२८ जेठ, काठमाण्डौ ।
सगरमाथा आरोहण गर्ने क्रममा एक शेर्पा आरोही दुईवटा हिउँको ढुङ्गाको बीचमा करिब २०० फिट गहिरो खाडलमा फसेका थिए । अनुहारमा अक्सिजन मास्क लगाएका आरोही आफ्नो शिविर छोडेर अर्को क्याम्पमा जान लागेका थिए । यसैबीच, उनी ढुङ्गाका दरारहरूको बीचमा खसे। उनलाई उनका साथीले लडेको देखेर उद्धार गरेका थिए ।
पर्वतारोही तथा उद्धारकर्ता गेसमन तामाङले जुन ८ मा घटनाको भिडियो पोस्ट गरेका थिए । यसमा उद्धार देखाइएको छ । १४ सेकेन्डको भिडियोमा खैरो ज्याकेट र कालो टोपी लगाएका आरोही बरफको ढुंगाको बीच रहेको देख्न सकिन्छ । उनी हिँड्न पनि सक्दैनन् । उनी हिउँमा कम्मरसम्म फसेका देखिन्छन् ।
उनको अर्का साथी जसले ज्याकेट लगाएका छन् । उनी डोरीको सहारा लिएर तल आउँछन् र हतियार प्रयोग गरेर हिउँ काटेर ठाउँ बनाउँछन् ताकि फसेको साथीको कम्मरमा डोरी बाँध्न सकियोस् । हिउँ सफा गरेपछि उसले फँसेको व्यक्तिको कम्मरमा डोरी बाँधेर केही मिनेटपछि सकुशल माथि निकाल्छन् ।
भिडियो सेयर गर्दै गेसमन तामाङले लेखेका छन्– सगरमाथा आरोहणका क्रममा धेरै बहादुरीका कथाहरू बाहिर आउँछन् । मिडियाले विदेशी पर्वतारोहीको उद्धारलाई हाइलाइट गर्दछ, तर केहि व्यक्तिहरू छन् जसको बहादुरी यी हिउँको चुचुराहरूमा गाडिएको छ। आज एक शेर्पाको ज्यान बचेको छ ।
उहाँ बाँच्नु एउटा चमत्कार जस्तै हो। यो कथा सगरमाथा आरोहण सफल बनाउन शेर्पाहरूले सामना गर्नुपर्ने जोखिमको सम्झना हो। यसअघि मे १८ मा एक शेर्पाले ८ हजार मिटरको उचाइमा सगरमाथा चढेका आरोहीको ज्यान बचाएका थिए । आधार शिविरमा पु¥याउनको लागि उसलाई पछाडीमा पट्टी लगाउनुपरेको थियो।
त्यसपछि शेर्पाहरू उनीसँगै करिब ६ घण्टा हिँडेका थिए । ३६ वर्षीया गेल्जा शेर्पा चिनियाँ आरोहीहरूलाई सगरमाथाको चुचुरोमा मार्गदर्शन गर्ने अभियानमा थिए। यसै क्रममा उनले एक मलेसियाली पर्वतारोहीलाई देखे । जो ८ हजार मिटरको उचाइमा भयंकर चिसोमा डोरीमा झुण्डिएका थिए । शेर्पाले उनलाई बचाउन बिचमा मिसन छोडे ।
गेल्जा शेर्पाले फसेको आरोहीको ज्यान जोगाएर तल ल्याउन सकोस् भनेर आरोहीलाई सगरमाथा लैजाने निर्णय स्थगित गरेको बताए । त्यसपछि साथी शेर्पा, नागिमा टाशीको सहयोगमा मैले आरोहीलाई सुत्ने तन्नामा बेरेर बाँधेँ । त्यसपछि ६ घण्टा पछाडि चढेर बिचमा हिउँ तानेर ७ हजार १६२ मिटरको उचाइमा रहेको क्याम्प–३ मा ल्याइयो ।
त्यहाँबाट आरोहीलाई हेलिकप्टरबाट आधार शिविरमा लगिएको थियो । सगरमाथाको ८ हजार मिटरभन्दा बढीको उचाइमा रहेको भागलाई डेथ जोन भनिन्छ, जहाँ उद्धार कार्य निकै कठिन छ। वायुमण्डलमा अक्सिजनको मात्रा कम छ र अक्सिजन सपोर्ट बिना त्यहाँ बाँच्न धेरै गाह्रो छ।
नेपाल पर्यटन विभागका अधिकृत विज्ञान कोइरालाले यति उचाइमा कुनै पनि आरोहीको उद्धार असम्भव रहेको बताएका छन् । यो एकदमै दुर्लभ शल्यक्रिया हो। मन्दिरमा पूजा गर्नुभन्दा कसैको ज्यान बचाउनु ठूलो काम भएको गेल्जा शेर्पा बताउँछन् ।
