१२ मंसिर । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को संक्रमण विश्वका ६ करोड बढि मानिस संक्रमित भइसकेर साढे १४ लाख मानिसको मृत्यु भइसक्दा बल्ल भाइरस विरुद्धको खोप तयार भएका खबरहरु आइरहेका छन् ।
तर खोपले आधिकारिक निकायबाट मान्यता नपाएपनि त्यसको परिक्षणमा देखिएको उत्साहजनक परिणामले गर्दा निर्माण भएका भनिएका खोपहरुले चाँडै मान्यता पाइ बजारमा चाँडै उपलब्ध हुनेमा निर्माण कम्पनीहरु विश्वस्त छन् । कतिपय विकसित राष्ट्रले खोप आगामी महिनाबाटै आफ्ना देशका नागरिकहरुलाई उपलब्ध गराउने बताइरहँदा अरुको भरपर्नुपर्ने नेपालजस्ता मूलुकमा पनि खोप आपूर्तिका लागि पहल त हुन थालेको छ तर कहिले खोप आउला भन्ने निश्चित भने छैन । खोप आपूर्तिको तयारीका आधारमा नेपालसहित एसिया महादेशका राष्ट्रहरुमा कहिले आउँछ त खोप ? अहिलेसम्म फाइजर, मोडेर्ना र एक्स्ट्राजेनेकाले निर्माण गरेको खोपको अन्तिम परिक्षण र अनुमतिको प्रकृया चलिरहेको छ । अनुमति पाएसँगै ति खोपहरुको वितरण केहि देश बाहेक विश्वभर हुने सम्भावना रहेको बताइएको छ । खोप आपूर्तिका लागि गरिएको सम्झौताका आधारमा केही एसियाली राष्ट्रमा खोप आइपुग्न सक्ने समयतालिका उल्लेख गरिएको हो । एसियाली राष्ट्रमध्येको एक चीनले कुनै पनि खोप निर्माता कम्पनीहरुसँग खरिद सम्झौता गरेको छैन तर आफैले आफ्ना नीजि कम्पनीहरुसँग मिलेर उसले खोप विकास गरिरहेको छ । चीनले आपतकालीन रुपमा सिनोभ्याक र सिनोफार्मले विकास गरिरहेका खोपलाई प्रयोगको अनुमति दिएको छ जसका कारण सिनोफार्मको खोप यस वर्षको अन्तिमसम्ममा आम नागरिकको प्रयोगका लागि अनुमति पाउने सम्भावना छ । उता जापानले एक्स्ट्राजेनेकासँग खरिद सम्झौता गरेको छ । उसले सन् २०२१ को सुरुआती ६ महिनामा १२ करोड डोज खोप पाउनेछ । अझ नोभाभ्याक्ससँग उसले २५ करोड डोजका लागि सम्झौता गरेको छ । २०२१ को दोस्रो त्रैमासिकमा दक्षिण कोरियामा कोभ्याक्स कार्यक्रमबाट खोप उपलब्ध हुनेछ । सुरुवाती चरणमा कोरियाले एक करोड मानिसका लागि खोप पाउने अनुमान छ । भारतमा सेरम इन्स्टिच्युटले खोप निर्माण गरिरहेको छ । जसको अन्तिम चरणको परीक्षण गरेपछि यस वर्षको अन्तिमसम्ममा आपतकालीन प्रयोगका लागि अनुमति लिने योजना छ । सार्वजनिक प्रयोगका लागि भने फेब्रुअरी वा मार्चसम्म उपलब्ध हुनेछ । भारतमा स्पुतनिक भी खोपको पनि अन्तिम चरणको परीक्षण जारी छ । ताइवानले सन् २०२१ को पहिलो त्रैमासभित्र कोरोना विरुद्धको खोप कार्यक्रम सुरु गर्ने बताएको छ ।
फिलिपिन्सले आउँदो वर्षको दोस्रो त्रैमासमा खोप उपलब्ध गराउनेगरि काम गरिरहेको छ । इन्डोनेसियाले पनि विभिन्न कम्पनीहरु सम्झौता गरि आगामी जनवरीको अन्तिमबाट जोखिम समूहमा रहेकाहरुका लागि खोप कार्यक्रम सुरु गर्ने योजना बनाएको छ । बंगलादेशले पनि भारतको सेरम इन्स्टिच्युटसँग ३ करोड डोज एक्स्ट्राजेनेकाको खोप किन्ने सम्झौता गरिसकेको छ । एक्स्ट्राजेनेकासँग ३ करोड ४० लाख, नोभाभ्याक्स कम्पनीबाट ४ करोड, फाइजरबाट एक करोड र सीएसएल लिमिटेडसँग ५ करोड १० लाख डोज गरि अष्ट्रेलियाले अहिलेसम्म १३ करोड ५० लाख डोज कोरोना खोपका लागि सम्झौता गरेको छ । आगामी जनवरी र फेब्रुअरी महिनाभित्र अष्ट्रेलियाले ३८ लाख डोज कोरोना खोप पाउने अनुमान छ । यसरी खोप निर्माता कम्पनीहरुसँग खरिद सम्झौता गरि स्रोत साधन सम्पन्न मूलुकले कोरोना विरुद्ध लड्ने योजना बनाएका छन् । नेपालका स्वास्थ्यमन्त्रीले पनि बजारमा खोप उपलब्ध हुने वित्तिकै नेपालमा पनि ल्याउने भनि आश्वासन दिएकाले नेपालमा पनि चाँडै खोप उपलब्ध हुने विश्वास त गर्न सकिएका तर खोप उपलब्ध हुने मिति भने यकिन छैन ।
