२६ साउन,एजेन्सी ।
ताइवानी सीमा नजिक जारी राखेको सैन्यअभ्यास सफतापूर्वक सम्पन्न भएको चीनले जनाएको छ । साथै ताइवानसँगको शान्तिपूर्ण एकतामा जोड दिने पनि चीनले जनाएको छ । बुधबार बेइजिङको स्टेट काउन्सिलअन्तर्गतको ताइवान मामिला कार्यालय र सूचना कार्यालयले संयुक्त रुपमा श्वेतपत्र जारी गर्दै चीनको पुर्नएकीकरण प्रक्रिया कसैगरी नरोकिने जनाएको छ ।
‘ताइवान मुद्दा र नयाँ युगमा चीनको पुनएकीकरण’ शीर्षकको सो श्वेतपत्रमा ताइवानको स्वतन्त्रता चाहने शक्तिहरुको भर्त्सना गरिएको छ । बेइजिङले १९९३ मा ताइवानबारे पहिलो श्वेतपत्र जारी गरेको थियो । त्यसअघि १९९२ मा दुई पक्षबीच एक मुलुक, दुई व्यवस्थाका विषयमा सहमति भएको थियो । पछिल्लो श्वेतपत्र अमेरिकी सभामुख न्यान्सी पेलोसीको ताइवान भ्रमण र त्यसको जवाफमा चिनियाँ सेनाले ताइवान घेरेर गरेको सातादिन लामो सैन्य अभ्यासपछि जारी भएको हो ।
श्वेतपत्रले अमेरिकाको केही शक्तिले ताइवानलाई चीनविरुद्धको गोटीका रुपमा प्रयोग गर्न खोजेको आरोप लगाएको छ । ‘यसलाई नरोक्ने हो भने यसले जलसन्धि वारपार तनाव बढाइरहनेछ, चीन–अमेरिका सम्बन्धलाई थप बिगार्नेछ र अमेरिकाको हितलाई नै नराम्ररी हानि गर्नेछ,’ श्वेतपत्रमा भनिएको छ । श्वेतपत्रले ताइवान सरकारलाई एक मुलुक, दुई व्यवस्थाकै मोडलअनुसार एकतामा आउन आह्वान पनि गरेको छ ।
ताइवानभन्दा चीन कयौँ गुणा शक्तिशाली रहेको भन्दै श्वेतपत्रमा ताइवान चीनबाट अलग हुन असम्भव रहेको जनाइएको छ । ‘चीन विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र बनेको छ । चीनको राजनीतिक, आर्थिक, सांस्कृतिक, प्राविधिक र सैन्य शक्ति निकै विस्तार भएको छ । त्यसैले चीनबाट अलग हुन ताइवानलाई झन असम्भव भएको छ,’ श्वेतपत्रमा भनिएको छ ।
पाँच खण्ड भएको श्वेतपत्रमा बेइजिङले ताइवान एकीकरण गरिछाड्ने दृढसंकल्प व्यक्त गरेको छ । तर, ताइवानप्रति धेरै हदसम्म मेलमिलापकारी भाषा श्वेतपत्रमा प्रयोग गरिएको छ । जसमा ताइवानसँग सम्बन्ध सुधार्न चीन इच्छुक रहेको उल्लेख छ । श्वेतपत्रमा एकीकरण भइसकेपछि पनि ताइवानमा अन्य मुलुकले आर्थिक र सांस्कृतिक सम्बन्ध विकास गर्न सक्ने उल्लेख छ ।
ती मुलुकले केन्द्र सरकारको अनुमतिमा ताइवानमा वाणिज्यदूतावासलगायत एजेन्सी राख्न सक्ने, अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरुले आफ्नो कार्यालय खोल्न सक्ने जनाइएको छ । ‘शान्तिपूर्ण पुनर्एकीकरण समान रुपमा गरिने परामर्श र छलफलबाट मात्र प्राप्त गर्न सकिन्छ ।
एकीकरणपछि पनि ताइवानले आफ्नो स्थान पाउने, ताइवानी जनताको अधिकार र हितको रक्षा गरिने र राष्ट्रिय कायाकल्पको फल दुवैतर्फका जनताले उत्तिकै मात्रामा प्राप्त गर्ने पनि श्वेतपत्रमा उल्लेख गरिएको छ । यता अमेरिका पुगेर सभामुख न्यान्सी पेलोसीले ताइवानलाई अमेरिकाको साथ छ भन्ने सन्देश दिन आफूले ताइवान भ्रमण गरेको दोहोर्याएकी छिन् ।
उनले ताइवानमाथि चीनको दबाब अमेरिकालाई स्वीकार्य नहुने पनि बताएकी छन् । चिनियाँ सैन्य अभ्यास सकिएलगत्तै पेलोसीले ताइवानको लोकतन्त्रलाई समर्थन गर्न र ताइवान एक्लो छैन भन्ने सन्देश दिन आफूले त्यहाँको भ्रमण गरेको बताएकी हुन् ।
