२५ मंसिर, एजेन्सी ।
इस्लामिक विद्रोहीले राष्ट्रपति बशर अल असदलाई सत्ताबाट अपदस्त गरेसँगै इजरायलले सिरियामाथि भीषण हवाई आक्रमण सुरु गरेको छ । इजरायली युद्धक विमानहरुले सिरियामा १०० बढी ताजा हमला गरेको सिरियन अब्जरभेटरी फर ह्यूमन राइट्सले जनाएको छ ।
बेलायतस्थित यस मानवअधिकार संगठनका अनुसार इजरायलले दमास्कस, दारा, लताकिया र हामा शहरका सैन्य स्थललाई निशाना बनाएको छ । यता इजरायली विदेशमन्त्री गिडियोन सारले भने सोमबार आफ्नो देशले छिमेकी सिरियामा ‘रासायनिक हतियार’ आक्रमण गरेको बताएका छन् ।
“बाँकी रहेका रासायनिक हतियार वा लामो दूरीका मिसाइल र रकेटहरू कट्टरपन्थीहरूका हातमा नपरुन् भनेर हामीले हामीले रणनीतिक हतियार प्रणालीमा आक्रमण गर्यौँ,” इजरायलले विद्रोहीहरूको कार्यलाई निगरानी गरिरहेको भन्दै पत्रकार सम्मेलनमा सारले भने, “हामीले गरेका कदमहरू, हाम्रो एकमात्र सरोकार इजरायलको सुरक्षा र त्यहाँका नागरिकहरूको हो ।”
इजरायली मिडियाले पनि शुक्रबार सेनाले सिरियामा रासायनिक हतियारको भण्डारमा आक्रमण गरेको रिपोर्ट गरेको छ । बेलायतस्थित निगरानी समूह सिरियन अब्जर्भेटरी फर ह्युमन राइट्सले सोमबार इजरायली सेनाले तटीय र दक्षिणी सिरियामा फैलिएको धेरै स्थानमा रातभर आक्रमण गरेको बताएको छ ।
“पूर्वशासनको पतनको घोषणा भएको प्रारम्भिक घन्टादेखि नै इजरायलले जानाजानी हतियार र गोला बारुद भण्डारहरू नष्ट गर्दै सघन हवाई आक्रमण गर्न थाल्यो,” अब्जर्भेटरीले भन्यो । सोमबार एएफपीका तस्बिरहरूले दमास्कसको बाहिरी भागमा रहेको माजेह सैन्य विमानस्थलमा क्षति देखायो, जसमा नष्ट हेलिकप्टर र जेटहरू थिए ।
त्यहाँ इजरायली सेनाले नजिकैको हतियार भण्डारहरूमा आक्रमण गरेको थियो । इजरायलले रासायनिक हतियार उत्पादनसँग जोडिएको एक अनुसन्धान केन्द्रमाथि समेत आक्रण गरेको आशंका गरिएको छ । इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले आफ्नो मुलुकको सुरक्षाका लागि यो कारबाही जरुरी रहेको बताएका छन् ।
सन् २०११ मा सिरियाको गृहयुद्ध सुरु भएदेखि इजरायलले मुख्यतया सेना र इरान समर्थित समूहहरूलाई लक्षित गर्दै देशमा सयौँ आक्रमण गरेको छ । इजरायलले सिरियामा व्यक्तिगत आक्रमणबारे विरलै टिप्पणी गर्छ तर बारम्बार इरानलाई देशमा आफ्नो उपस्थिति विस्तार गर्न नदिने बताएको छ ।
इजरायलले शनिबार सिरियाको सिमानामा रहेको गोलान हाइट्स क्षेत्रको असैन्यीकृत बफर जोनमा पनि सेना पठाएको छ । इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले इजरायलले ‘कुनै पनि शत्रु शक्तिलाई हाम्रो सीमामा आफूलाई स्थापित गर्न दिने छैन’ भने ।
मन्त्री सारले सोमबार बफरको अधिग्रहण ‘सुरक्षा कारणका लागि हामीले लिएको सीमित र अस्थायी कदम’ भएको बताए । रुसको शरणमा पुगेका अपदस्त सिरियाली राष्ट्रपति बशर अल असदलाई आफ्नै नागरिकहरुमाथि चरम हिंसा गरेको र कैदी बन्दीलाई नारकीय जीवन जिउन बाध्य पारेकोलगायन संघीन आरोप लागेका छन् ।
यसैबीच बेलायती विदेश सचिव लेभिड लमीले अपदस्त सिरियाली राष्ट्रपति बशर अल असदलाई ‘राक्षस’ अर्थात् मोन्स्टरको संज्ञा दिएका छन् । असदलाई ‘राक्षस’को संज्ञा दिँदै उनले ‘असदको पतन सहयोगी रुस र इरानका लागि अपमानजनक भएको’ प्रतिक्रिया दिएका छन् ।
बेलायतले कयौँ दैदीलाई असद शासनले भूमिगत कैदखानामा राखेर चरम यातना दिएको आरोप लगाएको छ । असदको प्रत्यक्ष शासनकालमा कयौं सिरियालीहरु बेपत्ता पारिएको बताइन्छ । यसबीच असद अपदस्त भएसँगै सिरियाको भविष्यलाई लिएर चिन्ता गर्न थालिएको छ । जसमा आप्रवासनको विषय मूल मुद्दा बनिरहेको छ ।
