रोबायोलोजीमा प्रकाशित हालैको एक अध्ययनका अनुसार, हालै एभियन फ्लूको एक स्ट्रेनको पनि पहिचान गरिएको छ । यसको संक्रामक दर कम नै छ तर यसको हावाका माध्यमले फैलिने खतरा अधिक हुनसक्छ ।
यो रिपोर्टले विश्वभरमा सार्वजनिक स्वास्थ्य र पशु उद्योगहरुमा यसको संभावित प्रभावका बारेमा चिंता व्यक्त गरिएको छ । नेदरल्याण्डमा इरास्मस यूनिभर्सिटी मेडिकल सेंटरका शोधकर्ताहरुले भायरसमा २ म्यूटेशनहरुको पहिचान गरेका छन्, जसले यसलाई हावाका माध्यमले तिब्र फैलिन सक्षम बनाउछ ।
यसलाई लिएर स्वास्थ्य विशेषज्ञहरुले सबैलाई अलर्ट गराएका छन् । बर्ड फ्लूका साथै खानपिनका कुराहरुमा ई. कोलाई ब्याक्टेरिया पनि भेटिएको खबरले यसअघि निकै चर्चा बटुलेको थियो । अमेरिकी सेन्टर्स फर डिसीज कंट्रोल एन्ड प्रिभेन्शन (सीडीसी)ले बर्गर बेच्ने एक कंपनीमा प्रयोग हुने प्याजमा ई. कोलाई ब्याक्टेरियाको पुष्टि गरेको थियो ।
यसअघि यूएसका १३ स्टेट्समा कम्तिमा ७५ मानिसहरु संक्रमित भएका थिए । प्रकोपपछि कंपनीले कथितरुमा बर्गर बच्न बन्द गरेको थियो । यसको अलावा केही रिपोर्ट्समा गाजरमा पनि ई.कोलाईको संक्रमण भेटिएको थियो ।
छिमेकी भारतमै पनि केरलका केही क्षेत्रहरुबाट संकलन गरिएको पानीको स्याम्पलमा ई.कोलाई ब्याक्टेरियाको पाइएको थियो । ई. कोलाई आन्द्रामा बस्ने ब्याक्टेरियाको एक प्रकारको नाम हो। अधिकांश प्रकारका ई. कोलाई हानिरहित हुन्छन् ।
यद्यपि, केही प्रकारहरूले बिरामीको कारण बन्न सक्छन् । यसले झाडापखाला निम्त्याउँछ । सबैभन्दा खराब प्रकारको ई. कोलाईले रगतको पखाला निम्त्याउँछ, र कहिलेकाहीं मृगौला फेल हुन सक्छ र मृत्यु पनि हुन सक्छ । यी समस्याहरू प्रायः बालबालिका र कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएका वयस्कहरूमा हुने सम्भावना हुन्छ ।
ब्याक्टेरिया भएको खानेकुरा खाँदा ई. कोलाई संक्रमण हुन सक्छ । यो संक्रमणका लक्षणहरूमा वान्ता, गम्भीर पेट दुखाइ, पानीयुक्त वा धेरै रगतसहितको पखाला, थकान, ज्वरो आउने हुन्छ । यसबाट बच्न मासु राम्रोसँग पकाउने, फलफूल र तरकारीहरू खानु वा पकाउनु अघि राम्रोसंग सफा गर्ने, र पाश्चर नगरिएको दूध र जुसबाट टाढा रहने, राम्रोसंग उमालेर मात्रै दुध सेवन गर्ने, मानव फोहोरले दूषित पौडी पोखरीको पानी निल्दा पनि संक्रमण हुन सक्छ ।
हुन त ई. कोलाई संक्रमणका धेरैजसो केसहरू ५ देखि १० दिनमा उपचार बिना निको हुन्छन् । तर केही केसहरुमा भने ज्यान पनि जान सक्छ । यसबारे आफ्ना टिप्पणी पनि अवस्य ब्यक्त गर्नुहोला ।
ताजा खबरका लागि नेपाल टाइम्स्को अनलाइन पोर्टल डब्लु डब्लु डब्लु डट नेपाल टाइम्स् डट नेटमा गएर हेर्न सक्नु हुनेछ । यसैगरि हाम्रो युट्युव च्यानल र फेसबुक पेज पनि अवस्य भिजिट गर्नुहोला । तपाईले गर्नु भएको लाइक, कमेन्ट, सेयर र सब्क्राइबका लागि धेरै धन्यवाद । नेपाल टाइम्स् हेर्दै गर्नुहोला नमस्कार ।
