१९ भदौ , काठमाण्डौ ।
भोटेकोशी बाढीपछिको उद्धार र खोजीका क्रममा नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीको उद्धार टोलीले बाढी आएको १० दिनपछि त्रिशूली–३ ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङभित्रबाट दुई जनाको जीवितै उद्धार गरेको छ। सुरुङभित्रबाट मानिसको आवाज सुनिएपछि तीव्र पारिएको खोजीका क्रममा इन्जिनियर सञ्जय साह र कविर महर्जनलाई सकुशल बाहिर निकालिएको हो।
भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि त्रिशूली–३ ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङभित्र फसेका दुई जनाको १० दिनपछि जीवितै उद्धार गरिएको छ। नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी तथा प्राविधिक टोलीको निरन्तर प्रयासपछि सञ्जय साह र कविर महर्जनलाई सुरुङबाट सकुशल बाहिर निकालिएको हो।
शुक्रबार बिहान सुरुङभित्रबाट मानिसको आवाज सुनिएको संकेत पाएपछि उद्धार टोलीले खोजी तथा उद्धार अभियानलाई तीव्र पारेको थियो। त्यसक्रममा मेकानिकल इन्जिनियर सञ्जय साहलाई सुरुङभित्रबाट जीवितै उद्धार गरिएको थियो। साहलाई उद्धार गरेपछि सुरुङभित्र अर्का व्यक्ति पनि जीवित रहेको जानकारी प्राप्त भएको थियो।
त्यसपछि उद्धार टोलीले थप खोजी अघि बढाउँदा कविर महर्जनलाई पनि जीवितै फेला पारेको हो। योसँगै त्रिशूली–३ ‘ए’ सुरुङबाट जीवितै उद्धार हुनेको संख्या दुई पुगेको छ। जीवितै उद्धार गरिएका मेकानिकल इन्जिनियर सञ्जय साहले सुरुङभित्र रहेका अन्य व्यक्तिहरूको अवस्थाबारे ‘टनेलभित्र सबै सकुशल हुनुहुन्छ’ भन्दै प्रतिक्रिया दिएका छन्।
यसअघि पनि सुरुङभित्रबाट धेरै मानिसको आवाज सुनिएको बताइएको थियो। रास्वपा सांसद श्रीराम न्यौपानेका अनुसार सुरुङभित्र मानिस जीवित रहेको संकेत पाएपछि नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीको उद्धार टोली सुरुङभित्र प्रवेश गरी खोजीमा जुटेको थियो।
लामो समयदेखि सम्पर्कविहीन रहेका व्यक्तिबाट आवाज सुनिएपछि उद्धारको सम्भावना बढेको थियो। खोजी तथा उद्धारमा खटिएका इन्जिनियर उदयराज न्यौपानेका अनुसार थप एक जनाको पनि जीवितै उद्धार भएको हो। यससँगै बाढीपछि सुरुङभित्र फसेका दुई जनालाई जीवितै बाहिर निकाल्न उद्धार टोली सफल भएको छ।
भोटेकोशी बाढीका कारण त्रिशूली करिडोरका विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको छ। बाढीपछि त्रिशूली–३ ‘ए’ आयोजनाको सुरुङमा फसेका व्यक्तिको खोजीका लागि नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी, प्राविधिक तथा उद्धार टोली निरन्तर परिचालन हुँदै आएको थियो।
यसैबीच राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार भोटेकोशी बाढी तथा त्यसपछिको विपद्मा परी मृत्यु हुनेको संख्या १ हजार २५९ पुगेको छ। बाढीपछि अझै ठूलो संख्यामा मानिस सम्पर्कविहीन रहेका छन् भने बेपत्ताको खोजी तथा प्रभावित क्षेत्रमा राहत र उद्धार कार्य जारी छ।
