बाढीपछि राजनीतिक दलहरू: उद्धार र राहतमा को कति सक्रिय ?

काठमाडौं, भदौ १२

गत बुधबार रसुवास्थित भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीबाट ठूलो धनजनको क्षति भएको छ। शुक्रबार अपराह्नसम्मको जानकारीअनुसार ५ सय ३८ जनाको मृत्यु भएको नेपाल प्रहरीले जनाएको छ।यसबीच सरकारका विभिन्न निकाय उद्धार तथा राहतमा खटिएका छन्। विभिन्न संघसंस्था पनि उद्धार कार्यमा जुट्नुका साथै सरकारलाई सहयोग गरिरहेका छन्। शुक्रबार मात्रै प्रधानमन्त्री राहत कोषमा प्रतिवद्दतासहितकाे करिब २० अर्ब रुपैयाँ संकलन भइसकेको प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहकाे सचिवालयले नेपाल टाइम्सलाइ जानकारी दिएकाे छ ।

यतिबेला  विपत्तिका बेला प्रमुख राजनीतिक शक्तिहरू के गरिरहेका छन् भन्ने चासो बढेको छ। यसअघि कांग्रेस, एमाले र नेकपाजस्ता राजनीतिक दल सरकार सञ्चालनको अग्रभागमा थिए। पछिल्लो संसदीय निर्वाचनपछि विपक्षी भूमिकामा सीमित भएका दलहरू राज्य संयन्त्रले मात्रै धान्न नसक्ने परिस्थितिमा के गर्दैछन् भन्ने प्रश्न पनि उठेको छ।

सरकारसँगै कांग्रेस

बिहिवारको सर्वदलीय बैठकमा सहभागी नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले विपद्का बेला कुनै पनि पार्टी नहेरी सरकारलाई ढुक्कसँग साथ दिने बताएका थिए। नेपाल टाइम्ससँगको कुराकानीमा कांग्रेस प्रवक्ता देवराज चालिसेले पनि पार्टीका सम्पूर्ण पक्ष राहत तथा उद्धारमा सक्रिय भएर लागेको जानकारी दिए।

उनका अनुसार नेपाली कांग्रेसका नेता एवं रसुवाबाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित सांसद मोहन आचार्यको संयोजकत्वमा राहत तथा उद्धार समन्वय समिति गठन गरिएको छ। समितिमा कांग्रेससम्बद्ध संस्थाका प्रतिनिधि तथा नेताहरू सहभागी छन्। समितिमार्फत भौतिक रूपमा सहयोग गर्न सक्ने नेता–कार्यकर्तालाई उद्धार तथा राहतमा खटिन आह्वान गरिएको छ। त्यस्तै, सरकारले स्थापना गरेको प्रधानमन्त्री राहत कोषमा रकम संकलन गर्न पनि सार्वजनिक रूपमा आह्वान गरिएको चालिसेले जानकारी दिए।

‘यो विपद्मा जसले जसरी सकिन्छ, त्यसैगरी सहयोग उपलब्ध गराउनुपर्छ भनेर हामी लागेका छौँ,’ उनले भने, ‘देशभित्र र बाहिर रहेका सबै शुभेच्छुकलाई सक्दो सहयोगका लागि अपिल गरेका छौँ। सहयोग जुट्न पनि गएको छ।’

चालिसेले विपद्का बेला सरकारलाई हदैसम्म सहयोग गर्ने र सरकारको कामको समीक्षा तथा टिप्पणी विपद् सकिएपछि गरिने बताए। ‘अहिले सेकेन्ड–सेकेन्ड समयको महत्त्व छ। हामीले यस्तो बेला सरकारको आलोचना गर्ने होइन, कसरी थप सहयोग पुर्‍याउन सकिन्छ भनेर सोच्नुपर्ने छ,’ उनले भने।

प्रवक्ता चालिसेले संवेदनशील समयमा उद्धारसँग सम्बन्धित प्राप्त सूचनालाई सरकारसमक्ष पुर्‍याउने र सकेसम्म आफैँ पनि सहयोग गर्ने प्रणाली कांग्रेसले बनाएको बताए।

त्यस्तै नेपाली कांग्रेसका भातृ संगठनका विभिन्न इकाइहरूले रक्तदान कार्यक्रम समेत संचालन गरिरहेका छन् ।

भाषा र वाक्य संरचना मिलाएर समाचार शैलीमा यसरी लेख्न सकिन्छ:

