२१ कार्तिक , काठमाण्डौ ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को पार्टी सदस्य संख्या ३ लाख पुगेको छ । स्थापना भएको ४० महिनामा ३ लाख पार्टी सदस्य बनेको रास्वपाले जनाएको छ । अझै ३ जिल्लामा समिति बन्न बाँकी रहेको छ ।
पार्टीका अनुसार हिमाली जिल्लाहरूमा पार्टीको कुनै पनि संरचना बन्न सकेको छैन । ७७ जिल्ला मध्ये ७४ जिल्लामा मात्रै पार्टीका संरचना बनेका छन् । ७५३ मध्ये ५५० पालिका र ४ हजार वडामा समिति बनेको सो पार्टीले जनाएको छ ।
देशका २ हजार ५ सय वडा र ५० पालिकामा मात्रै पार्टीको अधिवेशन भएको छ । ३५ देशमा रास्वपा विस्तार भएको दाबी रास्वपाको छ । रास्वपाको अहिले ६२ सदस्यीय केन्द्रीय समिति, एक सल्लाकार परिषद्, २ वटा आयोग, ३८ विभाग, ७ प्रदेश समिति र ती अन्तर्गत विभागहरू छन् ।
पार्टीमा जतिसुकै उत्साहित भएर लाग्दा पनि देशका सबै पालिका र जिल्लामा पार्टी संरचना ग्रासरुटसम्म लैजान नसकिएको यर्थाथता रहेको रास्वपाले जनाएको छ ।
पार्टी सभापति रवि लामिछानेमाथि झुटा मुद्दा लगाइनु, लान्छना र अफवाह फैलाउनु, बदनाम गरिनु तथा राजनीतिक र व्यक्तिगत प्रतिशोध गरिँदा पार्टी कमजोर नभई बलियो भएर फैलिएको विष्लेषण रास्वपाको छ ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का कार्यवाहक सभापति डोलप्रसाद (डीपी) अर्यालले पार्टीभित्र आत्मकेन्द्रित र अरुको खुट्टा तान्ने प्रवृत्ति हावी हुन थालेकोप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । पार्टीका गतिविधि र नेता कार्यकर्ताका कार्यशैलीमाथि पार्टीका सदस्यहरूले आत्मसमीक्षा गर्न उनले आग्रह गरे ।
चितवनको पर्यटकीय नगरी सौराहामा आजबाट सुरु भएको पार्टीको विस्तारित बैठकलाई सम्बोधन गर्दै उनले विगत ४० महिनाको छोटो अवधिमा पार्टीले महत्वपूर्ण उपलब्धिलाई हासिल गरेको बताए ।
उनले बामे सर्न लागेको बालक दौडिन नसक्ने उदाहरण दिँदै समयभन्दा अगाडि अप्राकृतिक अपेक्षा राख्दा पार्टीलाई नै कमजोर बनाउने तर्क गरे । कार्यवाहक सभापति अर्यालले पार्टीमा ‘टिम’ को भावनाको कमी भएको महसुस भएको बताए ।
‘हामी भर्खरै पार्टी बन्ने प्रक्रियाको सुरुवाती चरणमा छौँ, सिक्दै र हुर्कंदैछौं । तर हामीमध्ये कतिपयलाई दौडिन हतार भइसकेको छ , उनले भने– ‘टिम नबन्दासम्म हामीलाई टिम चाहिन्छ, तर टिम बनेपछि हामी एक्लै गर्न सक्छौँ भन्ने लाग्छ । यो प्रवृत्तिले हामीलाई निकै गाँज्दै लगेको जस्तो लाग्छ ।’
उनले पार्टीका नेता तथा कार्यकर्ताहरूलाई अरूलाई दोष दिनुभन्दा पहिले आफ्नो जिम्मेवारी बोध गर्न आग्रह गरे । पुराना पार्टीहरूको औचित्यमाथि प्रश्न उठिरहेको बेला रास्वपा पनि ‘तिललाई पहाड’ बनाएर आन्तरिक कलहमै अल्झिने खतरा रहेको उनले औँल्याए ।
‘यो पार्टी ठुलो र राम्रो हुँदा जस लिने पनि हामी हौँ, खुम्चिँदा अपजस लिनुपर्ने पनि हामीले नै हो । तर, बैठकमा उपस्थित कतिपय सदस्यहरू आफूलाई नभई अरूलाई प्रश्न गर्ने, खिसीटिउरी गर्ने वा बदनाम गर्ने नियतले उपस्थित भएको हो ?’ उनले भने, ‘रास्वपालाई कमजोर बनाएर तपाईं–हामी कहिल्यै बलियो हुन सक्दैनौँ । मझेरी खनेर आँगन पुर्ने काम हामीले गर्नुहुँदैन’ उनले भने ।
आगामी चुनावमा पार्टीले जित्नैपर्ने दबाब रहेको बताउँदै अर्यालले त्यसका लागि सबै एक भएर लाग्नुपर्नेमा जोड दिए । उनले पार्टीले जित्ने उम्मेदवार बाहिर खोज्नुभन्दा पनि आफ्नैभित्रबाट तयार गर्न नसक्नुको जिम्मेवारी सबैले लिनुपर्ने बताए ।
