२७ जेठ , काठमाण्डौ।
इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबिचको सैन्य तनाव फेरि एकाएक चुलिएर गएको छ । अमेरिकाले इरानका विभिन्न स्थानमा स्ट्राइक गर्दा इरानले पनि बदलास्वरुप सेन्टकमका २१ ठेगानाहरु र अमेरिकी विमानहरुलाई निशाना बनाइरहेको दाबी गरेको छ । इरानले हालै अमेरिकी सैन्य हेलिकप्टर अपाचे खसालेको घटना सार्वजनिक हुन नपाउँदै अर्को अमेरिकी ‘एमक्यू–९ रिपर’ ड्रोन पनि खसालेको दाबी गरेको छ ।
इरानको तस्निम समाचार एजेन्सीका अनुसार यो हमला दक्षिणी इरानको जाम क्षेत्रमा गरिएको हो । सामाजिक सञ्जालमा ड्रोन खसालिएको भनिएको एउटा भिडियो पनि बाहिर आएको छ । यद्यपि, अमेरिकी सेनाको तर्फबाट एमक्यू–९ ड्रोन खसालिएको विषयमा हालसम्म कुनै आधिकारिक पुष्टि भएको छैन ।
अमेरिकाले इरानविरुद्धको आफ्नो सैन्य कारबाही पूरा भएको बताएसँगै यो खबर आएको हो । अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्ड (सेन्टकम) का अनुसार, अमेरिकी सेनाको अपाचे हेलिकप्टर खसालिएको र यस क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी बल तथा व्यावसायिक पानीजहाजहरूमाथि भएको आक्रमणको जवाफमा यो हमला गरिएको थियो ।
सेन्टकमका अनुसार, अमेरिकी वायुसेना र नौसेनाका लडाकु विमानहरूले होर्मुज स्ट्रेट नजिकै रहेका इरानको वायु रक्षा प्रणाली, ग्राउन्ड कन्ट्रोल स्टेसन र निगरानी राडार केन्द्रहरूलाई ‘सटीक हतियार’ प्रयोग गरेर निसाना बनाएका थिए। यसैबीच, इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कप्र्सले आफ्नो एयरोस्पेस फोर्सले जोर्डनस्थित अमेरिकी सैन्य कर्मचारीहरू रहेको एयरबेसमा लामो दूरीका र ठोस इन्धनयुक्त मिसाइलहरू प्रहार गरेको घोषणा गरेको छ ।
विज्ञप्तिका अनुसार, आईआरजीसीले आफ्ना मिसाइलहरूले उक्त बेसमा रहेका चारवटा अत्यन्त महत्त्वपूर्ण लक्ष्यहरूलाई सटिक रूपमा नष्ट गरेको दाबी गरेको छ । नष्ट गरिएका लक्ष्यहरूमा एफ–३५ लडाकु विमान राख्ने ह्याङ्गरहरू र एउटा मुख्य कमान्ड तथा नियन्त्रण केन्द्र समावेश छन् ।
आईआरजीसीले यस मिसाइल हमलालाई आफ्नो बृहत् जवाफी कारबाहीको समापनको रूपमा प्रस्तुत गरेको छ । यस बृहत् कारबाहीअन्तर्गत मध्यपूर्व क्षेत्रभरिका विभिन्न अमेरिकी हवाई तथा नौसैनिक अखडाहरूका २१ वटा लक्ष्यहरूमा हमला गरिएको र इरानी हवाई क्षेत्रमा अमेरिकी एमक्यू–९ ड्रोन खसालिएको उसको दाबी छ ।
आईआरजीसीले आफ्नो विज्ञप्तिको अन्त्यमा अमेरिकालाई कडा चेतावनी दिँदै भनेको छ– यसपछिका कुनै पनि अमेरिकी सैन्य कारबाहीको ‘निर्णायक र विनाशकारी’ जवाफ दिन आफ्ना सेनाहरू पूर्ण रूपमा तयार छन् र अब थप तनाव बढेमा त्यसको परिणामको सम्पूर्ण जिम्मेवारी वासिङ्टन (अमेरिका) ले लिनुपर्नेछ ।