त्रिशूली–३ ‘ए’ सुरुङबाट १० दिनपछि दुई जनाको जीवितै उद्धार हुनुलाई जारी खोज तथा उद्धार अभियानको महत्वपूर्ण सफलता मानिएको छ। उद्धार टोलीले सुरुङभित्र रहेका अन्य सम्भावित व्यक्तिको अवस्थाबारे पनि खोजी जारी राखेको छ।
बाढीपछिको खोज तथा उद्धार कार्यको क्रममा हालसम्म १ हजार २ सय ९० वटा शव तथा मानव अंग फेला परेको छ । नेपाल प्रहरीले शुक्रबार बिहान सार्वजनिक गरेको पछिल्लो अद्यावधिक विवरणअनुसार बाढीमा परी अझै ४ हजार ७ सय ९८ जना बेपत्ता रहेका छन् ।
प्रभावित क्षेत्रबाट हालसम्म ८ हजार १ सय २७ जनाको उद्धार तथा घाइतेको व्यवस्थापन गरिएको छ । प्रहरीका अनुसार फेला परेका शवहरूमध्ये ३४ बालक, ४५ बालिका, २५० महिला र ४२७ पुरुष रहेका छन् । यसबाहेक ५३२ वटा आंशिक मानव अंग फेला परेको छ भने २ जनाको उपचारका क्रममा अस्पतालमा मृत्यु भएको छ ।
फेला परेका शवहरूमध्ये ९२६ वटा शव जमिनमा गाडेर व्यवस्थापन गरिएको छ । पहिचान खुल्न नसकेका १ हजार १४१ वटा शवको विवरण भने पहिचानका लागि वेबसाइटमा अपलोड गरिएको प्रहरीले जनाएको छ । मृतकहरूको पहिचानका लागि डीएनए परीक्षण कार्यलाई तीव्रता दिइएको छ ।
हालसम्म १ हजार १४३ मृतक र ७१९ जना मृतकका आफन्त गरी कुल १ हजार ८ सय ६२ वटा डीएनए नमुना संकलन गरिएको छ । बाढीमा परी बेपत्ता हुनेहरूको संख्या ४ हजार ७ सय ९८ पुगेको छ । यसमा २ हजार ८ सय ४७ स्वदेशी नागरिक (२,३६९ पुरुष र ४७८ महिला) रहेका छन् भने १ हजार ३ सय ५० जनाको विवरण फोनमार्फत प्राप्त भएको छ ।
यसैगरी, ६ सय १ जना विदेशी नागरिकसमेत बेपत्ताको सूचीमा रहेका छन् । विपद् क्षेत्रबाट हालसम्म कुल ८ हजार १ सय २७ जना घाइते तथा प्रभावितहरूको उद्धार गरिएको छ । उद्धार गरिएकामध्ये स्वदेशी नागरिक ७ हजार ९० जना (४,६५८ पुरुष र २,४७२ महिला) रहेका छन् ।
यस्तै, विदेशी नागरिकतर्फ १ हजार १ सय ७ जना (९०३ पुरुष, १५२ महिला र ५२ जना लिंग नखुलेको) को उद्धार गरिएको छ । उद्धार गरिएकामध्ये हाल ३ हजार ६ सय ३१ जना विभिन्न होल्डिङ सेन्टरहरूमा आश्रय लिइरहेका छन् ।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा नेपाल प्रहरीका तर्फबाट मात्रै ७ हजार ९ सय ३२ जना जनशक्ति खोज, उद्धार तथा राहत कार्यमा परिचालित छन् । कार्यक्षेत्रमा खटिएकामध्ये ६५ जना प्रहरी प्रभावित भएका छन् भने २५ जना प्रहरी अझै सम्पर्कविहीन अवस्थामा रहेका छन् ।
यसैबीच, विपद् प्रभावित क्षेत्र र आसपासमा सचेतना फैलाउन १०६ वटा जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको र ती कार्यक्रममा ४१ हजार ७ सय २६ जना सहभागी भएको प्रहरी प्रधान कार्यालयले जनाएको छ । बाँकी बेपत्ताहरूको खोजी र जोखिमयुक्त क्षेत्रमा उद्धार कार्य निरन्तर जारी छ ।