सक्रिय छ रास्वपा

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का प्रवक्ता जगदीश खरेलले पार्टीले उद्धार तथा राहतका लागि विभिन्न विभाग गठन गरेर काम गरिरहेको जानकारी दिएका छन्। नेपाल टाइम्ससँगको कुराकानीमा खरेलले पार्टी कार्यालय बनस्थलीमा हेल्प डेस्क स्थापना गरी पार्टीको च्यानलमार्फत उद्धार तथा राहतका लागि सम्पर्क गर्नेहरूलाई प्रतिक्रिया दिने र आवश्यक समन्वय गर्ने काम भइरहेको बताए।त्यस्तै, बाढी प्रभावित तीन जिल्ला धादिङ, नुवाकोट र रसुवामा निश्चित उद्धार केन्द्र तोकेर सरकारी निकायलाई सहयोग गरिरहेको उनले जानकारी दिए।

‘रेस्क्यूमा पूर्ण रूपमा नेपाली सेना लागिरहेको छ। हामीले सुरक्षाबाहेकका काममा खटिएर सरकारलाई सहयोग गरिरहेका छौँ,’ खरेलले भने।

उनले पार्टीका विभिन्न तहका समितिहरू सक्रियताका साथ उद्धार तथा राहत कार्यमा खटिरहेको बताए। साथै, विपद्को समयमा पार्टीको प्रचार नगर्न सर्कुलर नै जारी गरिएको उनको भनाइ छ।

पीडित केन्द्रित सहायता पुगोस् भन्ने पार्टीको उद्देश्य रहेकाले प्रचारात्मक गतिविधिलाई निरुत्साहित गरिएको खरेलले बताए। ‘हामीले सबै राजनीतिक दल, सरकारी निकाय, प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय तथा जनप्रतिनिधिसँग समन्वय गरिरहेका छौँ। छिटो उद्धार र प्रभावकारी राहतका लागि काम गर्नेछौँ,’ खरेलले भने।

 

एमाले पनि उद्धारमा

नेकपा एमालेका प्रचार विभाग प्रमुख निरज आचार्यका अनुसार बाढी आएको दिन नै एमाले सचिवालयको आकस्मिक बैठक बसेको थियो। उक्त बैठकपछि महासचिव शंकर पोखरेलको नेतृत्वमा बिहीबार नेताहरू नुवाकोटका बाढी प्रभावित विभिन्न क्षेत्रमा पुगेका थिए।

महासचिव पोखरेलले जिल्ला पार्टी कार्यालयमा सबै नेता–कार्यकर्ता तथा जनप्रतिनिधिलाई भेला गरेर तत्काल राहत तथा उद्धारमा केन्द्रित भएर खट्न निर्देशन दिएको आचार्यले नेपाल टाइम्सलाई जानकारी दिए।

उनका अनुसार विभिन्न जनवर्गीय संगठनका कार्यकर्ता अहिले भोटेकोशी बाढी प्रभावित क्षेत्रका नागरिकको उद्धारमा जुटेका छन्। बाढी आएको दिन नै युवा संघका प्रतिनिधिहरू प्रभावित क्षेत्रमा पुगेर के–कस्ता सहयोग गर्न सकिन्छ भन्ने अध्ययन गरेर फर्किएका थिए।

त्यसपछि अनेरास्ववियुको टोली खाद्यान्न, औषधि, पानीलगायत सामग्री लिएर बिहीबार नै प्रभावित क्षेत्रमा गएको थियो। उनीहरू धादिङ र नुवाकोटका विभिन्न स्थानमा उद्धार कार्यमा सक्रिय रहेको आचार्यले बताए।

त्यस्तै, उनका अनुसार जिफन्टले उद्धारमा अनुभवी टोली परिचालन गरेर टिमुरेदेखि धादिङसम्म मजदुरकेन्द्रित उद्धारमा जुटेको छ।

‘विभिन्न हाइड्रो र खोला छेउमा काम गर्ने धेरै मजदुरहरू फसेको सूचना आएको हुँदा उनीहरूलाई फोकस गरेर उद्धार गर्न विज्ञको टोली पठाइएको छ,’ आचार्यले भने, ‘हाल जिफन्टका साथीहरूसहित अन्य प्रभावित क्षेत्रका पार्टी संगठनका हरेक कार्यकर्ता फिल्डमै खटिरहेका छन्।’

