२२ पुष , एजेन्सी ।
गाजा युद्धविराम सम्झौताअन्तर्गत पहिलो चरणमा ३४ बन्धक रिहा गर्न हमास सहमत भएको छ। हमासका एक वरिष्ठ अधिकारीले रहा गरिने ३४ जना बन्धकको सूची दिएको बीबीसीले जनाएको छ। यीमध्ये कतिजना बन्धक जीवित छन् भन्ने अझै स्पष्ट भइसकेको छैन।
सूचीमा १० जना महिला पनि छन्। हमासले सूचीमा रहेका धेरै बन्धक बिरामी रहेको बताएको छ। तर इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुको कार्यालयले हमासले बन्धकको सूची अझै उपलब्ध नगरेको बताएको छ।
“यस क्षणसम्म, हमासले बन्धकहरूको नामको सूची प्रदान गरेको छैन“, कार्यालयले आइतबार साँझ जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ। यसअघि इजरायलले कतारमा युद्धविराम र बन्धक रिहाइ सम्झौतामा पुनः वार्ता सुरु भएको बताएको थियो।
इजरायलले गाजापट्टीमा आक्रमण बढाएका बेला फेरि युद्धविराम वार्ता सुरु गरिएको हो। कतारको राजधानी दोहामा गाजाको युद्धविराम सुरक्षित गर्न र बन्धकहरूको रिहाइको प्रयास भइरहेको छ। प्यालेस्टिनी समूह हमासले युद्धविरामको बारेमा चलिरहेको छलफलको एक हिस्साको रूपमा सम्भावित सम्झौताका लागि ३४ जना बन्दीहरूको सूचीलाई अनुमोदन गरेको रोयटर्सले हमासका एक अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै जनाएको छ।
वार्ताको संवेदनशीलताका कारण नाम न छाप्ने सर्तमा बोलेका एक अधिकारीले कुनै पनि सम्झौता गाजाबाट इजरायलको फिर्ती र स्थायी युद्धविराममा निर्भर रहेको कुरामा हमासले जोड दिइएको छ । एक हप्तामा इजरायली हवाई आक्रमणमा १०० भन्दा बढी प्यालेस्टिनी मारिएपछि गाजा पट्टीमा सम्भावित युद्धविरामका सर्तहरूलाई लिएर इजरायल र हमासबीच अझै मतभेद छ ।
कतार र इजिप्टका मध्यस्थकर्ताहरूले मुख्य भूमिका निर्वाह गर्दै युद्धविराम सुरक्षित गर्न र इजरायली कैदीहरूको फिर्तीका लागि दोहामा प्रयासहरू जारी छन्। बाइडेन प्रशासनले हमासलाई जनवरी २० मा अमेरिकी राष्ट्रपति हस्तान्तरण हुनु अघि एउटा सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिन आग्रह गरेको छ।
हमासले स्थायी युद्धविरामका साथै गाजाबाट इजरायली सेना फिर्ता लिन माग गर्दै आएको छ। इजरायलले अहिलेसम्म कुनै चासो देखाएको छैन, तर बन्धकहरूको रिहाइका लागि इजरायलमा भएको हालैको विरोधपछि सम्झौता अन्तिम रूप दिन सरकार बढ्दो दबाबमा परेको छ आइतबार गाजामा कार्यरत स्वास्थ्य एजेन्सीले विगत २४ घण्टामा भएका आक्रमणमा ८८ जनाको ज्यान गएको बताएको छ।
पछिल्लो समय हमासले बन्धक बनाइएकी १९ वर्षकी इजरायली सैनिकको भिडिओ सार्वजनिक गरेको छ। जसलाई हमासले एक वर्षभन्दा बढी समयदेखि आफ्नो कब्जामा राखिरहेको छ। उनी इजरायल डिफेन्स फोर्स (आईडीएफ) की निगरानी सैनिक लिरी अल्बाग हुन्।
