२ साउन , काठमाण्डौ ।
नेपाली समयअनुसार आइतबार मध्यराति पौने १ बजे, समयको गति रोकिनेछ, ढुकढुकीहरू बढ्नेछन् र विश्वको नजर एउटै सहर— न्युयोर्कमा केन्द्रित हुनेछ । जहाँ फिफा विश्वकप फुटबल २०२६ को विजेता घोषित हुनेछ । यो केवल एउटा फुटबल म्याच होइन, यो त एउटा युगको अन्त्य र अर्को नयाँ युगको उदयको साक्षी बन्ने क्षण पनि हो ।
एकातिर ३९ वर्षका फुटबलका जादुगर लिओनेल मेस्सी आफ्नो साम्राज्य जोगाउन मैदानमा उत्रिँदै छन् भने, अर्कोतिर १९ वर्षका लामिन यामाल नयाँ इतिहास लेख्न आतुर छन् । स्पेन आफ्नो इतिहासको दोस्रो विश्वकप उपाधि चुम्न आतुर छ भने, अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो पटक विश्वकप जितेर आफ्नो साम्राज्य जोगाउने दाउमा छ ।
फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा महँगो, सबैभन्दा भव्य र सबैभन्दा प्रतीक्षित महासंग्रामको घडी अब निकै नजिकिएको छ । पाँच सातासम्म चलेको फिफा विश्वकपको यो महाकुम्भ अब आफ्नो अन्तिम गन्तव्यमा आइपुगेको छ । आज हामी यो फाइनल खेल किन फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा विशेष र ऐतिहासिक बन्दै छ भन्नेबारे रोचक प्रसंगहरुको चर्चा गर्नेछौं ।
फाइनल खेल केवल दुई देशबीचको भिडन्त मात्र होइन, यो फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो पुस्तान्तरणको प्रतिस्पर्धा पनि हो । एकातिर ३९ वर्षका भेट्रान सुपरस्टार लिओनेल मेस्सी छन्, जो सायद आफ्नो खेल जीवनको अन्तिम विश्वकप खेलिरहेका छन् । अर्कोतिर स्पेनका १७ वर्षीय युवा सनसनी लामिन यामाल छन्, जसले आफ्नो खेलले विश्वलाई मन्त्रमुग्ध पारेका छन् ।
अहिले सामाजिक सञ्जालमा सन् २००७ को एउटा तस्बिर निकै भाइरल भइरहेको छ । सोच्नुहोस् त, जतिबेला लिओनेल मेस्सी बार्सिलोनामा आफ्नो पहिचान बनाउँदै थिए, उनले एउटा च्यारिटी क्यालेन्डरका लागि शिशु लामिन यामाललाई काखमा राखेका थिए । कसैले सोचेको थिएन कि, त्यही काखमा रहेको शिशु १७ वर्षपछि तिनै लेजेन्ड मेस्सीलाई विश्वकपको फाइनलमा चुनौती दिन मैदानमा उत्रिनेछ ।
यो संयोग मात्र होइन, फुटबलको एउटा सुन्दर चक्र हो । फाइनलमा अर्जेन्टिना र स्पेनबीचको प्रतिस्पर्धालाई विश्वभर करिब १.५ अर्ब दर्शकले हेर्ने अनुमान गरिएको छ । फाइनलअघि आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा मेस्सीले छोटो प्रतिक्रिया दिँदै भने, ‘हामी आफ्नो सम्पूर्ण शक्ति लगाउनेछौँ ।’
दुवै टोलीका खेलाडी र प्रशिक्षकहरूले कार्यक्रमलाई सहज रूपमा लिएका थिए । स्कालोनीले भने, ‘हाम्रो लागि यो अर्को एउटा खेल मात्रै हो । विश्वकप फाइनल हो भन्ने सोचमै धेरै अल्झिनु हुँदैन ।’ डिफेन्डिङ च्याम्पियन अर्जेन्टिनाले फाइनलसम्म पुग्ने क्रममा कठिन यात्रा तय गरेको थियो ।
