३ भदौ , एजेन्सी ।
रुस र युक्रेनको तीन वर्ष लामो युद्धको रुप रेखा पछिल्लो समय परिवर्तन भएको छ । सुरुवात देखिनै रुसको आक्रमणको समाना गरिरहेको युक्रेन अहिले रुसविरुद्ध कडा आक्रमणमा उत्रिएको छ। रुसी भूमि भित्रै पसेर युक्रेनी सेनाले रुसी सैनिकविरुद्ध कडा आक्रमण गरेका छन् । यो बीचमा रुसले विगतमा कब्जा गरेका कयौ गाउँहरु युक्रेनले फिर्ता गराएको छ ।
अहिलेसम्म युक्रेनी सेनाले रुसको ८२ बस्तीसहित ११५० वर्गकिलोमिटर जमिन कब्जामा लिएको दाबी गरेको छ । यस्तै आक्रमणका क्रममा कयौ रुसी सैनिकहरुलाई समेत युक्रेनले बन्धक बनाएको छ । खास गरी अमेरिकी युद्धक विमान एफ १६ सहित आधुनिक ड्रोनहरुको मद्धतबाट युक्रेनले रुसविरुद्ध धावा बोलिरहेको छ । रुसको कुर्स्क क्षेत्रमा करिब दुई सातादेखि युक्रेनी सेना डेरा जमाएर बसेका छन् ।
दोस्रो विश्वयुद्धपछि विदेशी सैनिक रुसी भूमिमा पुगेको यो पहिलोपटक हो । युक्रेनले कुर्स्क क्षेत्रमा रहेको रणनीतिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण अर्को पुल ध्वस्त पारेको दाबी गरेको छ । युक्रेनी सेना केही दिनअघि रुसको कुर्स्क क्षेत्रमा घुसपैठ गरेको थियो । युक्रेनी सेनाले आइतबार पुलमा गरिएको आक्रमणको भिडियो पनि सार्वजनिक गरेको छ । यो हमला ज्वानोएस्थित सेयम नदीमाथिको पुलमा गरिएको बताइएको छ ।
सन् २०२२ फेब्रुअरीदेखि रुसले युक्रेनमा आक्रमण गर्न थालेको थियो । पछिल्लो समय रुस पूर्वी युक्रेनका क्षेत्रमा आफ्नो नियन्त्रण बढाउन क्रमशः अघि बढिरहेको छ । युक्रेनले रुसको कुर्स्क क्षेत्रमा रहेको महत्वपूर्ण पुललाई ध्वस्त पारेको छ र नजिकैको अर्को पुलमा आक्रमण गरेको छ । सीमापारबाट घुसपैठ भएको दुई साता नबित्दै यो आक्रमण भएको हो । यस आक्रमणबाट रुसी आपूर्ति मार्ग अवरुद्ध भएको छ ।
रुसका समर्थक क्रेमलिन सैन्य ’ब्लगरहरू’ ले स्वीकार गरेका छन् कि ग्लुसकोभो शहर नजिकैको सेम नदीमा रहेको पहिलो पुलको विनाशले युक्रेनमा आक्रमण गर्ने प्रयास गर्ने रूसी सेनाहरूलाई आपूर्तिमा बाधा पु¥याउनेछ, यद्यपि मस्कोले अझै पनि यस क्षेत्रमा साना पुलहरू प्रयोग गर्न सक्छ। युक्रेनी वायुसेना प्रमुख लेफ्टिनेन्ट माइकोला ओलेशचुकले शुक्रबार युक्रेनी हवाई आक्रमणको भिडियो जारी गरे जसमा पुल दुई भागमा विभाजित भएको थियो।
ओलेशचुक र रुसका क्षेत्रीय गभर्नर अलेक्सी स्मिर्नोभका अनुसार दुई दिनभन्दा कम समयपछि युक्रेनी सेनाले रसियाको दोस्रो पुलमा आक्रमण गरेका हन् । आइतबार बिहानसम्म दोस्रो पुलमा आक्रमण कहाँ भएको हो भन्ने आधिकारिक जानकारी आएको छैन । रूसी टेलिग्राम च्यानलहरूले दावी गरेका छन् , कि ज्वानोएको गाउँ मा सेयम नदीमा दोस्रो पुल हमला भएको थियो।
