२० वैशाख ,एजेन्सी ।
आजभोलि युक्रेनमा रुसको युद्ध, सस्तो चिनियाँ निर्यात, ताइवानसँगको तनाव र मानवअधिकारका विषयमा अमेरिका र चीनबीच मतभेद कायमै छ । तर जब पाण्डाको कुरा आउँछ, दुई देश कूटनीति कार्यमा फर्कन्छन् । चीनको विदेश मन्त्रालयले दुई विशाल पाण्डा – युन चुआन र सिन बाओ –चीनको संरक्षण र अनुसन्धान केन्द्रबाट अमेरिकाको सान डिएगो चिडियाखानामा यसै हप्ता पठाइने पुष्टि गरेको छ ।
चिडियाखानाको पाण्डा संरक्षण अनुसन्धानमा चीनसँग दीर्घकालीन साझेदारी छ र मन्त्रालयका प्रवक्ताले यो आदानप्रदानले प्रमुख रोगहरूको रोकथाम र उपचार र वासस्थान संरक्षणमा केन्द्रित हुने बताएका छन् । प्रवक्ता लिन जियानले भनेका छन्, “हामी विश्वास गर्छौं कि चीन–अमेरिकाको सहयोगले गहिरो, लोपोन्मुख वन्यजन्तु र जैविक विविधता संरक्षणमा यस क्षेत्रमा सहयोग र अनुसन्धानको क्षमता अभिवृद्धि गर्नेछ र चिनियाँ र अमेरिकीहरूबीचको मित्रतालाई बलियो बनाउनेछ।
उनले हालैको तनावे पान्डा कूटनीतिमा कुनै खतरा निम्त्याउने चिन्तालाई कम गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् । चीनले दुई देशबीचको मैत्रीपूर्ण इशाराको रूपमा पाँच दशकभन्दा बढी समयदेखि अमेरिकी चिडियाखानाहरूलाई उधारोमा भालु दिँदै आएको छ। तर अमेरिकाले विगत धेरै वर्षहरूमा चीनमा आफ्ना धेरैजसो पाण्डाहरू फिर्ता गर्दै आएको छ । जसले पान्डा कूटनीति समाप्त हुन सक्छ भनेर चिन्ता बढ्दै गएको छ ।
गएको नोभेम्बरमा एक सानोसहित दुई वयस्क पाण्डा चीन फर्किएका थिए । स्यान डिएगो चिडियाखानाले २०१९ मा आफ्नो अन्तिम पान्डा फिर्ता गरेको थियो । सान डिएगो चिडियाखाना वन्यजन्तु गठबन्धन संरक्षण टोलीका अधिकारी पाण्डाहरूलाई भेट्न चीन गएका थिए। चीनमा पुगेका सान डिएगो चिडियाखाना वन्यजन्तु संरक्षण विज्ञानका उपाध्यक्ष डा. मेगन ओवेनले दशकौंदेखिको साझेदारीले एक शक्तिशाली उदाहरणको रूपमा काम गरेको बताएका छन् ।
उनले विशाल पाण्डाको लागि दिगो भविष्य सिर्जना गर्ने साझा लक्ष्य रहेको समेत बताएका छन् । यही कुटनीतिकै बलमा चीनसँगको अमेरिकी सम्बन्धलाई स्थिर बनाउन बाइडेन प्रशासनका शीर्ष अधिकारीहरू ट्रेजरी सेक्रेटरी जेनेट एल येलेन, विदेश मन्त्री एन्टोनी जे. ब्लिन्केन लगायत चीन पुगिसकेका छन् ।