प्रतियोगितामा अपराजित रहेको अर्जेन्टिनाले सेमिफाइनलमा इङ्ल्यान्डविरुद्ध दोस्रो हाफमा १–० ले पछाडि परेको अवस्था उल्टाउँदै जित निकालेको थियो । अन्तिम १६ मा इजिप्टविरुद्ध २–० को अवस्था उल्टाएको थियो भने अन्तिम ३२ मा केप भर्डे र क्वार्टरफाइनलमा स्विट्जरल्यान्डविरुद्ध अतिरिक्त समयमा संघर्ष गर्दै अघि बढेको थियो ।
मेस्सीले टोलीको संघर्षबारे प्रतिक्रिया दिँदै भने, ‘हामी कहिल्यै लड्न छाड्दैनौँ ।’ स्कालोनीले अन्त्यमा भने, ‘आइतबार उत्कृष्ट खेल हुनेछ ।’ कार्यक्रम सकेर बाहिरिने क्रममा मेस्सीले विश्वकप ट्रफीतर्फ केही क्षण नजर लगाएको देखिएको थियो । सन् १९५८ र १९६२ मा ब्राजिलपछि लगातार दुईपटक विश्वकप जित्ने टोली हालसम्म बनेको छैन ।
अब मेस्सीसामु आफ्नो समृद्ध करियरमा अर्को ऐतिहासिक उपलब्धि थप्ने अवसर रहेको छ । गोलरक्षक एमिलियानो मार्टिनेजले भने, ‘हामीसँग देशलाई खुसी दिन दिनरात मेहनत गर्ने खेलाडी र प्रशिक्षकहरूको समूह छ । मेस्सी र सम्पूर्ण टोलीसँग मिलेर विश्वकप पुनः आफ्नो देशमा ल्याउन र आफ्ना समर्थकसँग उत्सव मनाउन हामी आफ्नो शतप्रतिशत दिनेछौँ ।’
फाइनल खेलमा खेलकुद मात्र होइन, राजनीतिको उच्च नेतृत्वको पनि चासो जोडिएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प आफैं न्यु योर्कको रंगशालामा प्रत्यक्ष खेल हेर्न उपस्थित हुनेछन् । उनी मात्र होइन, फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोसँग मिलेर ट्रम्पले आफैं विजेता टोलीलाई विश्वकपको सुनौलो ट्रफी हस्तान्तरण गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ ।
अमेरिकाले यस खेललाई आफ्नो प्रतिष्ठाको विषय बनाएको छ । तर, अर्जेन्टिनाका राष्ट्रपति जाभियर मिलेईको शैली भने अलि फरक देखिएको छ । उनी न्यु योर्क जाने छैनन्। उनले आफ्नै राष्ट्रपतिको निवासमा बसेर साधारण नागरिक जस्तै टेलिभिजनमा खेल हेर्ने निर्णय गरेका छन् । राष्ट्र प्रमुखहरूको यो फरक शैलीले पनि मिडियामा राम्रै चर्चा पाएको छ ।
फाइनल खेल अघि न्यु योर्कमा मौसमलाई लिएर केही चिन्ताहरू अवश्य थिए । क्यानडाको जंगलमा लागेको भीषण डढेलोका कारण फैलिएको धुवाँले न्यु योर्क क्षेत्रको वायु प्रदूषण निकै बढाएको थियो । तर, फुटबल प्रेमीहरूका लागि खुसीको खबर के छ भने, मौसमविद्हरूका अनुसार सप्ताहन्तसम्ममा मौसममा उल्लेख्य सुधार आउनेछ ।
सोमबार न्यु योर्कको रंगशालामा ८० हजारभन्दा बढी दर्शकहरूको उपस्थिति रहने अनुमान गरिएको छ । रंगशालामा बग्ने नीलो र सेतो (अर्जेन्टिना) तथा रातो र पहेंलो (स्पेन) रङको सागरले फाइनलको माहोललाई निकै रोमाञ्चक बनाउने निश्चित छ ।
अब कुरा गरौँ त्यो विषयको, जसले अमेरिकी खेलकुद इतिहासकै सबै रेकर्डहरू तोडिदिएको छ । यो फाइनल खेल रंगशालामा बसेर हेर्न, बैंक ब्यालेन्स निकै बलियो हुन जरुरी छ । यसपटकको टिकटको न्यूनतम मूल्य मात्रै ७ हजार ५९५ अमेरिकी डलर (अर्थात नेपाली रुपैयाँमा झण्डै १० लाख रुपैयाँ) पुगेको छ ।
