१७ वैशाख , काठमाण्डौ।
चीनले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) र थ्रीडी प्रिन्टिङ प्रविधिको प्रयोग गरेर विश्वकै अग्लो बाँध निर्माण गर्ने भएको छ । यो यस्तो परियोजना हुनेछ, जहाँ कतै पनि मानव जनशक्तिले काम गर्नेछैनन् । तिब्बती पठारमा निर्माण हुन लागेको ५९० फिट अग्लो ‘याङ्चु ड्याम’ आगामी दुई वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।
‘साउथ चाइना मर्निङ पोस्ट’ मा प्रकाशित रिपोर्ट र सिन्घुवा विश्वविद्यालयको शोधपत्र अनुसार यो बाँधलाई थ्रीडी प्रिन्टिङको शैलीमा एकपछि अर्को तह थप्दै निर्माण गरिने छ । निर्माण सम्पन्न भएपछि यो थ्रीडी प्रिन्टिङ प्रविधिबाट बनाइएको विश्वकै सबैभन्दा अग्लो संरचना हुनेछ ।
हाल दुबईमा रहेको २० फिट अग्लो एउटा कार्यालय भवनलाई यस प्रविधिको सबैभन्दा ठूलो संरचना मानिन्छ, तर चीनको यो बाँधले उक्त रेकर्डलाई निकै ठूलो अन्तरले तोड्ने वैज्ञानिकहरूको दाबी छ । यस परियोजनामा एउटा केन्द्रीय एआई प्रणालीले सम्पूर्ण निर्माण कार्यको नेतृत्व गर्नेछ ।
निर्माण स्थलमा सामग्री ढुवानी गर्न चालकविहीन ट्रकहरूको प्रयोग गरिनेछ भने डोजर, पेभर र रोलरहरू पनि पूर्ण रूपमा स्वचालित हुनेछन् । यी यन्त्रहरूमा जडान गरिएका सेन्सरहरूले प्रत्येक तहलाई कत्तिको कसिलो र टिकाउ बनाउने भन्ने कुराको जानकारी एआई सिस्टमलाई पठाउनेछन् ।
यद्यपि, निर्माणका लागि आवश्यक कच्चा पदार्थ उत्खननको काम भने मानिसहरूले नै गर्नुपर्ने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन् । मुख्य अनुसन्धानकर्ता लिउ तियानयुनका अनुसार एआई र रोबोटको प्रयोगले मानवीय गल्तीहरूलाई पूर्ण रूपमा हटाउनेछ । मानिसले रोलर चलाउँदा सिधा रेखामा नहुन सक्ने वा ट्रक चालकले गलत ठाउँमा सामान खसाल्न सक्ने जस्ता जोखिम यसमा रहने छैनन् ।
साथै, मानव कामदारको सुरक्षाको चिन्ता नहुने हुनाले निर्माण कार्य २४ सै घण्टा बिना अवरोध अगाडि बढ्न सक्ने बताइएको छ । यो बाँध निर्माण सम्पन्न भएपछि चीनमा वार्षिक ५ अर्ब किलोवाट–घण्टा विद्युत ऊर्जा उत्पादन हुने अपेक्षा गरिएको छ । चीनमा पछिल्लो समय घट्दो जन्मदर र कामदारको सम्भावित अभावलाई मध्यनजर गर्दै उद्योग र निर्माण क्षेत्रमा अटोमेसनलाई प्राथमिकता दिन थालिएको हो ।
यो प्रयोग सफल भएमा भविष्यमा सडक निर्माण लगायत अन्य ठूला पूर्वाधार आयोजनाहरूमा पनि यसै विधिलाई ‘ब्लुप्रिन्ट’ को रूपमा प्रयोग गरिने वैज्ञानिकहरूको विश्वास छ । यस्तै चीनमा एआईको भौतिक उपयोग पनि बढ्दै गएको छ। मार्चको सुरुतिर चिनियाँ क्लाउड कम्पनीहरू ओपनक्लको प्रवर्धन गर्न हतारिरहेका बेला हाङ्चाउको एउटा स्टार्टअप भने उपकरणहरू निर्माण गर्न व्यस्त भइसकेको थियो ।
आइनक्लले शुक्रबार ४३ डलर मूल्यको क्लिप–अन माइकका पहिलो १०० थानहरू बजारमा पठायो । यस माइकले प्रयोगकर्ताहरूलाई ओपनक्ल एआई एजेन्टलाई स्वरमार्फत निर्देशन पठाउन अनुमति दिन्छ । हाङ्चाउको एक वि–वर्क शैलीको कार्यालयको भ्रमणका क्रममा सह–संस्थापक अर्भिन चेनले सीएनबीसीलाई बताएअनुसार, चीनका विभिन्न ठाउँबाट संकलन गरिएका पुर्जाहरू प्रयोग गरेर दुईजनाले मात्र यस उपकरणको विकास र जडान गरेका हुन् ।
ओपनक्लका सुविधाहरू अब रोबोटहरूमा पनि आउँदैछन् । नजिकैको सुचाउमा रहेको स्टार्टअप जोयइनले आफ्नो जेरोथ एम१ ह्युमनोइड रोबोट यसो गर्ने पहिलो रोबोट भएको दाबी गरेको छ । टेन्सेन्ट क्लाउडका उपकरणहरू प्रयोग गरेर मानिसहरूले रोबोटलाई निर्देशन पठाउन र यसलाई टाढैबाट नियन्त्रण गर्न सक्ने कम्पनीले बताएको छ ।
