४ फागुन,एजेन्सी ।
युक्रेनमाथि रुसले आक्रमण गरेको एक वर्ष पुग्नै लाग्दा रुसमाथि प्रतिबन्ध लगाउँदै युक्रेनलाई आर्थिक तथा हतियार सहयोग गर्दै आएको फ्रान्सले चीनसँग मिलेर शान्ति स्थापनाको पहल गर्ने भएको छ । फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोँ र चीनका उच्च कूटनीतिज्ञ वाङ यीबीच युक्रेनमा शान्तिस्थापनाका लागि योगदान गर्न सहमति भएको फ्रान्सका राष्ट्रपतिको कार्यालयले बिहीबार जनाएको छ ।
मस्को महत्वपूर्ण सहयोगी रहेकोले करिब एक वर्षअघि युक्रेनमाथि भएको आक्रमणको निन्दा नगरेको बेइजिङले रूसलाई वार्ताको टेबलमा फर्कन दबाब दिनेछ भन्ने विश्वास आफूलाई रहेको म्याक्रोँले बताए । बुधबार पेरिसमा म्याक्रोँ र वाङले युद्धले अति जोखिममा रहेका मुलुकहरूमा पार्ने खाद्य सुरक्षा र वित्तीय असरबारेमा छलफल गरेका थिए ।
उनीहरूले ‘अन्तर्राष्ट्रिय कानूनअनुसार शान्तिका लागि योगदान गर्ने एउटै उद्देश्य’ व्यक्त गरेका एलिसी प्यालेसले जनाएको छ । फ्रान्स भ्रमणपछि वाङले शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म हुने म्युनिख सुरक्षा सम्मेलनमा सहभागी हुँदै आफ्नो भ्रमणलाई निरन्तरता दिनेछन् । उनले मस्कोको पनि भ्रमण गर्ने छन् ।
यता युक्रेनमा जारी द्वन्द्वले नेटोलाई ‘नयाँ उद्देश्य दिएको’ र पूर्वी युरोपलाई सोभियत कालीन उपकरणहरू खोस्न उत्प्रेरित गरेको एक बेलायती प्रबुद्ध समूहले जनाएको छ । ‘इन्टरनेसनल इन्स्टिच्युट फर स्ट्राटेजिक स्टडिज (आईआईएसएस)’ का अनुसार सन् २०२२ मा युरोपका करिब २० देशले ‘रक्षा खर्चमा तत्काल वृद्धि गर्ने वा दीर्घकालीन खर्च लक्ष्यप्रति बलियो प्रतिबद्धता’ घोषणा गरेका छन् ।
लण्डनस्थित उक्त थिङ्क ट्याङ्क समूहले आफ्नो वार्षिक ‘मिलिटरी ब्यालेन्स’ रिपोर्टमा भनेको छ, “यो आक्रमणले नेटोलाई नयाँ उद्देश्य दिएको छ । फिनल्याण्ड र स्वीडेनलाई गठबन्धनमा सामेल हुन आवेदन दिन उत्प्रेरित गरेको छ; र पूर्वी युरोपका राज्यहरूलाई प्रतिरक्षामा आफ्नो ध्यान केन्द्रित गर्न नेतृत्व गरेको छ ।”
यद्यपि, अत्यधिक मुद्रास्फीतिले खर्चको प्रतिबद्धताको धेरै भागलाई प्रभावित पारेको थियो, युरोपेली रक्षा खर्च गत वर्ष केवल ०.८ प्रतिशतले वृद्धि भएको थियो । रूसको आक्रमणले पूर्वी युरोपेली राज्यहरूलाई ‘अधिक आधुनिक पश्चिमी सैन्य प्रणाली’ को साथ आफ्नो सूची अद्यावधिक गर्न नेतृत्व गरेको छ, दक्षिण कोरिया पनि युरोपका लागि एक प्रमुख रक्षा आपूर्तिकर्ताको रूपमा उदाएको छ ।
हाल रूसबारे सामान्य ध्यान केन्द्रित भएपनि दीर्घकालमा अमेरिकाको ध्यान चीनसँग नै रहेको आईआईएसएसले जनाएको छ । “चीनको सैन्य आधुनिकीकरण वासिङ्टनका लागि चिन्ताको प्रमुख विषय बनेको छ,” विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
“सन् २०२२ को बजेटमा चीनको रक्षा खर्च ७.० प्रतिशतले वृद्धि भएको छ, जुन सन् २०२१ को तुलनामा सबैभन्दा ठूलो हो,” रिपोर्टमा भनिएको छ । दक्षिण कोरियाले आफ्नो सशस्त्र बललाई आधुनिकीकरण गरेको र जापानले थप लगानी र नयाँ साझेदारीका साथ आफ्नो सैन्य क्षमता बढाउने योजना बनाएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