उनलाई हमासले २०२३ अक्टोबर ७ मा इजरायलमा आक्रमण गरेका बेला नियन्त्रणमा लिएको थियो। द टाइम्स अफ इजरायलको रिपोर्टअनुसार हमासले अक्टोबर ७ मा गरेको आक्रमणका क्रममा लिरी अल्बागसहित ६ सैनिकलाई बन्धक बनाएको थियो।
त्यतिबेला १५ इजरायली सैनिक भने मारिएका थिए। सार्वजनिक भिडिओ साढे तीन मिनेटको छ। जसमा १९ वर्षीया लिरी अल्बागले आफूलाई हमासले ४५० दिनभन्दा बढी समयदेखि बन्दी बनाएको बताउँदै इजरायली सरकारले आफू र अन्य बन्धकलाई बिर्सेको गुनासो गरेकी छन्।
अल्बागले भनेकी छन्, ‘म भर्खर १९ वर्षकी भएँ। मेरो सिंगै जीवन बाँकी छ, तर अब मेरो जिन्दगी बन्धकमा छ।’ हमासद्वारा कब्जा गरिएका ६ इजरायली सैनिकमध्ये एकलाई आईडीएफले उद्धार गरेको थियो भने एकको हत्या भएको थियो।
अलबागसहित अन्य चार बन्धक अझै हमासको कब्जामा छन्। लिरी अलबागको परिवारले हमासले जारी गरेको भिडिओ क्लिपले हृदय छियाछिया पारेको बताएको छ। भिडिओमा हेर्दा लिरीलाई चरम मानसिक र शारीरिक यातना दिइएको प्रस्ट देखिने परिवारको भनाइ छ।
पीडित परिवारले आफ्नी छोरी अलबागको सकुशल उद्धार गरिदिन इजराली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुसँग अनुरोध गरेको छ। यसैबीच युद्धविरामको सम्झौता अन्र्तगत हमासले ३४ बन्धको रिह ागर्ने तयारी गरेपछि हमासको नियन्त्रणमा रहेका नेपाली युवक विपिन जोशीको पनि रिहाइ हुने आशा बढेको छ ।
यसअघि हमास समूहले बन्धक बनाइराखेका नेपाली विद्यार्थी जोशी जिवित नै रहेको इजरायल सरकारले जानकारी दिएको थियो । नेपालका लागि इजरायलका नवनियुक्त राजदूत समुलिक ए वासले जोशी गाजा क्षेत्रमा जीवित नै रहेको सूचना पाएको बताएका थिए ।
इजरायलमा कृषि अध्ययनका लागि गएका महेन्द्रनगरका विपिन जोशी हमासको आक्रमणको क्रममा १४ महिनाअघि बन्धक भएका थिए । त्यसपछि नै उनको विषयमा कुनै खबर सार्वजनिक भएको छैन । ७ अक्टुबर सन २०२३ मा विपिनलाई हमासले इजरायलको अलमिम किवुजबाट बन्धक बनाई गाजा क्षेत्र लगेको थियो ।
त्यसयता उनको अवस्था अज्ञात छ । हमासको कब्जामा अझै पनि १०० भन्दा बढी इजरायली र विदेशी नागरिक छन् । विपिन जोशीका परिवार र आफन्तले नेपाल सरकारलाई उनको रिहाइका लागि पहल गरिदिन बारम्बार अनुरोध गर्दा पनि सरकारले रिहाइको पहल गर्न सकेको छैन ।
पछिल्लो समय अमेरिकी नवनिर्वाचित राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि तत्काल बन्धकलाई रिहाई गर्न हमासलाई चेतावनी दिएका थिए । ट्रम्पले आफ्नो धम्कीपूर्ण संदेशमा भनेका छन् कि २० जनवरी २०२५ सम्म बन्धकहरुलाई रिहा गरिएन भने त सिंगोे मिडिल ईस्टमा तबाही मच्चिने छ र ती मानिसहरुविरुद्ध कडा एक्शन लिइने छ, जो मानवताविरुद्ध अत्याचार गरिरहेका छन् ।
ट्रम्पले भनेका छन्, जसले यो काम गरिरहेको छ अमेरिकाको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो सजाय पाउने छ ।
