६ पुष, एजेन्सी ।
अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले इन–अर्बिट लेजर रिले प्रणालीसँग आफ्नो पहिलो लेजर लिङ्क पूरा गरेको छ। यसलाई अन्तरिक्ष सञ्चार प्रविधिमा महत्वपूर्ण प्रगति मानिएको छ । डिसेम्बर ५ मा विभिन्न कक्षहरूमा लेजर टर्मिनलहरू बीच दुई–तर्फी लेजर संचारको सफलताले पृथ्वी र चन्द्रमा वा अझ बढी दूरीहरू बीचको द्रुत सञ्चारको लागि महत्त्वपूर्ण आधार प्रदान गर्न सक्ने भएको छ ।
यो प्रयोग सफल बनाउन नासालाई धेरै वर्ष लागेको छ । इन्टिग्रेटेड LCRD लो अर्थ अर्बिट प्रयोगकर्ता मोडेम र एम्प्लीफायर टर्मिनल (ILLUMA–T) पेलोड नोभेम्बर ९ मा अन्तरराष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (ISS)मा स्पेसएक्स फाल्कन ९ रकेटबाट नासाको 29 औं वाणिज्य रीसप्लाई सेवा मिशनको रूपमा पठाइएको थियो ।
इन्जिनियरहरूले जापानी प्रयोग मोड्युल–एक्सपोज्ड सुविधामा (ILLUMA–T)को कार्यक्षमता सुनिश्चित गर्न परीक्षणहरू सञ्चालन गरेका थिए । ILLUMA–T त्यसपछि नासाको लेजर कम्युनिकेसन रिले प्रदर्शन (LCRD)उपग्रहसँग सञ्चार गर्न प्रयोग गरिएको थियो । यो उपग्रह २०२१ मा प्रक्षेपण गरिएको थियो।
त्यसयता यो पृथ्वीको उपग्रह भूस्थिर कक्षमा घुमिरहेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनले पृथ्वी माथि लगभग ३७० देखि ४६० किलोमिटरमाथि परिक्रमा गर्छ । एकै समयमा,LCRD भूमध्य रेखा माथि ३५ हजार ७ सय ८६ किलोमिटर माथि परिक्रमा गरिरहेको छ । दुई बीचको यो ठूलो भिन्नता लेजर संचार परीक्षणको लागि उपयुक्त छ ।
लेजर कम्युनिकेशनलाई अप्टिकल कम्युनिकेशन पनि भनिन्छ। यसले संकेतहरू पठाउन र प्राप्त गर्न परम्परागत रेडियो तरंगहरूको सट्टा इन्फ्रारेड प्रकाश प्रयोग गर्दछ। लेजरहरूको धेरै छोटो, इन्फ्रारेड तरंगदैर्ध्यले रेडियोको लामो तरंगदैर्ध्यको तुलनामा प्रत्येक प्रसारणसँग धेरै मात्रामा जानकारी पठाउन अनुमति दिन्छ।
यस सञ्चारमा केही चुनौतीहरू छन्, जसमा ट्रान्समिटरहरू र रिसिभरहरूलाई निश्चित कोणमा राख्ने र अन्तरिक्षमा प्रयोगको लागि कम्पोनेन्टहरू सानो, हल्का र कम ऊर्जा बनाउने समावेश छ। नासाको एक विज्ञप्ति अनुसार लेजर कम्युनिकेसनको प्रयोगले डाटा ट्रान्सफरको दक्षतामा उल्लेखनीय वृद्धि गर्दछ र वैज्ञानिक आविष्कारहरूलाई गति दिन सक्छ।
अन्तरिक्ष संचार र नेभिगेसनका निर्देशक डा. जेसन मिचेलले भनेका छन्, “लेजर कम्युनिकेसनले विज्ञान मिसनहरूबाट थप डाटा मात्र फर्काउने छैन, यसले नासालाई चन्द्रमा, मंगल र त्यसभन्दा बाहिरको अन्वेषण गर्दा अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई जोड्नको लागि पृथ्वीमा एक महत्त्वपूर्ण, दुई–तर्फी लिङ्क पनि प्रदान गर्नेछ ।
