२६ फागुन, काठमाण्ण्डौ ।
आगामी चैत ३ गतेका लागि तोकिएको उपराष्ट्रपतिका लागि जनता समाजवादी पार्टीले रामसहायप्रसाद यादवलाई उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरेको छ । यादवलाई उपराष्ट्रपतिमा पठाएर अध्यक्ष उपेन्द्र यादव उपचुनावबाट संसद भवन प्रवेश गर्ने दाउमा छन् ।
९ दलीय गठबन्धनमा उपराष्ट्रपति जसपाको भागमा परिसकेको छ ।सोही बाँडफाँटअनुसार बिहीबार जसपाले उम्मेदवार तय गरेको छ । तर गठबन्धनबाट सरकारको नेतृत्व गरिरहेको र गठबन्धनमा निर्णायक रहेको नेकपा माओवादीले भने जसपाका उम्मेदवारप्रति असन्तुष्टि जायर गरेको छ ।
शुक्रवार प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास बालुवाटारमा बसेको माओवादी धारका नेताहरुको बैठकपछि महासचिव देव गुरुङले उपराष्ट्रपतिमा लैंगिक रुपले फरक र सामुदायिक फरक हुनुपर्ने आफ्नो पार्टीको धारणा रहेको बताएका छन् ।
उनले नेपालको अहिलेको अवस्था स्थितिअनुसार फरक समुदायको महिला नै भए राम्रो हुने बताए । आफ्नो पार्टीले फरक समुदायको महिलालाई उपराष्ट्रपतिको उम्मेदवार बनाउन गठबन्धनका घटकहरुले पहल गर्नुपर्ने धारणा रहेको बताएका छन् ।
महासचिव गुरुङले उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन सकिएसँगै निर्वाचन आचारसंहिता सकिने भएकाले ५ गतेपछि मात्रै सरकार बिस्तार हुने पनि बताएका छन् । उपराष्ट्रपतिमा माओवादीले महिलाको प्रतिनिधित्व खोजेपछि जसपा अप्ठ्यारोमा परेको छ भने एमालेले उपराष्ट्रपति निर्वाचनमा उम्मेदवारी नदिएर जसपालाई समर्थन गर्ने निर्णय गरेको छ ।
एमालेले ८ दलीय गठबन्धनबाट लालमोहर लागेका जनता समाजवादी पार्टी (जसपा)का उपराष्ट्रपति उम्मेदवार रामसहायप्रसादविरुद्ध उम्मेदवार नउठाउने भएको हो। उपराष्ट्रपति निर्वाचन ३ चैतमा हुँदै छ। उपराष्ट्रपति निर्वाचनका लागि २७ फागुनमा उम्मेदवारको मनोनयनपत्र दर्ता गर्ने कार्यक्रम निर्वाचन आयोगले सार्वजनिक गरिसकेको छ।
राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति पदमा समानुपातिक समावेशी प्रतिनिधित्वबारे गरिएको संवैधानिक व्यवस्थालाई लिएर अन्योल देखिएको छ । संवैधानिक व्यवस्थालाई लिएर राजनीतिक दल र संविधान एवं कानुनका जानकारबीच नै फरक धारणा रहेको छ ।
नेपालको संविधानको धारा ७० ले ‘राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति फरक लिङ्ग वा समुदायको हुने’ व्यवस्था गरेको छ । राष्ट्रपति पदमा पुुरुष उम्मेदवार निर्वाचित भए उपराष्ट्रपति पदमा महिला वा फरक समुदायका पुरुष उम्मेदवार हुनुपर्ने राजनीतिक दलको बुझाइ छ ।
राष्ट्रपतिमा पुरुष उम्मेदवार रामचन्द्र पौडेल निर्वाचित भइसकेका छन् भने उपराष्ट्रपति पदको उम्मेदवार पनि जसपाले पुरुष नै उठाउको छ । प्रतिपक्ष एमालेले पनि उम्मेदवार नउठाउने भएपछि जसपा उम्मेदवार नै संभवत निर्विरोध हुन् सक्नेछन् ।
संविधानबमोजिम उपराष्ट्रपति पदमा फरक समुदायको पुरुष उम्मेदवार नै भए हुने राजनीतिक दलको बुझाइ छ तर संविधानविद्हरु राष्ट्रपति पदमा पुुरुष उम्मेदवार निर्वाचित भए उपराष्ट्रपति पदमा महिला हुनैपर्ने बताउँछन् ।
