६ साउन , काठमाण्डौं ।
आज विहानैदेखि कोशी,बागमती र लुम्बिनी प्रदेशसहित देशका केही ठाउँमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा भएको छ । मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार आज देशका सबैजसो ठाउँमा मेघगर्जन र चट्याङसहित पानी पर्नेछ ।
कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका एक÷दुई ठाउँमा ठूलो पानी पर्न सक्ने महाशाखाले जनाएको छ । यसैबीच हिजो र अस्ति ठूलो पानी पर्ने पूर्वानुमान भए पनि त्यसअनुसार पानी परेन ।
मनसुन शुरू भएयता निकै कम पानी परेको मधेश प्रदेशमा यस पटक पनि पर्याप्त पानी पर्न सकेन । यसपाली मनसुनमा औषतभन्दा बढी बर्षा हुने पूर्वानुमान रहेकोमा मनसुन भित्रिएको डेढ महिनासम्म अपेक्षित वर्षा भएको छैन ।
तर मनसुनको अवधि अझै झन्डै साढे दुई महिना रहेकोले ठूलो पानी पर्ने सम्भावना कायमै रहेको मौसमविदको भनाइ छ ।
यस्तै बाढी पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार आज बिहान बाढी मापन गर्दा कोसी, नारायणी, कर्णाली, महाकाली, कमला, बागमती, पूर्वी राप्ती, पश्चिम राप्ती, बबई र कन्काई नदीहरुको बहाव सतर्कता तहभन्दा तलै छ तर बढ्ने सम्भावना छ ।
जिल्लाका हिसाबले ताप्लेजुङ, पाँचथर, तेह्रथुम, धनकुटा, संखुवासभा, सोलुखुम्बु, रामेछाप, भोजपुर, खोटाङ, ओखलढुंगा, रसुवा, काभ्रेपलाञ्चोक, काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुर, सिन्धुपाल्चोक, दोलखा, कास्की, पर्वत, म्याग्दी, बाग्लुङ, लमजुङ, गुल्मी र आसपासका जिल्ला भई बहने ससाना नदीको बहाब उल्लेख्य बढ्ने र आकस्मिक बाढीको मध्यम जोखिम हुने सम्भावना उच्च छ ।
साथै आज इलाम, झापा, मोरङ, सुनसरी, सप्तरी, सिराहा, नुवाकोट, धादिङ, सिन्धुली, मकवानपुर, स्याङ्जा, गोरखा, रोल्पा, दाङ, प्युठान, पाल्पा, अर्घाखाँची, जाजरकोट, जुम्ला, कालिकोट, सुर्खेत, दैलेख, डोटी, अछाम, बैतडी, दार्चुला, डडेल्धुरा र आसपासका जिल्ला भई बहने ससाना नदीको बहाब उल्लेख्य बढ्ने र आकस्मिक बाढीको मध्यम जोखिम हुने सम्भावना मध्यम छ ।
यी जिल्लालाई पहेँलो रङ अर्थात् एल्लो अलर्टमा राख्दै बाढी महाशाखाले यी क्षेत्रमा रहेका बासिन्दालाई बाढीबाट सावधान रहन सुझाव दिएको छ ।
यसैबीच बागलुङमा यस वर्षको मनसुनमा पाँच हजार ८७२ घर बाढी पहिरोको जोखिममा छन् । जोखिममा रहेका बस्ती तथा घरमा बस्दा सहजकता अपनाउन जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले सुझाव दिएको छ ।
यहाँका अधिकांश बस्ती खोला किनार र भिरालो जमिनमा रहेकाले वर्षातको समयमा बाढी पहिरोको जोखिममा पर्ने गरेका छन् । जिल्लामा सबैभन्दा बढी निसीखोला गाउँपालिकाका जोखिममा छन् ।
यस पालिकामा दुई हजार ४३८ घर बाढी पहिरोको जोखिममा रहेका समितिले जनाएको छ । सबैभन्दा कम जोखिमयुक्त घर जैमिनी नगरपालिकामा छन् । जैमिनीमा १६ घर जोखिममा रहेका जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले जनाएको छ ।
सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी पुष्पराज पौडेलका अनुसार बागलुङ नगरपालिकामा एक हजार ५५४, ढोरपाटन नगरपालिकामा ३९०, गलकोट नगरपालिकामा १२५, बरेङ गाउँपालिकामा २१०, बडिगाड गाउँपालिकामा १६०, तमानखोला गाउँपालिकामा ११५, ताराखोला गाउँपालिकामा १४४ र काठेखोला गाउँपालिकामा ७२० घर बाढी पहिरोको जोखिममा परेका हुन् ।
घरसँगै विद्यालय, सिँचाइ, कुलो, विद्युत् गृह, सयौँ रोपनी खेतीयोग्य जमिन जोखिममा रहेका उनले बताए । उता गत असार २४ मा भोटेकोशीमा आएको बाढीले ६८ सवारीसाधन बगाएको पाइएको छ ।
यसमध्ये ४२ वटा विद्युतीय सवारीसाधन बाढीले बगाएको रसुवा भन्सार कार्यालयले तयार पारेको तथ्यांक छ । ५ वटा सिनोट्रक ब्रान्डका ट्रक छन् ।
चीनबाट सामान ल्याएर टिमुरेको भन्सार यार्डमा राखिएका १८ वटा मालवाहक सवारी बाढीले बगाएको रसुवा भन्सार कार्यालयले जनाएको छ ।
बाढीले सुक्खा बन्दरगाह निर्माण गरिरहेको चिनियाँ कम्पनीका एक–एक वटा टोयोटा हाइलक्स, रोलर र ट्रिपर पनि बगाएको छ । बगाएका सवारी साधनको पार्टपुर्जा भेटिएको छैन ।
ल्हेन्दे खोलामा आएको बाढीले दुई देश जोड्ने मितेरी पुल बगाएको थियो । उक्त ठाउँमा चीनले अस्थायी बेलिब्रिज लगाउने तयारी गरिरहेको छ ।
चीन सरकारको २ अर्ब १६ करोड रुपैयाँ अनुदानमा करिब ५८ रोपनी क्षेत्रफलमा दुई वर्षअघि यार्ड निर्माण थालिएको थियो । चार सय मालवाहक गाडी अट्ने यार्ड निर्माण सकिनै लाग्दा बाढीले बगाएको हो ।
निर्माण कम्पनी र कामदार सबै चिनियाँ नै थिए । बाढीपछि भन्सार नाका सुनसान छ ।
