१४ फागुन , विराटनगर ।
रुस र यूक्रेनबीचको युद्ध अन्त्य गर्नका लागि एकातर्फ महत्वपूर्ण प्रयासहरु जारी छ भने अर्कातर्फ तनाव पनि बढीरहेको छ । किनभने रुसका तर्फबाट यूक्रेनमा परमाणु हमला गर्नसक्ने शक्तिशाली बमवर्षकहरुको अहिले व्यापक प्रयोग भइरहेका छन् ।
जसले सिंगो यूरोपलाई हल्लाइदिएको छ । यसका लागि नेटो सेनाले पोल्याण्डमा आफ्नो एयरफोर्सलाई तैनाथ गरेको छ । यता रूसले आफ्नो बम्बर त्यतिबेला पठाएको हो जतिबेला अमेरिकाले पनि आफ्नो बी–५२ बम्बर रूसी सीमा नजिक उडाएको थियो ।
युक्रेन युद्धको तीन वर्ष पूरा हुँदा अमेरिकाले शक्ति प्रदर्शन गर्दै रूसी सीमाबाट ८० किमीको दूरीमा आफ्नो बम्बर उडाएको हो । बी–५२, परमाणु हतियार लैजान सक्षम छ ।
यसलाई पूर्वी एस्टोनियामाथि उडाइएको थियो । सो दिन एस्टोनियाको स्वतंत्रता दिवस पनि थियो । अमेरिकाका तर्फबाट बम्बर उडाएपछि यूक्रेनी राष्ट्रपतिले चेतावनी दिएका थिए ।
उनले भने, पुटिनले जुन देशहरुमा आगामी दिनमा हमला गर्न सक्छन्, त्यसमा अब एस्टोनिया पनि सामेल भएको छ । युक्रेनी राष्ट्रपतिको भनाई छ कि जुन पूर्वी यूरोपेली देशहरुमा रूसी जनसंख्या छ वा सोभियत संघको प्रभाव क्षेत्रको हिस्सा थिए, ती देशहरु अब खतरामा छन् ।
जेलेंस्कीका अनुसार पोल्याण्ड, स्लोभाकिया, लाटभिया, एस्टोनिया र मोल्दोभा पुटिनको निशानामा छन् । जेलेन्स्कीको यस्तो चेतावनीअघि पोल्याण्डमा नेटोले आफ्नो एयरफोर्स तैनाथ गरेको विषयले भने रुसलाई चिढ्याएको छ ।
भलै रुसले नेटोको त्यो एयर शोमा कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन तर यसपछि उनले यूक्रेनमा भयानक हमला सुरु गरेको हो । रुसले टीयु ९५ एमएस जेट्सको प्रयोग गरेको हो, जसले किभमा आतंक मच्चाइदियो ।
मानिसहरु डराएर दौडिदै अंडर ग्राउंड शेल्टरमा शरण लिन पुगेका थिए । रूसको यो स्ट्राटेजिक बम्बरले लामो दूरीसम्म हमला गर्न सक्छ । परमाणु हतियार लैजान सक्षम छ । रुससंग यस्ता ५५ विमान छन् ।
रुसले युद्ध अन्त्य गर्न एकातिर अमेरिकासंग छलफल सुरु गरेको छ र यसबारे चीनसहितका आफ्ना मित्रदेशहरुलाई पनि विफ्रिंग गरिरहेको छ भने अर्कातिर यहीबीच यूक्रेनमा भारी आक्रमण जारी राखेको छ ।
रुसी आक्रमणले किभ, झाइटमिर, सुमी र चेर्कासी सहित कयौं यूक्रेनी इलाकाहरुमा भयानक विस्फोट सुनिएको थियो । रूसले ड्रोनको पनि प्रयोग गरे हमला गरिरहेको छ ।
जसमा कयौं घाइते पनि भएको बताइएको छ । युक्रेनमा रूसको यो पछिल्लो भयानक हमलाका कारण नेटो तुरुन्तै अलर्ट भएको थियो । उसले आफ्नो सुरक्षालाई अलर्ट मोडमा राखेको छ ।
