१८ वैशाख, एजेन्सी ।
चीनमा कोरोना महामारीका बेला पहिलो खोप (चाइना फर्स्ट कोभिड भ्याक्सिन) विकास गर्ने वैज्ञानिकलाई भ्रष्टाचारको आरोपमा संसदबाट बर्खास्त गरिएको छ । ६२ वर्षीय याङ अनुभवी अनुसन्धानकर्ता हुन्। उनले सिएनबीजीमा सिनोफार्मको खोप विकास गर्ने टोलीको नेतृत्व गरेका थिए । यस उपलब्धिको लागि सेप्टेम्बर २०२० मा याङलाई राष्ट्रिय पुरस्कारबाट पनि सम्मानित गरिएको थियो।
ब चाइना नेशनल फार्मास्युटिकल ग्रुपको भ्याक्सिन सहायक कम्पनी चाइना नेशनल बायोटेक ग्रुपका अध्यक्ष याङ सियाओमिङलाई गम्भीर अनुशासन र कानूनको उल्लङ्घन गरेको कारण नेशनल पिपुल्स कांग्रेसको सदस्यताबाट हटाइएको हो । सिनोफार्म चीनको पहिलो खोप थियो जसलाई सामान्य प्रयोगको लागि अनुमोदन गरिएको थियो।
याङको बर्खास्त चीनको स्वास्थ्य सेवा प्रणालीमा सबैभन्दा ठूलो क्र्याकडाउनको बीचमा आएको छ । जुन विगत केही वर्षहरूमा राष्ट्रपति सी जिनपिङद्वारा सुरु गरिएको व्यापक भ्रष्टाचार विरोधी अभियानको विस्तार हो। यसले घूसखोरी प्रणालीमा व्याप्त भ्रष्टाचारलाई जरैदेखि उखेल्ने लक्ष्य राखेको उल्लेख गरिएको छ ।
अस्पताल, औषधि कम्पनी र बीमा कोषमा अनुशन्धान जारी छ। गत वर्षदेखि दर्जनौं अस्पतालका प्रमुखलाई हिरासतमा राखिएको छ । उता बेलायती औषधि कम्पनी एस्ट्राजेनेकाले अदालतमा कोभिड–१९ खोपले दुर्लभ अवस्थामा साइड इफेक्ट निम्त्याउने स्वीकार गरेको छ । यस साइड इफेक्टलाई थ्रोम्बोसिस विथ थ्रोम्बोसाइटोपेनिया सिन्ड्रोम टीटीएस भनिन्छ।
कम्पनीविरुद्ध बेलायती अदालतमा मुद्दा चलिरहेको छ, जसमा कम्पनीले यो कुरा स्वीकार गरेको छ । कम्पनीले आफ्नो खोपलाई गम्भीर हानि र मृत्युसँग जोडेको आरोप छ। अदालतका कागजातका अनुसार कोभिशिल्ड भ्याक्सिन एस्ट्राजेनेका र अक्सफोर्ड युनिभर्सिटीले बनाएको हो र भारतको सीरम इन्स्टिच्युटले निर्माण गरेको हो।
यो खोपले दुर्लभ अवस्थामा टीटीएस निम्त्याउन सक्छ। यो खोप कोरोना महामारीका बेला करोडौं मानिसलाई लगाइएको थियो। कम्पनीको दाबीले अहिले चिन्ता बढेको छ । थ्रोम्बोसाइटोपेनिया सिन्ड्रोमको साथ थ्रोम्बोसिस एक दुर्लभ अवस्था हो। जसका कारण शरीरमा विभिन्न ठाउँमा रगत जम्ने गर्छ र रगतमा प्लेटलेट्सको संख्या घट्छ ।
प्लेटलेटहरू साना कोशिका हुन्, जसले रगत जम्न दिँदैन। धेरै कम गर्नु खतरनाक हुन सक्छ। यी केसहरू एडेनोभाइरल भेक्टर कोभिड १९ भ्याक्सिनहरू जस्तै भ्याक्सजाभ्रिया, कोविशिल्ड (एस्ट्राजेनेका) र जोन्सन एन्ड जोन्सन ख खोपहरू प्राप्त गरेका व्यक्तिहरूमा देखिएका छन्। अमेरिकाको सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एण्ड प्रिभेन्सनका अनुसार टीटीएस दुई प्रकारका तहमा हुन्छ।
टीटीएस का लक्षणहरूमा गम्भीर टाउको दुख्ने, पेट दुख्ने, खुट्टा सुन्निने, सास फेर्न र सोच्न गाह्रो हुने, हुन सक्छ। खोप लगाएपछि यस्ता लक्षण देखिएका व्यक्तिले तुरुन्त चिकित्सककहाँ जानुपर्छ । अत्यावश्यक रक्तनलीमा क्लट बनेमा हृदयाघात वा स्ट्रोकजस्ता गम्भीर अवस्था आउन सक्छ।