उनले विपद्का बेला नेपाल सरकारका हरेक संयन्त्रबाट प्राप्त सूचनाका आधारमा अघि बढिरहेको र सरकारलाई नेकपा एमालेले सहयोग गरिरहेको जानकारी दिए। उनका अनुसार एमालेले सबै नेता तथा कार्यकर्तालाई आफूले सक्दो सहयोग गर्न आह्वान गरिरहेको छ।

नेकपा पनि राहत तथा उद्धारमा

यता, नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले पनि विपद्का बेला उद्धार तथा राहतमा सरकारलाई सघाइरहेको जनाएको छ। पार्टी प्रवक्ता प्रकाश ज्वालाले नेपाल टाइम्सलाई दिएको जानकारीअनुसार बुधबार पार्टीको आकस्मिक बैठक बसेर १० बुँदे निर्णय गरिएको थियो।

बैठकले बागमती पार्टी इन्चार्ज गंगालाल तुलाधरको संयोजकत्वमा खोज, उद्धार तथा राहत समन्वय समिति गठन गरेको छ। समितिमा तुलाधरसहित प्रभावित जिल्लाका इन्चार्जहरू सदस्य रहेका छन्।

ज्वालाका अनुसार जिल्लास्तरमा पनि इन्चार्जको नेतृत्वमा खोज तथा उद्धार समिति गठन गरिएको छ। ती समितिले स्थानीय जनप्रतिनिधि, प्रशासनका अधिकारी तथा पीडितसँग समन्वय गरी उद्धार तथा राहतमा सहयोग गरिरहेका छन्।

‘हिजो मसहित जनप्रतिनिधिहरू रामेश मल्ल, युवराज दुलाल, प्रदेश सांसद राधिका तामाङलगायतको टोलीले नुवाकोटको त्रिशूली, देवीघाटलगायत प्रभावित क्षेत्रको अनुगमन गर्‍यौँ,’ उनले भने, ‘त्यहाँको आर्मी क्याम्पमा बनाइएको होल्डिङमा पुगेर पीडितको अवस्था के छ, उद्धारको अवस्था के छ भन्ने बुझ्यौँ। केही सुझाव र विवरण पनि उपलब्ध गराएका छौँ।’

उद्धार गरिएका व्यक्तिका लागि आवश्यक राहत सामग्रीको जोहो गरी प्रभावित क्षेत्रमा पुर्‍याउन सहयोग गरिरहेको पनि उनले जानकारी दिए।

आर्थिक सहयोगका विषयमा भने पार्टीका पदाधिकारी, नेता, जनप्रतिनिधि एवं कार्यकर्तामार्फत स्वतःस्फूर्त रूपमा रकम संकलन गरी प्रधानमन्त्री राहत कोषमा जम्मा गर्ने योजना रहेको उनले बताए।

अन्य दल पनि फिल्डमा

शीर्ष तीन राजनीतिक दलसहित अन्य राजनीतिक दलहरू पनि विपद्मा राहत तथा उद्धारका कार्यमा खटिएका छन् । राप्रपाले सरकारलाई सहयोग गर्न हरदम प्रयासरत रहेको जनाएको छ। संसदीय दलका नेता ज्ञानबहादुर शाहीले सामाजिक सञ्जालमार्फत विपद्मा फसेका नागरिकको उद्धारका लागि आफूले सरकारसँग समन्वय गरिरहेको जानकारी दिएका छन्।

त्यस्तै, श्रम संस्कृति पार्टीका महासचिव आरेन राईले आफू प्रभावित क्षेत्रमा फिल्डमै रहेको जानकारी दिए। नेपाल टाइम्ससँग कुरा गर्दै उनले नागरिकको पीडामा थोरै भए पनि मल्हम लगाउन आफूहरू पीडितसँगै रहेको बताए। श्रम संस्कृति पार्टीका अध्यक्ष हर्क साम्पाङले भने पार्टीले कुनै बैंक खाता प्रयोग नगरेको भन्दै सार्वजनिक रूपमा उठेका विषयको खण्डन गरेका छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत पार्टीलाई बदनाम गर्ने प्रयास भएको भन्दै उनले त्यसको प्रतिवाद गरेका छन्।

उनले आफ्नो पार्टी र नेताहरूलाई विश्वास गरेर कसैले रकम सहयोग गरेमा प्राप्त रकम जस्ताको तस्तै सरकारलाई हस्तान्तरण गरिने बताएका छन्।