द सनको रिपोर्टका अनुसार पोल्याण्डको सशस्त्र बलहरुको अपरेशन कमांड मुख्यालयले भनेको छ, ‘रूसको लामा दूरीका विमानहरुका कारण पोल्याण्डको हवाई क्षेत्रमा पनि विमानहरु उडाउनु पर्यो’ ।
रूसी विमानहरु देखिनासाथ नै उसले ग्राउंड एयर डिफेंस र रडार सिस्टमलाइै पनि एक्टिभ गरेको थियो । आर्कटिकमा ओलेन्या एयर बेसबाट कमसे कम २ टीयु ९५ एमएस बम वर्षकहरुले उडान भरेका छन् ।
रूसका तर्फबाट यी कदमहरु त्यतिबेला चालिएको हो जब लगातार पुटिन शांति चाहेको कुरा गरिरहेका छन् । आफूले सुर गरेको यो युद्ध तीन वर्ष पुरा भएको अवसरमा पनि रुसले यूक्रेनमा ठूलो ड्रोन गर्यो ।
उसले ४८ घन्टामा युक्रेनमा ४५० भन्दा धेरै बम खसाएको थियो । खासमा रुसले यसो गर्नुको पछाडी अमेरिकाको दोहोरो नीतिलाई मान्न सकिन्छ ।
किनभने अमेरिका एकातिर रुससंग युद्ध रोक्न भन्दै वार्तामा छ अर्कातिर युक्रेनसंग थप हतियार बिक्रिका लागि उसको दुर्लभ खनिज कब्जा गर्न सम्झौता गर्दैछ ।
यता युक्रेनपनि खनिज साटेरै भएपनि अमेरिकाबाट थप हतियार पाउनेमा ढुक्क छ । यो भनेको युद्धको निरन्तरता नै हुने स्थिति हो । यो विषयमा यूक्रेनी अधिकारीहरुले भनेका छन् कि यो सम्झौतामा शुक्रवार हस्ताक्षर हुनसक्छ ।
साथै यो सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेपछि अमेरिकाबाट प्राप्त हुने सैन्य सहायता यूक्रेनका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण हुनेमा पनि अधिकारीहरुले विश्वास राखेका छन् ।
यस सभ्झौताले यूक्रेनलाई आर्थिक सहयोग प्रदान गर्ने मात्रै होइन बरु सुरक्षा क्षेत्रमा पनि सहयोग गर्नेछ,खासगरी रूसका साथ चलिरहेको युद्धमा । तर अमेरिकाका तर्फबाट कुराहरु अझै पनि प्रष्ट भइसकेको छैन ।
यस्तै केही दिनमै यूक्रेनी राष्ट्रपति पनि वाशिंगटन निस्कने बताइएको छ । जहाँ उनले अमेरिकी राष्ट्रपतिसंग वार्ता गर्नेछन् । ट्रम्पले नै यसबारे जानकारी दिएका हुन् ।
युक्रेनी अधिकारीका अनुसार यो वार्तामा यूक्रेनलाई निरंतर सैन्य सहायता प्रदान गर्ने विषयमा चर्चा गरिनेछ । जारी युद्धकाबीच यूक्रेनका लागि यो सम्झौता निकै नै खास छ ।
कारण हो, यो सम्झौताका माध्यमले उसले अमेरिकी सैन्य सहायतालाई सुनिश्चित गर्न चाहान्छ । साथै अमेरिकासंगको व्यापारिक सम्बन्धहरुलाई पनि बलियो बनाउन चाहान्छ ।
साथै यूक्रेनले ठानेको छ कि यो सम्झौताका माध्यमले उसलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा धेरै समर्थन प्राप्त हुनेछ, जसले उसको सुरक्षा र आर्थिक स्थितिमा सुधार हुने छ ।