यो त सबैभन्दा सस्तो सिटको मूल्य भयो । यदि औसत मूल्यको कुरा गर्ने हो भने, एउटा टिकटको लागि दर्शकहरूले ११ हजार ३२७ अमेरिकी डलर (करिब १५ लाख नेपाली रुपैयाँ) सम्म तिरेका छन् । यो मूल्यले यसअघिका सबै ‘सुपर बाउल’ वा खेलकुद प्रतियोगिताका टिकटको रेकर्डलाई निकै पछाडि छोडिदिएको छ ।
यसपटकको विश्वकप फाइनल केवल फुटबल म्याच मात्र रहने छैन, यो एउटा ठूलो सांगीतिक उत्सव पनि बन्नेछ । फिफाको इतिहासमा पहिलो पटक, अमेरिकी सुपर बाउलको शैलीमा खेलको हाफटाइममा भव्य म्युजिकल शो आयोजना गरिँदै छ । खेलको बीचमा दर्शकहरूलाई मनोरञ्जन दिन विश्वका चर्चित पप र रक स्टारहरू मैदानमा उत्रिनेछन् ।
पप क्वीन म्याडोना, युवाहरूका ढुकढुकी जस्टिन बिबर, फुटबल एन्थमकी रानी शकिरा, दक्षिण कोरियन ब्यान्ड बीटीएस, अफ्रिकी स्टार बर्ना ब्वाय र चर्चित रक ब्यान्ड कोल्डप्लेले स्टेजमा आगो लगाउनेछन् । खेलको तनावबीच यो १५–२० मिनेटको शो इतिहासकै भव्य मनोरञ्जन बन्ने पक्का छ ।
फिफाले यस संस्करणका लागि पैसाको खोलो नै बगाएको छ । यसपटकको कुल पुरस्कार राशि कीर्तिमानी ७२७ मिलियन अमेरिकी डलर घोषणा गरिएको छ । विजेता टोलीले ५० मिलियन अमेरिकी डलर (करिब ६ अर्ब ६० करोड नेपाली रुपैयाँ) प्राप्त गर्नेछ । यस्तै, उपविजेता टोलीले ३३ मिलियन अमेरिकी डलर प्राप्त गर्नेछ ।
र, त्यो ऐतिहासिक सुनौलो विश्वकप ट्रफीलाई मैदानमा सधैं झैं परम्परागत रूपमा विशेष रूपमा तयार गरिएको महँगो ‘लुइस भिटोन’ को बाकसमा सुरक्षित राखेर भित्र्याइनेछ । यसका साथै खेल सकिएपछि व्यक्तिगत विधातर्फ गोल्डेन बुट, गोल्डेन बल, गोल्डेन ग्लोभ, उत्कृष्ट युवा खेलाडी र फेयर प्ले अवार्डहरू पनि वितरण गरिनेछन् ।
विशेष कुरा त के छ भने, सर्वाधिक गोलकर्ता बन्दै गोल्डेन बुट जित्ने दौडमा अहिले अर्जेन्टिनाका कप्तान लिओनेल मेस्सी सबैभन्दा अगाडि रहेका छन् । यति ठूलो र उच्च दबाब भएको खेललाई निष्पक्ष रूपमा सञ्चालन गर्ने जिम्मेवारी स्लोभेनियाका अनुभवी रेफ्री स्लाभ्को भिन्चिचलाई दिइएको छ । भिन्चिचलाई कडा र सन्तुलित निर्णय लिन सक्ने रेफ्रीका रूपमा चिनिन्छ ।
युरोपियन फुटबलका ठूला खेलहरू खेलाइसकेका भिन्चिचका लागि मेस्सी र यामाल जस्ता विश्वस्तरीय खेलाडीहरूलाई मैदानमा नियन्त्रणमा राख्नु र सही निर्णय दिनु निकै ठूलो परीक्षा हुनेछ । लाखौँको टिकट, करोडौँको पुरस्कार राशि, र म्याडोनादेखि बीटीएससम्मको महाधमाका! न्यु योर्कको मैदानमा सोमबार फुटबल मात्र हुने छैन, त्यहाँ विश्वले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा भव्य मनोरञ्जनको उत्सव मनाउनेछ।
तर मैदानभित्रको लडाईंमा न त पैसाले काम गर्नेछ, न त सेलिब्रेटीको चमकले—त्यहाँ केवल जसले उत्कृष्ट खेल्छ, उसैले इतिहास रच्नेछ ।