विस्थापित सयौं सिरियाहरुको घर फिर्तिको मुद्दा प्रमुख बनिरहेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन् । लेबनानका सरकारी समाचार एजेन्सीले कयौं सिरियालीहरु लेबनान प्रवेशको प्रयासमा रहेको भनी खबर प्रकाशित गरेका छन् ।
विस्थापित सिरियालीहरु लेबनान प्रवेश गर्न खोजिरहेका फोटो भिडियोहरु समेत सार्वजनिक भएका छन् । यता सिरियाको केन्द्रीय बैंकले निक्षेपहरू सुरक्षित रहेको बताएको छ । ’बैंकले नागरिकहरूलाई निक्षेपलाई छुने छैन भन्ने आश्वासन दिएको छ, एक विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
’सिरियाको केन्द्रीय बैंकले आफ्नो काम जारी राख्छ, र यसले बैंकिङ र गैर(बैंकिङ वित्तीय संस्थाहरूको कामको निगरानी र सुपरिवेक्षण जारी राख्नेछ, उसले भन्यो । विज्ञप्तिमा थपिएको छ कि बैंकले सर्कुलेशनबाट कुनै पनि सिरियाली पाउन्ड हराएको छैन ।
यस्तै रुसस्थित सिरियाली दूतावासमा झण्डा फेरिएको छ । यता मस्कोमा रहँदै आएका सिरियाली नागरिकले नै आफ्नो दूतावासको झण्डा फेरेका हुन् । उनीहरूले बशर अल असदको शासन अन्त्यसँगै झण्डा फेरेका हुन् ।
मस्कोस्थित दूतावासमा साविकको झण्डा निकालेर सिरियाली विद्रोही समूहको झण्डा फहराइएको छ । मस्कोमा रहँदै आएका सिरियालीको यो कदमलाई प्रतीकात्मक रूपमा हेरिएको छ । किनकि, सिरियामा असदको शासनलाई रुसले साथ दिँदै आएको थियो ।
यता हमासले सोमबार सिरियाली जनतालाई राष्ट्रपति बसर अल–असदलाई अपदस्थ गरेकामा बधाई दिँदै देशमा एकताको आह्वान गरेको छ । “हमासले स्वतन्त्रता र न्यायका लागि उनीहरूको आकांक्षा हासिल गर्न सफल भएकामा भाइचारा सिरियाली जनतालाई बधाई । हामी सिरियाली जनताका सबै घटकहरूलाई एकजुट हुन आह्वान गर्दछौँ,” प्यालेस्टिनी लडाकु समूहले विज्ञप्तिमा भनेको छ ।
बसर अल–असदको नेतृत्वमा सिरिया इरानको ‘प्रतिरोध अक्ष’को एक महत्त्वपूर्ण हिस्सा थियो तथा लेबनानको हिजबुल्लाह र हमासलाई समेत समावेश गर्ने बलको एक ढिलो गठबन्धन थियो । सन् २०२३ अक्टोबर ७ मा गाजामा हमाससँगको युद्ध सुरु भएदेखि इजरायलले सिरियामा इरानसँग सम्बन्धित लक्ष्यहरूमा आफ्नो हवाई आक्रमण बढाएको छ ।
यसअघि सोमबार प्यालेस्टिनी इस्लामिक जिहाद लडाकु समूह हमासले सिरियामा भइरहेका घटनाहरू ‘सिरियाको मामिला’ भएको र सिरियाले प्यालेस्टिनी जनताको समर्थन गरिरहोस् भन्ने आशा गरेको थियो ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको प्यालेस्टिनी शरणार्थी एजेन्सी युएनआरडब्लूएका अनुसार सन् २०२२ मा चार लाख ३८ हजार प्यालेस्टिनी शरणार्थीका रूपमा सिरियामा बसोबास गरेका थिए । यसैबीच संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय शान्ति मिसनअन्तर्गत सिरियामा खटिएका सबै नेपाली सेनाको अवस्था सामान्य रहेको नेपाली सेनाले जनाएको छ ।
नेपाली सेनाले आज प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै सिरियामा तैनाथ नेपाली शान्ति सैनिक सुरक्षित रहेको जानकारी दिएको हो । उक्त क्षेत्रमा विगत केही दिनदेखि विकसित घटनाक्रमअन्तर्गत यही मङ्सिर २२ गते संयुक्त राष्ट्र सङ्घको ‘यूएनडिओएफ’ मिसनमा तैनाथ नेपाली शान्ति सैनिक रहेको हदारस्थित १०–ए सुरक्षा पोष्टमा हतियारधारी उक्त समूह जबरजस्ती प्रवेश गरेको थियो।
उक्त सुरक्षा पोष्टलगायत सिरियामा तैनाथ संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय मिसनअन्तर्गत विभिन्न स्थानमा रहेका नेपाली शान्ति सैनिक सुरक्षित अवस्थामा रहेको सेनाले जनाएको हो ।