यद्यपि यो सम्झौता अन्तर्गत दुर्लभ खनिजको व्यापारमा ध्यान केंद्रित गरिनेछ । जो इलेक्ट्रोनिक उत्पादनहरु, इलेक्ट्रिक कार, आधुनिक हतियार, सैन्य उपकरणहरू बनाउन, सौर्य प्यानल, र अन्य प्रावधिक उपकरणहरुको निर्माणमा उपयोग हुन्छन् ।
यो खनिज यूक्रेनमा प्रचुर मात्रा रहेको छ र यसको विश्वस्तरमा निकै ठूलो बजार छ । संभवतः चीनलाई रोक्नका लागि ट्रम्प दुर्लभ खनिजहरूको उत्पादन र आपूर्तिमा अमेरिकाको हिस्सेदारी बढाउन खोजिरहेका छन् ।
अघिल्लो केही दशकमा, चीन दुर्लभ खनिजहरूको उत्खनन र प्रशोधनमा विश्वकै सबैभन्दा ठूलो देश बनेको छ । विश्व उत्पादनको ६०–७० प्रतिशत हिस्सा चीनको नियन्त्रणमा रहेको बताइन्छ ।
प्रशोधन क्षमतामा पनि ९० प्रतिशत हिस्सा चीनकै छ । रेयर अर्थ मिनरल्सका लागि चीनमा अमेरिकाको निर्भरता, ट्रम्प प्रशासनका लागि ठूलो चिन्ताको विषय हो ।
यसले आर्थिक र सैन्य क्षेत्रमा चीनको तुलनामा अमेरिकी हैसियत कमजोर पार्न सक्छ । युक्रेनसँग ३० मध्ये २१ खनिजहरूको भण्डार छ, जसलाई युरोपियन युनियनले ‘अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण कच्चा पदार्थ’ भन्दछ ।
युक्रेनसँग रहेका दुर्लभ खनिजहरूले विश्वका कुल रेयर अर्थ मिनरल्स भण्डारको ५ प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने बीबीसीले जनाएको छ । युक्रेनका दुर्लभ खनिजहरूको अधिकांश भण्डार क्रिस्टलाइन शिल्डको दक्षिण क्षेत्रमा अवस्थित छन् ।
यो क्षेत्र आजोभ सागर वरिपरि पर्छ, जसका धेरै भाग हाल रूसको कब्जामा छन् । हाल युक्रेनसँग १.९ करोड टन ग्रेफाइटको भण्डार छ । त्यसको प्रयोग विद्युतीय सवारी साधन निर्माणमा गरिन्छ ।
युक्रेनसँग इलेक्ट्रिक सवारीहरूको ब्याट्री बनाउन प्रयोग हुने लिथियमको पनि ठूलो भण्डार छ । युरोपमा पाइने लिथियम भण्डारको ३३ प्रतिशत हिस्सा मात्र युक्रेनमा छ ।
रूसको आक्रमण अघि, युक्रेनले विश्वको ७ प्रतिशत टाइटेनियम उत्पादन गथ्र्यो । यसको प्रयोग विमान निर्माणदेखि पावर स्टेसन निर्माणमा गरिन्छ ।
युक्रेनका केही दुर्लभ खनिज भण्डारहरूमा रूसले कब्जा गरिसकेको छ । युक्रेनकी आर्थिक मामिला सम्बन्धी मन्त्री यूलियाका अनुसार, रूसले लगभग ३५० अर्ब डलर बराबरका खनिज स्रोतहरू कब्जा गरिसकेको छ ।
यसबारे आफ्ना धारणा पनि अवस्यक व्यक्त गर्नुहोला । ताजा खबरका लागि नेपाल टाइम्स्को अनलाइन पोर्टल डब्लु डब्लु डब्लु डट नेपाल टाइम्स् डट नेटमा गएर हेर्न सक्नु हुनेछ ।
यसैगरि हाम्रो युट्युव च्यानल र फेसबुक पेज पनि अवस्य भिजिट गर्नुहोला । तपाईले गर्नु भएको लाइक, कमेन्ट, सेयर र सब्क्राइबका लागि धेरै धन्यवाद । नेपाल टाइम्स् हेर्दै गर्नुहोला नमस्कार ।
