२० चैत , एजेन्सी ।
चैत १५ गतेको दिन संघीय राजधानीको तीनकुनेमा इतिहासले कहिल्यै नबिर्सने घटना घट्यो। राजावादी प्रदर्शनको रुप धारण गरेको भिड उग्र बन्यो, स्थिति नियन्त्रण बाहिर गयो र अन्ततः नेपाल प्रहरीले गोली चलाउनुप¥यो।
परिणाम दुई जनाले ज्यान गुमाए,दर्जनौँ घाइते भए तोडफोड र आगजनीबाट करोडौंको क्षति भएको छ । यो घटनाको छायाँ संसद्देखि सडकसम्म फैलिएको छ। सुरक्षाकर्मीमाथि अनावश्यक बल प्रयोगको आरोप छ, सरकारमाथि कमजोरी लुकाएको र दमन गरेको गुनासो छ भने यसको न्यायिक छानबिनको माग चर्किएको छ।
यही बेला नेपाल प्रहरीले उत्तेजित भिडलाई नियन्त्रणमा लिन तीनकुनेमा गोली चलाउनुपरेको स्पष्टीकरण दिएको छ । चैत १५ गते तीनकुनेमा भएको प्रदर्शनका क्रममा गोली चलाइएको घटनाबारे प्रहरीले आज पत्रकार सम्मेलन गरेर स्पष्टीकरण दिएको हो ।
नेपाल प्रहरीका केन्द्रीय प्रवक्ता डीआईजी दिनेश आचार्यका अनुसार, प्रहरीले चैत १५ गते शुक्रबार दिउँसो २ः५४ बजे गोली चलाएको थियो । उनले अवस्थालाई नियन्त्रणमा लिन गोली चलाइएको बताएका छन् । सबै उत्तेजित भिडका कारण घटेको घटना हो ।
अवस्था नियन्त्रणमा लिन गोली चलाउनुपरेको हो । घटनाबारे जानकारी दिन बुधबार प्रहरी क्लब भृकुटीमण्डमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा डीआईजी आचार्यले राजावादी आन्दोलनका क्रममा मञ्चमा राष्ट्रिय गान बज्दाबज्दै टियर ग्यास हानेको आरोप खण्डन गरे ।
उनले अर्को ठाउँमा हानेको टियर ग्यास उछिट्टीएर मञ्चमा पुगेको हुन सक्ने बताए । उनले भने, ‘कार्यक्रममा प्रहरीले अनावश्यक बल प्रयोग गरेको छैन । कार्यक्रम सुरु हुनुभन्दा अगाडि राष्ट्रिय गान बज्दा टियर ग्यास हानेको भन्ने होइन ।
त्यो डिप फेक भिडियो हो । कार्यक्रम नै सुरु भएको छैन, कसरी राष्ट्रिय गान बज्छ ? एउटा पनि भिडिओ छैन जहाँ कार्यक्रम सुरु भइसकेको अवस्था देखिन्छ । राष्ट्रिय गान बजेको भनिएको छ त्यस्तो केही पनि होइन ।
झडप हुने क्रममा, टियर ग्यास हान्ने क्रममा त्यहाँ पनि पुगेको हो । एउटा टियर ग्यास एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा पुग्न सक्छ । प्रहरी कम्फर्टेबल स्थितिमा थिएन । हतारोमा कहिलेकाहीँं एंगल मिल्दैन ।
आन्दोलनका क्रममा २० जनामाथि गोली चलेको पनि उनले पुष्टि गरेका छन् । गोली लाग्नेमध्ये २ महिला र १८ पुरुष छन् । गोली लागेर घाइते भएकामध्ये १३ जना अस्पतालमा उपचाररत रहेको आचार्यले बताए ।
आचार्यका अनुसार आन्दोलनका क्रममा जम्मा ५८ राउन्ड गोली प्रहार भयो । यस्तै, टियर ग्यास ७४६ राउन्ड, ब्ल्यांक फायर १९२ पटक भएको थियो । दुईवटा गोली पेस्तोलबाट प्रहार भएको उनले बताए ।
प्रदर्शनकारीको आक्रमणमा परी ५५ नेपाल प्रहरी २३ सशस्त्र प्रहरी घाइते भएको पत्रकार सम्मेलनमा जानकारी दिइएको छ । प्रहरीको बल प्रयोगबाट प्रदर्शनकारी ५३ जना घाइते भएको आचार्यले बताए ।
राजावादीले आयोजना गरेको प्रदर्शनका क्रममा दुई जनाको ज्यान गएको थियो । पत्रकार सुरेश रजकको आगोमा जलेर र कीर्तिपुरका सविन महर्जनको गोली लागेर ज्यान गएको थियो ।
