२१ कात्तिक, काडमाण्डौ ।
नेपालको सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित विश्वको शिर सगरमाथा क्षेत्रमा हिउँ चितुवा देखिएको छ । वन तथा वातावरण संरक्षणका क्षेत्रमा काम गर्ने अमेरिकन फोटोग्राफर किटी पवलोस्कीले हिउँ चितुवाको फोटो आफ्नो क्यामेरामा कैद गरेर सार्वजनिक गरेकी छन् ।
५ हजार ४ सय ८६ मिटर उचाइमा हिउँ चितुवाको तस्बिर कैद गरेको उनले आफ्नो वेबसाइटमा उल्लेख गरेकी छन्। ५ हजार एक सय ६४ मिटर उचाइमा हिउँ चितुवाको पाइला देखेपछि आफूले फोटोका निम्ति पछ्याएको उनले लेखेकी छन्।
किटीले लेखेकी छन्, हिमालयको भूत, उचाइः १२ हजार देखि १८ हजार फीट अर्थात ३६ सय ५७ मिटर देखि ५४ सय ८६ मिटरसम्म संसारको टुप्पोमा घुम्दै, मैले संसारको सबैभन्दा मायालु जनावरहरू मध्ये एक – हिउँ चितुवाको खोजीमा १०३ माइल पैदल हिडेपछि म फिर्ता भए ।
हिउँ चितुवाको फोटो खिच्ने आफ्नो सफलताको वर्णन गर्दै उनले लेखेकी छन् , अत्याधिक चिसो बिहान, म निक्कोर ५०० एमएम एफ फोर लेन्सको साथ खुम्बु उपत्यका बाहिर निस्कँदै एउटा खाली खाडलको बरफको किनारालाई पछ्याउँदै थिएँ। त्याहा बाहिर हिउँ चितुवाको ट्र्याकहरू फेला पारेपछि, म केही फेला पार्ने विश्वस्त थिएँ। १८ हजार फिटमा मौसम अप्रत्याशित थियो। केही मिनेटमा एक वैकल्पिक रूपमा चिसो वा घाममा देखिदै थियो। यो उचाइ हिउँ चितुवा घुम्ने सीमा हो; तर, उपत्यकाको उत्कृष्ट दृश्य हेर्नको लागि मैले यसलाई चढ्नुपर्थ्यो । गएको अक्टोबर ९ को रातको तस्बिर कैद गरिएको समयको वर्णन गर्दै उनले लेखकी छन्, हिउँ चितुवाहरू बिहान र साँझको वरिपरि सक्रिय हुन्छन्। बिहान ४ बजे मैले जुत्ता लगाएर निस्किएँ । रात एक चिसो अर्काे काल्पनिक सौन्दर्य थियो। २५ पाउण्ड क्यामेरा गियरको साथ, म गोरक शेपको उत्तरपूर्वतिर लागें, र जमेको तालको ओछ्यान पार गरे।
जुन बेला हिउँले भरिएका पहाडहरू हिरा छरिएझैं चम्किरहेका थिए। फोटोग्राफर किटीले अन्त्यमा लेखेकी छन्, पृथ्वीको सबैभन्दा निषेधित भू–भाग, जहाँ फोक्सो– हावाको भोकमा थियो । उचाइ, उकालो चुचुराहरू र उच्च मरुभूमिहरू । यो मैले अहिलेसम्म खिचेका फोटोहरू मध्ये सबैभन्दा कठिन र पुरस्कृत सेट थियो।
हिउँ चितुवा समुन्द्री सतहबाट ३,००० देखि ५,५०० मिटर उचाई बीचका चट्टानी हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्छन। लुकेर रहने स्वभाबको कारण यिनिहरूको सही संख्या थाहा हुन सकेको छैन, तापनि खुला जंगली क्षेत्रमा ३,५०० देखि ७,००० को संख्यामा तथा बिश्वका चिडियाघरहरूमा ६०० देखि ७०० को संख्यामा हिउँ चितुवाहरू रहेको अनुमान गरिएको छ। हिउँ चितुवा अन्य ठूला बिरालो प्रजातिका जनावर भन्दा सानो हुन्छ । नेपालमा ३०० दृखि ५०० को संख्यामा हिउँ चितुवा रहेको अनुमान छ ।