यसको प्रि–अर्डर जुलाईसम्ममा सुरु हुने अपेक्षा गरिएको छ । यी सबै घटनाहरूले उद्योगहरूमा एउटा ठूलो परिवर्तनतर्फ संकेत गर्छन्, त्यो हो इन्टरनेटमा मात्र सीमित एआईबाट हार्डवेयरतर्फको यात्रा । टेन्सेन्टको लगानी रहेको ओपनपाईका संस्थापक, सीईओ र अध्यक्ष रे भोनले गत साता बताए, ‘क्लाउड–नेटिभ अब केही पुरानो भइसकेको छ ।
प्रविधि उपयोगी छ तर व्यापारिक मोडल अलि पुरानो भएको छ । अहिले डेटा सार्वभौमिकता (डेटामाथिको नियन्त्रण) मुख्य चिन्ताको विषय हो ।’ क्लाउड डेटा प्रणाली निर्माण गर्न स्थापना भएको स्टार्टअपबाट यस्तो कुरा आउनु आफैंमा ठूलो विषय हो । चीनका लाखौं कारखानाहरूले क्लाउडमा मात्र आधारित एआईका सीमाहरूलाई प्रस्ट पार्छन् ।
भोनका अनुसार, निर्माताहरू एआईको दक्षता प्रयोग गर्न इच्छुक भए पनि आफ्नो स्वामित्वको गोप्य जानकारी क्लाउडमा पठाउन डराउँछन् । त्यसैले, ओपनपाईले सस्तो चिनियाँ चिप्स प्रयोग गरेर एआई उपकरणहरूलाई स्थानीय रूपमै चलाउन सकिने यन्त्रहरू बनाइरहेको उनले बताए ।
यस वर्षको अन्त्यसम्ममा यस्ता १० हजार थान बक्सहरू प्रतिकिलो १ लाख युआनमा बजारमा पठाउने र त्यसपछि यसलाई थप विस्तार गर्ने लक्ष्य रहेको भोनले बताए । भौतिक संसारतर्फको विस्तारले स्टाइल थ्रीडी जस्ता सफ्टवेयर केन्द्रित कम्पनीहरूलाई पनि परिवर्तन गरिरहेको छ ।
यस कम्पनीले सन् २०१५ मा एआईको प्रयोग गरेर कपडा कम्पनीहरूलाई डिजाइनदेखि उत्पादनसम्मको प्रक्रिया छिटो बनाउन मद्दत गर्दै आफ्नो यात्रा सुरु गरेको थियो । धेरै कम्पनीहरूले स्टाइल थ्रीडीसँग भौतिक सामग्री र बनावट सम्बन्धी डेटा मागेपछि कम्पनीले आफैं यो व्यवसायमा प्रवेश गर्ने निर्णय गर्यो ।
कम्पनीले गत शरद ऋतुमा सिनरियल नामक रोबोटिक्स प्लेटफर्म सुरु गरेको जानकारी सीईओ एरिक ल्युले बिहीबार हाङ्चाउको एक भेन्चर क्यापिटल एसोसिएसन सम्मेलनका क्रममा दिए । उनका अनुसार, भौतिक संसारमा राम्रोसँग काम गर्न ह्युमनोइड रोबोटहरूलाई सुन्तलादेखि रेशमी स्कार्फसम्मका वस्तुहरू समात्न विभिन्न बनावटको विशेष जानकारी आवश्यक पर्छ । यो डेटा उनको कम्पनीले उपलब्ध गराउन सक्छ ।
स्टार्टअपहरू मात्र हार्डवेयरको यस लहरको पछि लागेका छैनन् । जर्मन अटो निर्माता फक्सवागन लगायतका इलेक्ट्रिक कार कम्पनीहरूले पनि चालकको स्वर निर्देशनमा काम गर्ने गरी सवारीसाधनमै एआई उपकरणहरू ल्याउने घोषणा गरेका छन् ।
मुख्यतया एपमा आधारित एआई उपकरणहरूमा केन्द्रित अलिबाबाले पनि यसै महिना आफ्नो नक्सा एकाइ ए–म्यापले चारखुट्टे रोबोट विकास गरिरहेको खुलासा गरेको छ । कम्पनीले २० वर्षदेखिको डिजिटल नक्सा निर्माणको विशेष डेटा प्रयोग गरेर रोबोटिक्स क्षेत्रमा अग्रता लिने लक्ष्य राखेको छ ।
चीनमा गाइड डगको अभावलाई ध्यानमा राख्दै दृष्टिविहीन व्यक्तिहरूलाई सहयोग गर्नु यसको सुरुवाती लक्ष्य हो । नक्साको डाटाले रोबोटको सेन्सरलाई बाटो पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ भने एआई उपकरणले रोबोटलाई मलाई प्यास लाग्यो जस्ता आग्रहका आधारमा नजिकैको पसल खोज्न सक्षम बनाउँछ, ए–म्यापका एम्बोडीड एआई अल्गोरिदम प्रमुख मु सुले भने ।
तर, विशेषगरी रोबोटिक्सका लागि उपकरणमै शक्तिशाली एआई प्रोसेस गर्ने क्षमता महत्त्वपूर्ण हुन्छ भनी उनले चेतावनी दिए । यो नै सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो । यो बाधा समाधान भएपछि प्रश्न एआई मोडलहरू सैद्धान्तिक रूपमा कति सक्षम छन् भन्नेमा रहने छैन, बरु यो प्रविधि हरेक उपकरणभित्र छिरेपछि यसले के गर्न सक्छ भन्नेमा हुनेछ ।
