२९ साउन , विराटनगर।
स्थायी रूपमा बसोबास गर्ने उद्देश्यका साथ विदेश जाने क्रम बढेसँगै नेपाली नागरिकता परित्याग गर्नेको संख्यामा पनि वृद्धि भएको छ । परिवारसहित विदेशमा व्यवस्थित बसोबास गर्नका लागि नागरिकता त्याग्नेहरूको ‘ग्राफ’ बर्सेनी उकालो लाग्दै गएको हो ।
मोरङमा मात्रै एक वर्षमा ६४ जनाले नागरिकता त्याग गरेका छन् । मोरङ प्रशासनले २०६६ सालदेखि मात्र नागरिकता परित्याग गर्नेको विवरण व्यवस्थित तबरले राख्न थालेको हो । त्यसयता १५ वर्षको अवधिमा १८४ जनाले नागरिकता त्यागेको सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी टेककुमार रेग्मीले ‘नेपाल टाइम्स’ लाई जानकारी दिए ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालयका प्रवक्तासमेत रेग्मीका अनुसार अघिल्लो आर्थिक वर्ष अर्थात् २०८०–८१ मा नेपाली नागरिकता परित्याग गर्नेको संख्या ६४ पुगेको छ । जबकि २०७९–८० मा १८ जनाले नागरिकता परित्याग गरेका थिए ।
‘नागरिकता त्याग गर्नेको संख्या बढ्दो अवस्थामा देखिएको छ,’ उनले भने, ‘बर्सेनि नागरिकता खारेज गर्नका लागि पर्ने निवेदन बढिरहेका छन् । कहिलेकाँही त दिनमै पाँच जनासम्मले नागरिकता त्याग्छन् ।’ निरौलाका अनुसार २०६६ साल जेठ ८ गतेबाट नागरिकता परित्यागको तथ्यांक राख्न थालिएको हो ।
सो वर्ष पाँच जनाले नागरिकता त्याग गरेको तथ्यांकमा उल्लेख छ । यस्तै, २०६७ सालमा मोरङका आठ जनाले नागरिकता त्यागेका छन् भने २०६८ सालमा ६ जनाले, २०६९ मा ६, २०७० र २०७१ मा चार–चार जनाले नागरिकता त्यागेका छन् । २०७२ सालमा भने नागरिकता त्याग्नेको ह्वात्तै बढेको तथ्यांक छ ।
सो वर्ष ११ जनाले नागरिकता त्यागेका छन् । २०७३ सालमा १० जना, २०७४ सालमा नौ जनाले नागरिकता त्याग गरेका छन् । २०७५ सालमा १८ जनाले नागरिकता त्यागेको तथ्यांकमा उल्लेख छ । २०७६ सालमा ११ जना, २०७७ मा पाँच जना, २०७८ मा ११ जनाले नागरिकता त्यागेका छन् ।
२०७९ सालमा १८ जनाले नागरिकता त्याग गर्दा २०८० सालमा ५८ जनाले नागरिकता परित्याग गरेका छन् भने २०८१ सालको अहिलेसम्म ६ जनाले नागरिकता परित्याग गरेका छन् । वैवाहिक सम्बन्ध, पठनपाठन र रोजगारीलगायतका कारणले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा नागरिकता परित्यागको माग गर्दै निवेदन दिनेको संख्या बढ्दो छ ।
विदेश जाने बढेपछि नेपाली नागरिकता परित्याग गर्ने बढ्दै गएको कार्यालयले जनाएको छ । त्यसबाहेक भारतीय नागरिक बन्नुपर्ने बाध्यात्मक परिस्थितिका कारण पनि नेपाली नागरिकता परित्याग गर्ने गरेको पाइएको छ । केहीले भारतीय नागरिकता पाउनका लागि नेपाली नागरिकता खारेज गर्न निवेदन दिएका छन् ।
विदेशको नागरिकता लिने प्रक्रियामा गएपछि नेपाली नागरिकता त्याग गरेपछिमात्रै अन्य देशको नागरिकता पाइने भएकाले पनि त्याग गर्नेहरूको संख्या बढेको देखिएको छ । लामो समयदेखि वैदेशिक रोजगार साथै डिभी–पिआर लिएर विदेश बसेका र विदेशी नागरिकसँग वैवाहिक सम्बन्ध स्थापना गरी बसेकाहरूले नागरिकता त्याग गरेको पाइएको प्रशासनले जनाएको छ ।
मोरङका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रदीपकुमार साहले युरोप, अमेरिकालगातय विकसित मुलुकमा बस्ने मोहका कारण पनि नेपाली नागरिकता परित्याग गर्नेहरूको ग्राफ उकालो लागेको बताएका छन् । झट्ट हेर्दा संख्या थोरै देखिए पनि मुलुकभरि वार्षिक रूपमा भने आठ सय बढीले नागरिकता परित्यागका लागि निवेदन दिने गरेका छन्।
मोरङमा नागरिकता रद्द गर्नेको संख्या भने घटेको छ । नेपालकै नागरिकता दोहोरो लिएको पाइएमा, झुट्टा विवरण पेश गरी दुईवटा नागरिकता लिएको र अन्य जिल्लाबाट पनि नागरिकता लिएको पाइएमा त्यस्ता नागरिकता रद्द गरिने गरिन्छ ।
