२७ भदौ , एजेन्सी।
अमेरिकी विदेशमन्त्री एन्टोनी ब्लिन्केनले रुसले इरानबाट फताह–३६० ब्यालेस्टिक मिसाइलको खेप प्राप्त गरेको दाबी गरेका छन् । यसपछि पश्चिमी देशहरूले यसको ब्यापक निन्दा गरिरहेका छन् । तर, अमेरिकाले आफू वा अन्य देशबाट हतियार खरिद गरेर युक्रेनमा पठाउँदा भने सधै मुख बन्द राख्दै आएको छ ।
“रसियाले अब यी ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रहरूको ढुवानी प्राप्त गरेको छ, र सम्भवतः केही हप्तामा युक्रेनमा युक्रेनको विरुद्धमा प्रयोग गर्नेछ,“ ब्लिन्केनले मंगलबार लन्डनमा गुप्तचर ब्रीफिंगलाई उद्धृत गर्दै भनेका छन् ।
ब्लिन्केनका अनुसार मिसाइल हस्तान्तरणले रूसको युद्ध प्रयासको लागि इरानको समर्थनमा उल्लेखनीय वृद्धिलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। यसको जवाफमा, अमेरिकी खजाना र राज्य विभागले रूसमा इरानी हतियारहरू ढुवानीमा संलग्न नौ रूसी जहाजहरूमा प्रतिबन्ध लगाएका छन् ।
यससँगै इरानी एयरलाइन्स र कम्पनीहरूमाथि पनि प्रतिबन्ध लगाइएको छ। यी प्रतिबन्धहरूले अमेरिकामा उनीहरूको सम्पत्ति रोक्का गरेको छ भने अमेरिकीहरूलाई उनीहरूसँग कारोबार गर्नबाट रोकेको छ । यद्यपी इरानले यस विषयमा कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन ।
रूसले पनि यस्तो कुनै मिसाइल हस्तान्तरणको बारेमा कुनै बयान दिएको छैन । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीका चीफ अफ स्टाफ एन्ड्रे यर्माक र अन्य अधिकारीहरूले पनि इरानको क्षेप्यास्त्र रुसलाई हस्तान्तरण गरेकोमा डर व्यक्त गरेका छन्।
उनीहरुले रुसलाई युद्धमा थप आक्रामकता रोक्न अन्तर्राष्ट्रिय दबाब दिन आग्रह गरेका छन् । युक्रेनको विदेश मन्त्रालयले एक विज्ञप्तिमा भनेको छ, “विश्व शान्तिलाई खतरामा पार्ने यी हतियार हस्तान्तरणबाट बच्न हामी अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई इरान र रुसमाथि दबाब बढाउन आह्वान गर्दछौं।“
रुसले युक्रेनविरुद्ध घातक आक्रमण गर्न सक्ने हतियार भित्र्याएपछि युक्रेन भ्रमणमा रहेका बेलायतका विदेशमन्त्री डेभिड ल्यामीले रुसको भित्रसम्म प्रहार गर्न सक्ने लामो दूरीका क्षेप्यास्त्र अब युक्रेनलाई दिनु पर्ने अवस्था आएको बताएका छन् ।
युक्रेन भ्रमणमा रहेका ल्यामी र अमेरिकी विदेशमन्त्री एन्टोनी ब्लिन्केन स्वदेश फर्किएपछि यस बारेमा नयाँ घोषणा हुने अनुमान गरिएको छ । ल्यामीले किभलाई ६० करोड पाउन्ड सहयोग गर्ने घोषणा भने गरिसकेका छन् । यता दर्जनौं रूसी सैन्य कर्मचारीहरूले इरानमा फताह–३६० मिसाइल प्रणाली सञ्चालन गर्न प्रशिक्षण लिएको पनि दाबी गरिएको छ ।
फतह–३६० , कहिलेकाहीं फतेह– ३६० भनेर पनि चिनिन्छ । यो इरानद्वारा विकसित छोटो दूरीको ब्यालेस्टिक मिसाइल हो। यो यसको शुद्धता र द्रुत तैनाथी क्षमताहरूको लागि परिचित छ। यो मिसाइल दुश्मनका सैन्य र पूर्वाधार जस्ता लक्ष्यहरू विरुद्ध रणनीतिक हमला गर्न डिजाइन गरिएको हो।
मिसाइलका केही प्रमुख विशेषताहरू यस्ता छन्ः
लन्च वजन ७८७ किलो
वारहेड वजन १५० किलो
दायरा लगभग १२० देखि ३०० किलोमिटर
उडान गति म्याच ३ देखि म्याच ४ सम्म
वस्तु निर्देशन र उपग्रह नेभिगेसन को मार्गदर्शन प्रणाली संयोजन
यो मिसाइलको कम्प्याक्ट डिजाइनले यसलाई एकल लन्चरमा धेरै मिसाइलहरू प्रहार गर्न अनुमति दिन्छ। रकेट लन्चरजस्तै प्रक्षेपण हुने भएकाले शत्रुले हवाई रक्षाबाट फतह–३६० मिसाइललाई रोक्न गाह्रो हुन्छ ।
यसबाहेक, मिसाइलको ठोस इन्जिनले यसलाई छिटो प्रक्षेपण गर्न सक्षम बनाउँछ। फताहलाई अमेरिकाको हिम्मार्स प्रणालीसँग तुलना गरिएको छ। दुबै क्षेप्यास्त्र प्रणालीहरू ट्रक–माउन्ट गरिएको लन्चरहरूसँग द्रुत तैनाथी गर्न सक्षम छन्, तर फताह–३६० सँग १५० किलोग्राम वारहेड छ र यसले म्याच ४ मा ३०० किलोमिटर टाढाको लक्ष्यलाई आक्रमण गर्न सक्छ।
यसको विपरित, हिम्मार्सको रकेटले ९० किलोग्राम वारहेड बोकेको छ र ७० किलोमिटर सम्म लक्ष्यमा पुग्न सक्छ । सैन्य विश्लेषकहरू विश्वास गर्छन् कि फताहले युक्रेनी सेनाको लागि ठूलो खतरा निम्त्याउन सक्छ ।
१२१ किलोमिटरको अधिकतम दायराको साथ यो क्षेप्यास्त्रले रूसी सेनालाई युक्रेनको फ्रन्ट–लाइन र नजिकका शहरहरू पोक्रोभस्क, सुमी र खार्किभलाई सहजै लक्षित गर्न सक्दछ । क्षेप्यास्त्रको सानो आकार र गतिशीलताले यसको टिकाउ क्षमता बढाउँछ ।
किनकि यो छिटो प्रक्षेपण गर्न सकिन्छ भने प्रतिआक्रमणबाट सजिलै बच्न सक्छ।