यस्तै कार्यवाहक सभापति डोलप्रसाद अर्यालले आज पार्टीको विस्तारित बैठकमा राजनीतिक प्रतिवेदन प्रस्तुत गरेका छन् । राजनीतिक प्रतिवेदनमा ‘चुनावी अवधारणा र एजेन्डा’ शीर्षकको ‘संविधान परिमार्जन’ उपशीर्षकमा अर्यालले भनेका छन्, ‘कार्यान्वयनको समीक्षासहित जनताको आकांक्षा र राष्ट्रिय आवश्यकता सम्बोधन तथा नयाँ राजनीतिक परिस्थिति वा सम्झौतालाई संस्थागत गर्न संविधान परिमार्जन गर्नै पर्ने अवस्थामा हामी पुगिसकेका छौँ ।’
जेनजी आन्दोलनको म्यान्डेट र युवा पुस्ताको भावना सम्बोधन गर्न संविधान परिमार्जन अपरिहार्य रहेको प्रतिवेदनमा तर्क गरिएको छ । सरकारले अविलम्ब संविधान परिमार्जन सुझाव आयोग कार्यदल गठन गर्न सुझाव दिइएको छ ।
उनले भनेका छन्, ‘सभापतिज्यूले भैरहवा कारागारबाट सचिवालयमार्फत जारी गराउनुभएको अपिलमा पनि संविधान संशोधनबारे चर्चा गरिएको छ ।’ यस्तै अर्यालको प्रतिवेदनले परम्परागतरुपमा ‘संघीयताको पुनर्संरचना’ मात्र भनेको छ ।
विज्ञले नेतृत्व गर्ने गरी प्रत्यक्ष निर्वाचित मुख्यमन्त्री र पाँचवटा प्रदेश मन्त्रालय हुनुपर्ने पार्टीको पुरानै नीति उनले दोहो¥याएका छन् । पार्टीको आगामी कार्यदिशा र चुनावी रणनीति तय गर्न चितवनको सौराहामा सुरु भएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को दुई दिने केन्द्रीय समितिको विस्तारित बैठक सुरु भएको छ ।
बैठकमा आगामी निर्वाचन रणनीति, पार्टी सङ्गठन विस्तार, पार्टीको विचार सिद्धान्तको बारेमा थप स्पष्ट गर्नेबारे छलफल हुनेछ । रास्वपाका उपसभापति डा स्वर्णिम वाग्लेले वैधानिकता, एजेन्डा र अपेक्षित परिणामबारे बैठकमा विस्तृत छलफल हुने बताए ।
उपसभापति वाग्लेका अनुसार पार्टीको विधानले पहिलो महाधिवेशन नहुन्जेलसम्मको सङ्क्रमणकालीन अवस्थामा केन्द्रीय समितिलाई विशेष अधिकार दिएको छ। सोही अधिकार प्रयोग गर्दै र फराकिलो दायरामा छलफल गर्न केन्द्रीय समितिले यो विस्तारित बैठक आयोजना गरेको गरिएको उनले बताए ।
’यो बैठक कर्तव्य बोध र उदारताका साथ आयोजना गरिएको हो ।’ विस्तारित बैठकलाई सम्बोधन गर्दै उनले भने, ’हाम्रो ६० जनाको सामूहिक विवेकभन्दा पनि अझ फराकिलो ढङ्गले राय, विमर्श र चिन्तन गरौँ भन्ने उद्देश्य हो।’
डा. वाग्लेले बैठकमा मुख्यतया पाँचवटा प्रस्तावमाथि घनिभूत छलफल हुने जानकारी दिए । बैठकमा कार्यवाहक सभापति डोलप्रसाद अर्यालले पार्टीको वर्तमान राजनीतिक अवस्था, सुशासनको पक्षमा भएका हस्तक्षेप र आगामी रोडम्याप समेटिएको प्रतिवेदन पेस गर्नेछन् भने महामन्त्री कवीन्द्र बुर्लाकोटीले पार्टीको वर्तमान साङ्गठनिक स्वरूपको समीक्षा र सुधारका प्रस्तावहरू प्रस्तुत गर्नेछन्।
सभापति रवि लामिछानेविरुद्ध भएको ’राजनीतिक प्रतिशोध’ विरुद्ध चलाइएको हस्ताक्षर अभियानको प्रगति र त्यसबाट प्राप्त जनसमर्थनबारे संयोजकले प्रतिवेदन पेस हुने उपसभापति डा. वाग्लेले बताए ।
आगामी संघीय निर्वाचनलाई लक्षित गरी तयार पारिने वाचापत्रको प्रारम्भिक खाका र मोडालिटी उपसभापति डा. स्वर्णिम वाग्ले आफैँले प्रस्तुत गर्नेछन् । बैठकले निर्वाचनका लागि उमेदवार छनोटको विधि र प्रक्रियाबारे सहमहामन्त्रीले प्रस्ताव पेस गर्नेछन्।
डा. वाग्लेले यो बैठकले पार्टीलाई २१ सिटबाट बहुमतको लक्ष्यतर्फ अघि बढाउन बलियो आधार तयार गर्ने विश्वास व्यक्त गरे। उनका अनुसार, बैठकमा उठेका राय, सुझावहरूलाई वैज्ञानिक र लोकतान्त्रिक ढङ्गले सङ्कलन गरी पार्टीको रणनीति परिमार्जन गरिनेछ।
हाल देश असामान्य राजनीतिक र संवैधानिक अवस्थाबाट गुज्रिरहेको र विभिन्न शक्तिबिच ध्रुवीकरण चलिरहेको सन्दर्भमा रास्वपाले वैकल्पिक शक्तिको अगुवाइ गर्नेबारे पनि बैठकमा छलफल हुनेछ। बैठकको अन्त्यमा ’चितवन घोषणापत्र’ जारी गर्ने प्रारम्भिक लक्ष्य रहेको पनि डा. वाग्लेले बताए ।
