२४ माघ, काठमाडौं । सर्लाहीको हरिवनस्थित इन्दुशंकर चिनी उद्योगले किसानलाई यो सिजनमा क्रसिङ गरिएको उखुको भुक्तानी दिन सुरु गरेको छ ।
जिल्लाको दक्षिणी क्षेत्रका दुई चिनी उद्योगले उखुको बक्यौता र सरकारले अनुदानबापत किसानलाई गत वर्षकै भुक्तानी दिएका छैनन । पुस ११ बाट क्रसिङ सुरु गरेको इन्दुशंकरले बुधबारसम्म १५ लाख ६२ हजार क्विन्टल उखु क्रसिङ गरेको छ ।
त्यसबापत किसानलाई २२ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गरिएको मिलका उखु प्रबन्धक योगनारायण रजकले बताए । उनले किसानसँग गरिएको सहमतिअनुसार यस वर्षको भुक्तानी दिन थालिएको जानकारी दिए । प्रत्येक वर्ष किसानको सहमतिमा उखु क्रसिङ सुरु हुने भए पनि यसअघिका वर्षमा उद्योगले भुक्तानी दिँदा सहमति भंग गरेको थियो । गत वर्ष ३५ लाख क्विन्टल उखु क्रसिङ गरेको उद्योगले यस वर्ष ३० लाख क्विन्टल मात्र क्रसिङ गर्ने लक्ष्य लिएको उनले बताए ।
भुक्तानीमा झमेला र सरकारबाट समेत समयमा अनुदान नपाएपछि उखु खेती घट्दै गएकाले लक्ष्य घटाइएको उद्योगले जनाएको छ । जिल्लाको बगदहस्थित महालक्ष्मी चिनी उद्योग र धनकौलस्थित अन्नपूर्ण चिनी उद्योगले गत वर्षको भुक्तानी अझैसम्म दिएका छैनन । इन्दुशंकरले भने गत वर्षको भुक्तानी दसैंअघि नै किसानलाई दिइसकेको बताएको छ ।
प्रत्येक दिन ४५ हजार क्विन्टल उखु क्रसिङ गरिरहेको इन्दुशंकरले यस वर्ष प्रत्येक दिन एक करोडको हाराहारीमा किसानलाई भुक्तानी दिइरहेको दाबी गरेको छ । नेपाल उखु उत्पादक महासंघका अध्यक्ष कपिलमुनि मैनालीले कतिपय उद्योगले यस वर्षको भुक्तानी दिन थाले पनि सरकारले गत वर्षको अनुदानबापत ३६ करोड तथा महालक्ष्मी र अन्नपूर्ण चिनी उद्योगले करिब ५० करोड रुपैयाँ भुक्तानी नदिएको गुनासो गरे । उनले किसानले भुक्तानी नपाउँदा घरव्यवहार धान्न मुश्किल परेको दुखेसो पोखे ।
गत वर्ष उखु बेचेका किसानको सरकारी अनुदानबापत पाउने कुल रकमको ६८ प्रतिशत मात्र यस वर्ष कोष तथा लेखा नियन्त्रकको कार्यालयमा आएको छ । किसानको लागि आएको सो रकम पनि तीन महिनादेखि कोलेनिकामा थन्किएको छ ।
जिल्लाका तीनवटै उद्योगले उपलब्ध गराएको तथ्यांकअनुसार यस वर्ष सरकारी अनुदान ३६ करोड रुपैयाँभन्दा बढी हुनुपर्नेमा २४ करोडको मात्रै अख्तियारी आएको कोलेनिका प्रमुख जगतप्रसाद थपलियाले जानकारी दिए । दुई वर्षअघि पनि सरकारले अनुदान रकम पूर्ण रूपमा नपठाउँदा किसानले एक करोडभन्दा बढी रकम पाउन बाँकी नै छ । सर्लाहीमा हाल इन्दुशंकर र महालक्ष्मी चिनी उद्योग मात्रै सञ्चालनमा छन ।
