२५ मंसिर, काठमाण्डौ।
नेपालमा सत्तारुढ दलहरुबीच नै विवादका बीच चीनसँग हस्ताक्षर भएको बीआरआई परियोजनाको फ्रेमवर्कका विषयमा अझै ऋण की अनुदान भन्ने विषयमा प्रश्न उठिरहेका बेला संयुक्त राज्य अमेरिकाले समेत यो विषषयमा चासो राखेकोछ ।
दक्षिण तथा मध्यएसिया हेर्ने अमेरिकी सहायक विदेशमन्त्री डोनाल्ड लू दुई दिने नेपाल भ्रमणका क्रममा बीआरआईको हस्ताक्षर भएको फ्रेमवर्कमा परादर्शीताको वकालत गरेका छन् ।
स्वदेश फर्किनुअघि सोमबार साँझ नेपाली सन्चारकर्मीसँग संवाद गरेका लूले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भर्खरै बेइजिङमा अघि बढाएको बीआरआई सहकार्य फ्रेमवर्क सम्झौताबारे सोधिएका जिज्ञासा समाधान गर्ने क्रममा बीआरआई फ्रेमवर्क सम्झौतामा के छ भन्ने कुरामा पारदर्शिता अपनाइएको छ भन्ने अमेरिकाको विश्वास र अपेक्षा रहेको बताएका छन् ।
लुले बीआरआई फ्रेमवर्क सम्झौताले नेपालको हित, पारस्पारिक सम्मान र सम्प्रभुतामा आधारित रहोस् भनेर आफूहरुले चाहेको अर्थपुर्ण संकेत पनि गरे । ‘हामीले बीआरआईको आधिकारिक दस्तावेज त देखेका छैनौं,’ उनले अर्को टिप्पणी गरे, ‘यो सहमति नेपालको सार्वभौमसत्ता, पारस्पारिक सहयोग र सम्मानमा आधारित भएको होला भन्ने अपेक्षा गरौं ।’
दक्षिण तथा मध्य एसियाली देशका लागि जो बाइडन प्रशासनका सहायक मन्त्री रहेका लुले आफ्नो कार्यकाल सकिनुअघि भारत, श्रीलंका र नेपाल भ्रमण गरे । त्यही भ्रमण समानका क्रममा चीनसँग जोडेर यस्तो टिप्पणी गरे ।
लुले बीआरआई सम्झौताको दस्तावेज पारदर्शी नगरिएको विषयलाई कुटनीतिक शैलीमा उठाएका हुन् । उनले नेपालसँग आफ्नो देशले एमसीसी सम्झौता गर्दा पारदर्शिता अपनाएको प्रसंग पनि जोडेर बीआरआईको दस्तावेज चाहिँ किन पारदर्शी नभएको अप्रत्यक्ष रुपमा टिप्पणी गरेका छन् ।
नेपाल–चीन बढ्दो निकटतालाई कसरी लिनुभएको छ भन्ने जिज्ञासामा लुले थपे, ‘हामी नेपाललाई सबल राष्ट्रका रुपमा देख्न चाहन्छौं, ता कि यसले कुनै पनि देशको प्रभाव वा दबाबमा नपरी स्वतन्त्र निर्णय लिन सकोस् ।
नेपालले अमेरिका, भारत, चीन, टर्की, जापान, कोरिया, पाकिस्तान सबैसँग राम्रो सम्बन्ध राख्नुपर्छ । राखोस् पनि ।’ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग भेट्न नपाएका लुले उनका मुख्य सल्लाहकार विष्णु रिमाललाई सोमबार भेटे ।
भ्रमणका क्रममा उनले नेपाली कांग्रेसका सभापति एवं पूर्व प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा, नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’लगायतसँग भेटवार्ता गरी द्विपक्षीय आपसी हितका विविध विषयमा छलफल गरेका थिए ।
नेपाल बसाइका क्रममा सहायक विदेशमन्त्री लूले अन्तर्राष्ट्रिय एकीकृत पर्वतीय विकास केन्द्रसँगको लैङ्गिक समानता र समताको कार्ययोजना अनुदानको औपचारिक शुरुआत कार्यक्रम र अमेरिकी दूतावास युवा परिषद्सँगको अन्तरक्रियामा समेत सहभागिता जनाएका थिए ।
चीनसँग बीआरआई मार्फत सम्पन्न हुने विभिन्न परियोजनामा हस्ताक्षर भएपनि नेपाली काग्रेसले चीनबाट अनुदान मात्रै स्वीकार गरिने अडान यथावत राखेको छ । झापामा रहेका प्रधानमन्त्री ओलीले बीआरआईमा ऋण समेत रहने भन्दै आवश्यक क्षेत्रमा ऋण समेत लिनुपर्ने धारणा राखेका छन् ।
यसले बीआरआईबाट पूर्ण अनुदान मात्रै रहने गरी हस्ताक्षर भएको भनिएकोमा ऋण समेत लिने समझदारी बनेको हो कि भन्ने आशंका उब्जिएको छ ।
