९ फागुन, एजेन्सी।
विश्वलाई नै महामारीको चपेटामा पारेको कोरोनाभाइरस फेरि नयाँ स्वरुपमा भेटिएको छ । कोरोना समेत फैलिएको दाबी भइरहेको चीनमा नै चमेरोमा मानिसमा सर्ने किसिमको कोरोना भाइरस भेटिएको पुष्टि भएको छ।
चीनमा विज्ञहरूको एक टोलीले चमेरामा नयाँ कोरोनाभाइरस फेला परेको दाबी गरेको साउथ चाइना मनिङ पोस्टले उल्लेख गरेको छ । यो भाइरस जनावरबाट मानिसमा र मानिसबाट जनावरमा फैलिन सक्ने आशंका गरिएको छ।
अनुसन्धानका अनुसार, यो भाइरसमा त्यही मिडल इस्ट रेस्पिरेटरी सिन्ड्रोम (MERS) निम्त्याउने भाइरस समावेश छ। यो भाइरस ACE2 रिसेप्टरमा बाँधिन्छ , जसले कोभिड–१९ सङ्क्रमण गराउँछ। यस्तो अवस्थामा, पुनः कोभिड–१९ जस्तै महामारीको जोखिम बढ्न सक्ने चिन्ता पैदा भएको छ।
यस भाइरसको खोजी “ब्याटवुमन“ को नामले परिचित शी झेङलीको नेतृत्वमा काम गर्ने टोलीले गरेको हो। उनी ग्वाङ्झाउ प्रयोगशालाकी प्रमुख भाइरोलोजिस्ट हुन्। उनको यो अनुसन्धान ‘सेल’ पत्रिकामा प्रकाशित भएको छ।
साउथ चाइना मर्निङ पोस्टका अनुसार, अनुसन्धानकर्ताहरूले यस भाइरसलाई (HKU5) नामकरण गरेका छन्। यो कोरोनाभाइरसको नयाँ प्रकार हो, जुन पहिला हङकङमा जापानी पिपिस्ट्रेल चमेरामा फेला परेको थियो।
यो मर्बेकोभाइरस उपजाति (subgenus) अन्तर्गत पर्छ, जसमा मिडल इस्ट रेस्पिरेटरी सिन्ड्रोम (MERS) पैदा गर्ने भाइरस पनि समावेश छ। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार, यो भाइरस मानव शरीरमा प्रवेश गर्न सक्ने सम्भावना उच्च छ।
तथापि, यसको प्रभाव कोभिड–१९ भन्दा कम खतरनाक रहेको बताइएको छ। अनुसन्धानकर्ताहरूले HKU5–CoV को नयाँ प्रकार (लिनियज–२) पत्ता लगाएका छन्, जुन चमेराबाट चमेरामा मात्र नभई मानिस तथा अन्य स्तनधारी प्रजातिमा पनि सजिलै फैलिन सक्छ।
प्रयोगशालामा परीक्षण गर्दा यो भाइरस मानव कोशिकासँग कृत्रिम रूपमा घुलमिल हुनसक्ने देखिएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार, यो भाइरस प्रत्यक्ष सम्पर्क वा कुनै वाहक मार्फत मानिसमा सर्न सक्छ।
यो विभिन्न चार प्रजातिमा फेला परेको छ, जसमा दुई प्रजाति चमेरामा र एक हेजहगमा भेटिएको छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनले गत वर्ष यो भाइरसलाई सम्भावित महामारी निम्त्याउन सक्ने उदीयमान रोगजनकको सूचीमा समावेश गरिसकेको थियो।
शी झेङलीको टोलीले निष्कर्ष निकालेको छ कि HKU5–CoV को विभिन्न प्रजातिहरूबीच संक्रमण फैलिने सम्भावना बढी छ, त्यसैले यसको कडा निगरानी आवश्यक छ। तर अनुसन्धानकर्ताहरूले यो पनि स्पष्ट पारेका छन् कि यसको सङ्क्रमण क्षमता कोभिड–१९ भन्दा निकै कमजोर छ।
त्यसैले हालका लागि यसलाई मानव समुदायका लागि ठूलो जोखिमका रूपमा हेर्नु नपर्ने बताएका छन्। कोरोना महामारीले विश्वलाई गहिरो चोट दिइसकेको छ । यसको कारण लाखौँ मानिसले ज्यान गुमाए, अर्थतन्त्र तहसनहस भयो, शिक्षा प्रणाली बिथोलियो भने र समाजमा दीर्घकालीन प्रभाव परेको छ ।
अहिले स्थिति केही सामान्य भए पनि यसको असर दशकौँसम्म रहने अनुमान गरिएको छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुशार कोरोनाबाट विश्वभर ७० लाखभन्दा बढी मानिसको ज्यान गएको अनुमान छ भने ७० करोडभन्दा धेरै मानिस संक्रमित भएका थिए ।
लामो समयको स्वास्थ्य प्रभाव देखिएको थियो । यसबाट विश्वको अर्थतन्त्रमा झन्डै १२ ट्रिलियन डलरको नोक्सान भएको अन्तराष्ट्रिय मुद्रा कोषको रिपोर्टमा उल्लेख छ ।