रुसको म्यास समाचार साइटका अनुसार आक्रमणपछि उक्त क्षेत्रमा एउटा मात्र पुल बाँकी छ। जसका कारण रुसको आपूर्ति लाइन कमजोर भएको छ । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले किभका सहयोगीहरूलाई कुर्स्क लगायत रुसको भित्री क्षेत्रमा आक्रमण गर्न पश्चिमी हतियारहरूको प्रयोगमा लगाइएको प्रतिबन्ध हटाउन आग्रह गरेका छन् ।
“यो महत्त्वपूर्ण छ कि हाम्रा साझेदारहरूले हामीलाई रुसी स्थितिलाई कमजोर बनाउनबाट रोक्ने अवरोधहरू हटाउनु पर्छ किनकि यो युद्धको माग छ। उनले भनेका छन्, हाम्रो सेनाको बहादुरी र हाम्रो लडाई ब्रिगेडको लचकताले आवश्यक निर्णय लिने अभावले हामीलाई काम पूरा गर्न रोक्नेछ । दोस्रो विश्वयुद्ध आजका मितिसम्म विश्वमा भएको सशस्त्र युद्धमध्ये सबैभन्दा ठूलो हो।
सन् १९३९मा पोल्याण्डमाथि आक्रमण भएपछि सुरु विश्वयुद्ध १९४५ मा अन्त्य भएको थियो। सुरुवात भएको समयलाई रुसले स्मरण गर्ने गरेको छैन। यो विश्वयुद्धमा करोडौँ मानिसहरूले ज्यान गुमाएका थिए भने अन्य दशौँ लाख मानिसहरू विश्वका विभिन्न स्थानबाट विस्थापित भए। धेरै देशहरूको बृहत् मोर्चाको रूपमा रहेको सोभियत सङ्घले यो युद्धमा नाजी जर्मनीलाई पराजित गरेको थियो।
अधिकांश लडाइँ यही क्षेत्रमा केन्द्रित भएका कारण यो भूभाग विश्वयुद्धबाट सबैभन्दा धेरै प्रभावित भयो। यस युद्धमा सोभियत संघका करिब २ करोड ७० लाख मानिस मारिएका थिए । जब नाजी सेनाहरूले जुन १९४१ मा आक्रमण गरे, तिनीहरूले पश्चिमी सोभियत संघको धेरै भागमा ठूलो विनाश ल्याए। त्यसपछि उनीहरूलाई बर्लिन लगियो जहाँ नराम्ररी नष्ट भएको राजधानीमाथि हँसिया चिन्हसहितको सोभियत संघको झण्डा फहराइएको थियो।
अमेरिका, बेलायत, फ्रान्स र अन्य सहयोगी राष्ट्रहरूले मे ८ मा युरोपमा युद्ध समाप्त भएको घोषणा गरेका थिए । जब पुटिनले २४ फेब्रुअरी, २०२२ मा युक्रेनमा आफ्ना सेनाहरू पठाए, उनले आफ्नो कार्यहरूको औचित्य प्रमाणित गर्न दोस्रो विश्वयुद्धलाई उद्धृत गरेका थिए । पुटिनले मस्कोको मुख्य उद्देश्य युक्रेनलाई ‘नाजिफिकेशन’बाट मुक्त गराउनु रहेको बताएका थिए । सन् १९९९ मा सत्तामा आएदेखि पुटिनले मे ९ लाई आफ्नो राजनीतिक एजेन्डाको महत्वपूर्ण हिस्सा बनाएका छन् र यसलाई देशको सैन्य शक्ति प्रदर्शन गर्न प्रयोग गर्दै आएका छन् ।
