१ असोज , काठमाण्डौ ।
गएको भदौ २३ गते काठमाडौंको माइतीघरदेखि वानेश्वरबीचको सडकमा नेपालका धेरै जेन जेडका विद्यार्थी प्रदर्शनकारीहरूले कालो झण्डा बोकेका थिए जसमा ठूलो हाँसोको खोपडी, परालको टोपी र पछाडि क्रस गरिएको हड्डीहरू, वन पिसको स्ट्र ह्याट पाइरेट्सको जोली रोजर स्पष्ट रूपमा देखिन्थ्यो।
एनिमे र मंगाको संसारमा स्वतन्त्रता र विद्रोहको विषयवस्तुसँग जोडिएको यो प्रतीक गत महिना इन्डोनेसियामा सरकार विरोधी प्रदर्शनका क्रममा पनि महत्त्वपूर्ण रूपमा देखा परेको थियो । नेपालमा, जोली रोजरले सेन्सरशिप र भ्रष्टाचारप्रति क्रोधित विद्यार्थीहरूको लागि यस्तै ¥याली प्वाइन्टको रूपमा काम ग¥यो। प्रदर्शनकारीहरू भन्छन् कि यसले सरकारी नियन्त्रणमा नझुक्ने संकेत गर्दछ ।
एनिमे प्रतीक चिन्हको साथमा वेइकप नेपाल, अनम्युट योर भ्वाइस जस्ता पोस्टरहरू उठाइएका थिए। सन् १९९७ मा इचिरो ओडाद्वारा मंगाको रूपमा पहिलो पटक प्रकाशित भएको वन पिस संसारका सबैभन्दा लोकप्रिय फ्रान्चाइजीहरू मध्ये एक हो। मंगाको ५२० मिलियन भन्दा बढी प्रतिहरू बिक्रि भइसकेका छन्, जबकि टिभी श्रृंखला ११ सय भन्दा बढी एपिसोडहरूमा चलेको छ।
समुद्री डाकूहरूको संसारमा सेट गरिएको, वन पिसले मोन्की डी लफीलाई पछ्याउँछ, एक युवा केटा जसले आफ्नो टोलीसँग ग्रान्ड लाइन पार गरी पौराणिक खजाना वन पिस फेला पार्न र समुद्री डाकू राजा बन्नको लागि खतरनाक यात्रामा निस्कन्छ।
लफी र उनको स्ट्र ह्याट पाइरेट्सको टोलीलाई प्रायः विश्व सरकारको अधिकारको प्रतिरोध गरेकोमा आतंकवादीको रूपमा ब्रान्ड गरिएको छ। धेरै प्रदर्शनकारीहरूका लागि, कथाले प्रतिध्वनित गर्दछ । झण्डा असहमतिलाई दण्डित गर्ने प्रणालीहरू विरुद्ध बोल्ने मूल्यको प्रतीक हो।
यसलाई बोकेर, नेपालका जेनजी युवाहरूले आफ्नो संघर्षलाई नियन्त्रण र भ्रष्टाचार विरुद्धको लडाईको रूपमा हेरेको देखिएको छ । भदौ १९ गते सरकारले सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले नेपालमा सम्पर्क बिन्दु तोक्ने, स्वनियमन प्रणाली ल्याउने र आवासीय गुनासो सुन्ने अधिकारी नियुक्त गर्नुपर्ने व्यवस्था पूरा नगरेसम्म २६ सामाजिक संजालहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाएपछि विरोध प्रदर्शन सुरु भएको थियो।
युवा विद्यार्थीहरूले यस कदमलाई अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि प्रत्यक्ष आक्रमणको रूपमा निन्दा गरेर शान्तिपूर्ण खबरदारी प्रर्दशनको आयोजना गरे । प्रदर्शनहरू संघीय राजधानी काठमाडौं र अन्य शहरहरूमा द्रुत रूपमा फैलियो । प्रदर्शनकारीहरूले अनलाइन प्लेटफर्महरू पुनस्र्थापना र भ्रष्टाचार विरुद्ध कारबाहीको माग गरे ।
जहाँ सरकारले दमन गरेपछि देशको राज्यसत्ता नै पल्टिसकेको छ। देशमा नागरिक सरकार बनेको छ। इन्डोनेसियामा, अगस्ट १७ मा देशको स्वतन्त्रता दिवस अघि हप्ताभरका प्रदर्शनहरूमा झण्डा देखा परेको थियो। राष्ट्रिय झण्डाको साथमा फहराइएको, यसको व्यापक प्रयोगले राजनीतिज्ञहरूबाट निन्दा आकर्षित ग¥यो, एक उपसभामुखले यसलाई राष्ट्रलाई विभाजित गर्ने प्रयास भनेका थिए, जबकि राष्ट्रपति प्रबोवो सुबियान्तोका एक वरिष्ठ सहयोगीले यसले राष्ट्रिय झण्डालाई नै कमजोर पार्न सक्ने चेतावनी दिएका थिए ।
एक नेता फिरमान सोएबाग्योले यी झण्डाहरू प्रदर्शन गर्नु देशद्रोहसम्म हुन् सक्ने टिप्पणी गरेका थिए । केही इन्डोनेसियाली बासिन्दाहरूले भनेका थिए कि झण्डा उठाउनु ,हामी यो देशलाई माया गर्छौं, तर यसको नीतिहरूसँग पूर्ण रूपमा सहमत छैनौं भन्ने प्रतीक हो ।
नेपालपछि फ्रान्स र फिलिपिन्समा पनि सरकार र भ्रष्ट्राचारविरुद्ध भएको प्रदर्शनमा यो झण्डा देखिएको छ । फिलिपिन्समा यो झण्डा युनिभर्सिटी अफ द फिलिपिन्स दिलिमान, क्वेजोन सिटीमा आयोजित भ्रष्टाचार विरोधी आन्दोलनमा देखिएको थियो, जसमा एक हजारभन्दा बढी सहभागी भएका थिए ।
त्यस कार्यक्रमका तस्वीरहरू पछि रेडिटको वन पिस फोरम ९१ दशलमव ६ मिलियनभन्दा बढी सदस्य रहेको पनि शेयर गरिएको थियो । फ्रान्समा पनि सेप्टेम्बर १० बाट सरकारविरूद्ध विरोध चर्किएको थियो ।
राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोँको शासन, राजनीतिक उच्च वर्ग र जनतासँग प्रत्यक्ष जोडिएका योजनाका खर्च कटौती प्रस्तावविरूद्ध जनआक्रोश बढेको थियो । आन्दोलनका उत्रिएका प्रदर्शनकारीहरू स्ट्रो ह्ययाट लगाएर वान पिस जोलीरोजरको ब्यानरसहित सडकमा आएका थिए ।
हालैको युवाहरूको प्रदर्शन अनियन्त्रित हुँदा ७३ जनाको ज्यान गएको सरकारले पुष्टि गरेको छ । ओली सरकारको बहिर्गमन भएर सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार बनिसकेको छ र आगामी फागुन २१ मा हुने चुनावतिर देश अघि बढेको छ।