अनावश्यक बल प्रयोग गरेको भन्दै कतिपयले प्रहरीको आलोचना भइरहेको अवस्थामा सरकारले ज्यान गुमाएका २ जनाको परिवारलाई १०÷१० लाख दिने निर्णय गरेको छ । गृहमन्त्री स्तरीय बैठकले उक्त निर्णय लिएको उनको सचिवालयले जनाएको छ ।
दुबै जनाका परिवारलाई १०÷१० लाख रुपैयाँ दिने निर्णय भएको गृह मन्त्रालय स्रोतले जनाएको छ । सो रकम निकासाका लागि मन्त्रालयले अर्थलाई सिफारिस गरिसकेको छ ।
यता प्रतिनिधिसभा अन्तर्गतको राज्य व्यवस्था समितिले चैत १५ गते को घटनाबारे सरकारको जवाफ माग गर्ने निर्णय गरेको छ ।
आज सिंहदरबारमा बसेको बैठकमा समिति सदस्यहरूले राजावादीको प्रदर्शनका भएको घटनाका विषयमा गृहमन्त्रीले जवाफ दिनुपर्ने माग गरेपछि समितिले चैत २२ गते शुक्रबारको बैठकमा गृहमन्त्रीलाई बोलाउने निर्णय गरेको हो ।
बैठकमा सांसदहरूले चैत १५ गते शुक्रबार भएको घटनाका बारेमा सरकारले स्पष्ट पार्नुपर्ने बताएका थिए । साथै उनीहरूले उक्त घटनाको न्यायिक छानबिनसमेत माग गरेका छन् । कांग्रेस सांसद विश्वप्रकाश शर्माले तीनकुने घटनाको छानबिनका लागि सरकारले न्यायिक छानिबन समिति बनाउनुपर्ने बताए ।
उनले तीनकुने घटनामा सरकारको बुझाइ समितिसमक्ष आउनुपर्ने बताए । त्यस्तै माओवादी केन्द्रका प्रमुख सचेतक हितराज पाण्डेले तीनकुने घटनामा सरकारको कमजोरी देखिएको भन्दै गृहमन्त्रीले जवाफ दिनुपर्ने बताए ।
आफ्नै प्रहरीले घेरामा रहेका बेलामा दुर्गा प्रसाईंलाई समात्न नसक्ने र अहिले छिटो पक्राउ गर्छौं भन्दा कसैले पत्याउन नसक्ने टिप्पणी गरे । त्यस्तै राप्रपाका सांसद बुद्धिमान तामाङले १५ गतेको घटनामा एकपक्षीयरूपमा राजावादीप्रति खनिएको भन्दै निष्पक्ष न्यायिक छानबिनको माग गरे ।
राप्रपाका नेताहरू समेत उक्त प्रदर्शनमा जाने तयारी गरेपनि दुर्गा प्रसाईंको फोटो देखेपछि नगएको तामाङको भनाइ छ । प्रहरीले खण्डन गरेपनि कार्यक्रम सुरू नहुँदै मञ्चमा अश्रुग्यास प्रहार गरेको देखिएको सांसद तामाङले बताएका छन् ।
यता शुक्रबार भएको राजावादीको प्रदर्शनमा घाइते भएका सबै ५४ जना प्रहरी कर्मचारी अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका छन् । सामान्य उपचारपछि उनीहरु डिस्चार्ज भएको जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका प्रवक्ता अपिल बोहराले बताएका छन् ।
घटनामा घाइते भएका ५४ जना आन्दोलनकारीमध्ये ४१ डिस्चार्ज भइसकेका छन् । गोली र गोलीको छर्रा लागेका १३ जनाको विभिन्न अस्पतालमा उपचार भइरहेको प्रवक्ता बोहराले बताएका छन् । चैत १५ गते भएको राजावादी आन्दोलनका क्रममा घाइते भएकी रेबिका क्षेत्रीको स्वास्थ्य अवस्था जटिल रहेको छ ।
सिभिल अस्पतालमा उपचार उनी हल्का बोल्न सक्ने अवस्थामा छिन् । रेबिकामाथि प्रहरीले गोली हानेको विषयलाई लिएर ब्यापक आलोचना भइरहेको छ । यी घटनामा सम्लग्नताको आरोपमा प्रहरीले ५ दर्जन ब्यक्तिहरुलाई नियन्त्रणमा लिएको छ ।
जसमा राप्रपा वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्र ,महामन्त्री धवलशम्शेर जबरा सहित रहेका छन् । प्रहरीले मुख्य आरोपी मानेका १५ गतेको आन्दोलनका जनकमाण्डर बनाइएका दुर्गा प्रसाईं भने अहिलेसम्म प्रहरीको नियन्त्रणमा आउन सकेका छैनन्
