२७ असार ,काठमाण्डौ ।
फोहोरमैला व्यवस्थापनका लागि महानगरको नेतृत्व र योजनामा आफ्नो साथ रहने काठमाडौं उपत्यकाका अन्य नगर प्रमुखहरूले बताएका छन् । काठमाडौं महानगरका प्रमुख बालेन्द्र शाह बालेनको अध्यक्षतामा आज राष्ट्रिय सभागृहमा बसेको बैठकमा नगर प्रमुखहरूले यस्तो प्रतिबद्धता जनाएका हुन् ।उपत्यकाका साझा समस्या पहिचान र समाधानका उपाय निकाल्ने विषयमा बैठक बसेको थियो । बैठकको मुख्य विषय दीगो फोहोरमैला व्यवस्थापन थियो। फोहोरमैला व्यवस्थापनसँगै ट्राफिक व्यवस्थापन, खानेपानी वितरणजस्ता साझा समस्याका रुपमा रहेका विषयलाई संयुक्त प्रयासबाट समाधान निकाल्नका लागि छलफल चलाइएको थियो।घरघरबाट उत्पादन भएको फोहोर स्रोतमै वर्गीकरण गरेपछि जैविक फोहोरलाई मल बनाउने विधि सबैभन्दा उपयुक्त देखिएको धारण काठमाडौं महानगरका मेयर बालेन शाहले बैठकमा राखे ।
‘यो विधि शतप्रतिशत प्रभावकारी छ । फोहोरलाई ग्यासका रुपमा रुपान्तरण गर्दा ३० देखि ३५ प्रतिशत मात्र प्रभावकारी देखियो । अर्थात् १ सय रुपैयाँ लगानी गर्दा ३० देखि ३५ रुपैयाँ मात्र फिर्ता आउने भयो । यस्तै विजुली निकाल्दा २० देखि २५ प्रतिशतसम्म मात्र उत्पादन फिर्ता लिन सकिने भयो । जैविक फोहोरलाई मल बनाउन करिब २ सय देखि २ सय ५० रोपनी जग्गा आवश्यक पर्छ । यसका लागि सहकार्य गरौँ ,’ शाहले प्रस्ताव राखे ।
प्रमुख शाहको यो प्रस्तावपछि अन्य पालिकाका प्रमुख–उपप्रमुख तथा प्रतिनिधिले समेत आफ्ना धारणा राखे । अन्य प्रमुखहरूले काठमाडौं महानगरसँग स्रोत भए पनि जग्गा नभएको र आफूहरूसँग जग्गा भए पनि स्रोत नभएको बताउँदै सहकार्य गर्ने कुरामा सहमति जनाए । काठमाडौं महानगरपालिकाले नेतृत्व गरे आफ्नो ठाउँबाट सहकार्य गर्न तयार रहेको उनीहरूले बताएका थिए ।बैठकमा फोहोर व्यवस्थापनको दीगो समाधानका लागि स्रोतमा वर्गीकरण गर्नुपर्ने, उत्पादनमा कमी ल्याउने विधि अपनाउनुपर्ने, प्लाष्टिकको विकल्पमा झोलाहरूको प्रयोग बढाउनुपर्ने, शून्य फोहोर जिरो वेस्ट अवधारणाको प्रवर्द्धन गर्नुपर्ने, उपत्यकाभित्र फोहोर व्यवस्थापनको विधि एउटै हुनुपर्ने जस्ता धारणा आएका थिए । साथै पानी पुनःभरणजस्ता जिम्मेवारीका विषयमा नागरिक सचेतना, नदी किनारामा करिडोर बनाउने, नदीको सरसफाइ गर्ने, सडक सञ्जाल र ट्राफिक व्यवस्थापन जस्ता विषयमा साझा संकल्प आवश्यक रहेको बैठकको निश्कर्ष छ । नगरका साझा र भिन्न समस्या तथा समाधानकालागि अबलम्बन हुन सक्ने उपायका विषयमा अध्ययन गर्न उपसमिति बनाएर काम गर्ने सहमति पनि भएको छ ।
