४ फागुन , एजेन्सी ।
विश्वभर ठूला शक्तिराष्ट्रसहित कयौं देशहरु आफ्नो हतियार विकासका साथै एयरफोर्स अपग्रेड गर्नमा जुटेका छन् । नेपालका दुई छिमेकी भीमकाय चीन र भारत यसमा पछि पर्ने सवाल नै रहेन । यसैकारण हो कि भारतले अमेरिकासंग पाँचौं पुस्ताको एफ–३५ फाइटर जेट किन्नका लागि सम्झौता गरिसकेको छ ।
अर्कातर्फ, चीनले पनि पाँचौं जेनरेशनको एयरक्राफ्ट डेभलप गरेको छ । चीनले हालै पाँचौं जेनरेशन फाइटर जेट जे–३५ ए लाई विश्वका सामु पेश गरेको छ । बेजिंगले एफ–३५ बाट प्रेरित भएर जे–३५ए फाइटर जेट बनाएको बताइन्छ ।
यद्यपि, चिनियाँ लडाकू विमान स्पीड र टेक्नोलोजीका मामिलामा अमेरिकाको एफ–३५ एयरक्राफ्टभन्दा पनि अपग्रेड छ । वास्तवमा चीनले गत केही वर्षहरुमा आफ्नो डिफेंसमा भारी खर्च गरेको छ। खासगरी एयरफोर्स र नेभी अपग्रेड गरेको छ । यो प्रक्रिया अहिले पनि जारी छ ।
यसैलाई ध्यानमा राख्दै भारतले पनि यस दिशामा कदम उठाएको हो । उसले पनि एयरफोर्सलाई अपग्रेड गरिरहेको छ । राफेल पछि अब अमेरिकाबाट एफ–३५ एयरक्राफ्ट किन्ने निर्णय गरेको हो। अर्कातर्फ नेभीलाई पनि मोडर्न बनाइरहेको छ ।
राफेल–एम को खरीद सोही प्रक्रियाको हिस्सा हो । यसको अलावा मिसाइल र अन्य आधुनिक वेपनहरु पनि डेभलप गरिरहेको छ भारतले । तर यसबीच चीनको पछिल्लो संस्करणको एयरक्राफ्टले भारत र अमेरिका दुवैका लागि झट्का दिएको छ ।
सबैभन्दा पहिला चीनको ५ औं जेनेरेशनको विमान जे–३५ ए को कुरा गरौं । बेजिंगले बद्लििदो सामरिक माहोलका बीच ५औं पीढीको विमानको निर्माण शुरू गरेको हो । यसक्रममा जे–३५ ए डेभलप गरेको हो ।
यो फाइटर जेट स्टील्थ भएका कारण रडारको पकड भन्दा बाहिर छ । मतलब यसलाई रडारले पक्रन सक्दैन । यसको स्पीड ध्वनीको गतिभन्दा दुई गुणा बढि तेज छ । यसको अलावा जे–३५ए को कम्ब्याट रेडियस १२०७ किलोमीटर भन्दा धेरै छ ।
चीनको यो लडाकू विमान ट्विन इंजिन भएको छ । यसको सर्भिस सीलिंग ५२ हजार फीट छ । यो फाइटर जेटले एयर टू एयर, एयर टू सरफेस मिसाइल लैजानमा सक्षम छ । उता अमेरिकाको एफ–३५ फाइटर जेट पनि पाँचौं पुस्ताकै विमान हो ।
यो एयरक्राफ्ट म्याक–१.६ को रफ्तारले उडान भर्नमा सक्षम छ । फिफ्थ जेनरेशनको विमान भएका कारणले यो पनि रडारबाट टाढै रहन्छ । अर्थात यसलाई पनि रडारले पक्रन सक्दैन । यसमा एडभान्स्ड सेंसर लागेका हुन्छन्, ताकि टारगेट हासिल गर्न सहज होस् ।
यसको अलावा यो विमानसंग रडारलाई नै जाम गर्ने पनि क्षमता छ । साथै यो फाइटर जेट मोडर्न इलेक्ट्रोनिक वारफेयर सिस्टमले पनि सुसज्जित छ । चीन र भारतबीच एयरफोर्स अपग्रेड गर्न प्रतिस्पर्धा चलिरहेका बेला समुद्रमा पनि यी दुई देश एकअर्कालाई दबावमा राख्न लागिपरेका छन् ।
यसबीच भारत नजिक रहेका समुद्री क्षेत्रमा चिनियाँ युद्धक जहाजहरुको आवागमन सन् २००८ पछि निकै बढेको छ । कहिले सर्भेका नाम त कहिले एंटी पाइरेसी अपरेशनका नाममा चिनियाँ जहाजहरुले भारतको दिमाग खराब गरिरहेका छन् ।