इरानको राज्य नियन्त्रित सञ्चारमाध्यमले बुधबार सार्वजनिक गरेको आईआरजीसीको विज्ञप्तिअनुसार इरानी सेनाले बहराइनमा तैनाथ अमेरिकी पाँचौँ नौसैनिक फ्लिटका साथै कुवेतको अली अल सालेम सैन्य बेसमा ड्रोन आक्रमण गरेको हो । यसका साथै जोर्डनको अजराकमा रहेको वायुसेनाको अखडालाई लक्षित गरी लामो दुरीको मिसाइल प्रहार गरिएको इरानले जनाएको छ ।
यो भर्खरैको सैन्य टकराव मंगलबार अमेरिकी अपाचे हेलिकप्टर खसालिएको घटनाबाट सुरु भएको हो । सो घटनामा इरानको हात रहेको आरोप लगाउँदै अमेरिकी सेनाले स्ट्रेट अफ होर्मुज क्षेत्रमा पर्ने इरानको क्युशम टापु र तटीय क्षेत्रका बन्दरगाहहरूमा आक्रमण गरेको थियो ।
अमेरिकी सेनाको सोही आक्रमणको प्रतिक्रियास्वरूप इरानले यो ठुलो कदम चालेको हो । अमेरिकी हमलाका कारण इरानको सिरिक सहरमा रहेको एउटा दूरसञ्चार टावरमा क्षति पुगेको र दुईवटा पानीका ट्याङ्की ध्वस्त भएको इरानी पक्षले बताएको छ । आईआरजीसीले आफ्ना सैन्य दस्ताहरू अमेरिकी सेनाको जुनसुकै कदमको ‘निर्णायक’ जवाफ दिन पूर्ण रूपमा तयार अवस्थामा रहेको चेतावनी दिएको छ ।
आगामी दिनमा परिस्थिति अझ बिग्रिएमा र तनाव बढेमा त्यसको सम्पूर्ण जिम्मेवारी वासिङ्टनले लिनुपर्ने इरानको भनाइ छ । यस विषयमा अमेरिकाको तर्फबाट भने अहिलेसम्म आधिकारिक रूपमा कुनै प्रतिक्रिया आइसकेको छैन ।यसैबिच, जोर्डनको सेनाले इरानको तर्फबाट अजराकतर्फ प्रहार गरिएका पाँचवटा मिसाइलहरूलाई आकाशमै सफलतापूर्वक विफल पारिदिएको दाबी गरेको छ ।
जोर्डन सैन्य स्रोतका अनुसार यस सैन्य कारबाहीका क्रममा क्षेप्यास्त्रका टुक्राहरू आकाशबाट खसे पनि मानवीय क्षति वा कुनै भौतिक नोक्सानी भने भएको छैन । इरानको यो आक्रमणसँगै बहराइन र कुवेतमा रहेका अमेरिकी सैन्य इलाकाहरूमा हवाई आक्रमणको चेतावनी दिने साइरनहरू बजेका थिए ।
कुवेतको सेनाले आफ्नो आकाशमा देखिएका ‘हवाई लक्ष्यहरू’ लाई निस्तेज पार्ने काम भइरहेको बताए पनि यसबारे थप विवरण सार्वजनिक गरेको छैन । यस विषयमा अमेरिकास्थित क्विन्सी इन्स्टिच्युट फर रेस्पोन्सिबल स्टेटक्राफ्टका कार्यकारी उपाध्यक्ष त्रिता पार्सीले अल जजिरासँग कुरा गर्दै इरानले अमेरिकी आक्रमणको बदला निकै कडा र तीव्र गतिमा दिन खोजेको विश्लेषण गरेका छन् ।
पार्सीले भने, ‘यदि इरानले यसरी तुरुन्तै जवाफ नदिएको भए अमेरिकाले इरानमाथि जतिबेला पनि सजिलै आक्रमण गर्न सक्छ भन्ने भाष्य स्थापित हुने थियो ।’