यसबीच भारतले चिनियाँ वारशिप र सबमरीनको हर मूभमेन्टमा आफ्नो नौसेनाको नजर रहेको बताएको छ । यसक्रममा भारतीय नौसेनाका लागि लामो दुरीसम्म निगरानी गर्नेे ६ वटा ए ८ आई विमान उपलब्ध हुने बाटो खुलेको छ ।
हालै भएको भारत र अमेरिकाबीचको साझा बयानमा यो सम्झौताका बारेमा अपडेट दिइएको छ । बयानमा भनिएको छ कि ‘भारतको समुद्री निगरानी क्षमता बढाउनका लागि ६ अतिरिक्त ए–८ आई लंग रेंज मेरिटाइम रेकनेन्स विमान खरीदको काम छिटै नै पूरा हुनेछ ।
जसका लागि बिक्रीका शर्तहरुमा सहमति भइसकेको छ । यो कदमले भारतीय नौसेनाको शक्ति समुन्द्रमा थप बढ्ने विश्वास गरिएको छ । भारतले अहिलेसम्म अमेरिकाबाट कुल १२ वटा ए–८ आई विमानहरु खरीद गरिसकेको छ ।
पहिलो चरणमा सन २००९मा ८ र दोस्रो चरणमा २०१६ मा ४ ए–८ आई विमान किनेको थियो । यद्यपि नौसेनाले आफुलाई १० अतिरिक्त ए ८ आई विमानहरुको आवस्यकता रहेको बताएको थियो । यसमा १० त होइन मात्रै ६ का लागि स्वीकृति पाएको थियो ।
२०१९मा रक्षा अधिग्रहण परिषदले ६ अतिरिक्त विमान खरीदको स्वीकृति दिएको थियो । पी–८आई विमानको विशेषता भनेको ४१ हजार फिटको उचाईमा यसले उडान भर्न सक्छ । समुन्द्रको गहराईमा लुकेका सबमरीनलाई भेट्टाउन सक्छ र त्यसको शिकार पनि गर्न सक्छ ।
भारतीय नौसेनाका लागि लामो दुरीमा निगरानीका लागि अहिलेको समयमा योभन्दा राम्रो अर्को छैन । एक पटकमा यसले ८३०० किलोमीटरसम्म उडान भर्न सक्छ । यसमा ११ हार्ड प्वाइंट लागेका छन् । ५ इंटर्नल र ६ बाहिरका विंगमा ।
एंटी शिप मिसाइल हारपून, क्रूज मिसाइल, लाइट वेट टरपीडो, एंटी सबमरीन वारफेयर चार्ज र माइन लंच गर्न सक्छ । यो विमान पावरफुल मल्टी मिशन सर्फेस सर्च रडार सम्पन्न छ । भारत र अमेरिकाबीच ३१ एमक्यू ९ बी कालागि सम्झौता भइसकेको छ ।
भारतीय मिडियाहरुका अनुसार २०२९ सम्ममा पहिलो ड्रोन भारतले पाउने छ । अमेरिकाबाट भारतीय नौसेनाले अहिले भन २ वटा एमक्यू–९बी लीजमा लिएर प्रयोग गरिरहेको छ । भारतले अमेरिकाबाट एमक्यू–९ ड्रोनका एडभान्सड भर्जन किन्न लागेको हो ।
३.९९ बिलियन अमेरिकी डलरको अनुमानित लागतमा ३१ वटा एमक्यू–९ रिमोटली पायलटेड एयरक्राफ्ट (आरपिए) र संबंधित उपकरणहरु खरीदको सम्झौता भइसकेको छ । जसमध्ये १५ ड्रोन भारतीय नौसेनालाई, ८ थल सेना ८ वायुसेनालाई दिइने बताइएको छ ।
सबैभन्दा धेरै नौसेनाका लागि दिनु पछाडी यसको निगरानीको क्षेत्र अन्य सेनाभन्दा धेरै भएकाले हो । यसबारे आफ्ना धारणा पनि अवस्यक जाहेर गर्नुहोला । ताजा खबरका लागि नेपाल टाइम्स्को अनलाइन पोर्टल डब्लु डब्लु डब्लु डट नेपाल टाइम्स् डट नेटमा गएर हेर्न सक्नु हुनेछ ।
यसैगरि हाम्रो युट्युव च्यानल र फेसबुक पेज पनि अवस्य भिजिट गर्नुहोला । तपाईले गर्नु भएको लाइक, कमेन्ट, सेयर र सब्क्राइबका लागि धेरै धन्यवाद । नेपाल टाइम्स् हेर्दै गर्नुहोला नमस्कार ।
