१७ माघ, एजेन्सी ।
अन्तरिक्षमा शुक्र ग्रहसँग मेल खाने अर्को ग्रह पनि भेटिएको छ । अन्तरिक्षको खोजकर्ताहरूले जीजे १२१४ बी इनेपोशा नामको नयाँ ग्रह पहिचान गरेका छन् । यस ग्रहले अघिल्लो ग्रह वर्गीकरणलाई चुनौती दिएको छ ।
पृथ्वीबाट करिब ४७ प्रकाश वर्ष टाढा रहेको यो मन्द ग्रहले रातो बौना ताराको परिक्रमा गरिरहेको छ । यद्यपि यो सुरुमा एक मिनी–नेप्च्यून हो भन्ने सोचिएको थियो । तर जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपले यो देखायो कि यसको शुक्र ग्रहसँग बढी समानता मिलिरहेको छ ।
इनेपोशाको घना, अभेद्य वातावरण र असामान्य संरचनाले वैज्ञानिकहरूलाई ‘सुपर भेनस’ नामक नयाँ वर्गीकरण सिर्जना गर्न प्रेरित गरेको छ । यद्यपि यो शुक्रको धेरै विशेषतासँग मिल्न आउँछ, जस्तको घना वातावरण ।
यो यसको धेरै ठूलो आकार र अन्य विशेष विशेषताहरुद्वारा अलग छ । हाम्रो सौर्यमण्डल भन्दा बाहिर रहेका ग्रहहरूको विविधताको झलक प्रदान गर्दै यस खोजले इनेपोसालाई आफ्नो प्रकारको पहिलो ज्ञात ग्रह बनाएको छ ।
जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपद्वारा उपलब्ध गराइएको डाटाले ‘एनाइपोशा’ को असाधारण प्रकृतिलाई हाइलाइट गरेको द इन्डिपेन्डेन्टले जनाएको छ । यसको घना र तुवाँलो वातावरणले यसलाई प्रत्यक्ष रूपमा अवलोकन गर्न गाह्रो बनाउँछ, यसको रहस्य पत्ता लगाउन अन्तरिक्ष यात्रीहरूको लागि चुनौतीपूर्ण बनाएको छ ।
यद्यपि, यसको खोजले थप अनुसन्धानको लागि मार्ग प्रशस्त गर्दछ, जसले एक्सोप्लानेट्स र ब्रह्माण्डमा तिनीहरूको भूमिकाबारे हाम्रो बुझाइलाई अझ गहिरो बनाउन सक्छ । एनाईपोशाको चरम विशेषताहरु शुक्रसँग तुलना गर्न सजिलो छ, हाम्रो सौर्य प्रणालीको सबै भन्दा तातो ग्रह तर मापनमा पहिले कहिल्यै देखिएको छैन। यो ‘सुपर भेनस’ कोटिले ग्रह प्रणालीको जटिल विविधतालाई हाइलाइट गरेको छ ।
र, यी टाढाको संसारहरू अन्वेषण गर्न जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपजस्ता उन्नत प्रविधिको महत्त्वलाई बलियो बनाएको छ । अर्कातर्फ वैज्ञानिकहरुले अंतरिक्षमा एक विनाशक एस्टेरोयड (क्षुद्रग्रह) लाई लिएर सचेत गराएका छन् । यसलाई एस्टेरोयड २०२४ वाई आर ४ नाम दिइएको छ, जो पृथ्वीका लागि खतरा बन्न सक्छ ।
यो क्षुद्रगहको कक्षको विश्लेषण गरेपछि वैज्ञानिकहरुले यो हरेक आठ वर्षमा एक पटक पृथ्वीको निकै नजिकबाट गुज्रिने गरेका पत्ता लगाएका छन् । नासाको सेन्टर फर नियर–अर्थ अब्जेक्ट स्टडीजका अनुसार, एस्टेरोयड २०२४ वाई आर ४ २२ डिसेम्बर २०३२ मा पृथ्वीको निकै नजिक आउने छ ।
सो बेला पृथ्वीबाट उसको दूरी करीब ६६,००० मील रहने छ । यद्यपि, यदी यसको कक्षमा थोरै पनि परिवर्तन हुन्छ भने यो सिधै पृथ्वीसंग ठोक्किन सक्ने पनि खतरा रहेको वैज्ञानिकहरुले बताएका छन् । यो एस्टेरोयड अर्थात क्षुद्रग्रहको पृथ्वीसंग ठोक्किने संभावना ८३ मा १ रहेको बताइएको छ, जो खगोलीय घटनाहरुकोे इतिहासमा निकै अधिक मानिन्छ ।
यसै कारणले यो एस्टेरोयड यूरोपेली स्पेस एजेंसी ईएसएको एनइओ इम्प्याक्ट रिस्क लिस्ट र नासाको सेन्ट्री रिस्क टेबलमा सबैभन्दा माथि पुगेको छ । ऊपर पहुंच गया है. वैज्ञानिकहरुका अनुसार, यदी एस्टेरोयड २०२४ वाई आर ४ पृथ्वीको वायुमंडलमा प्रवेश गर्छ भने, यसले एक विस्फोट हुनसक्छ, जसले पृथ्वीमा भारी विनाश ल्याउन सक्छ ।
र यदी केहीगरी यो पृथ्वीको सतहसंग ठोक्किन पुग्यो भने त एक ठूलो खाडल बन्न सक्छ, जसले सिंगो क्षेत्रमा भूकम्पको जस्तै अवस्था हुनसक्छ । यो क्षुद्रग्रहको खोज सबैभन्दा पहिला नासा–फंडेड एटलस प्रोजेक्टको चिलीमा रहेको रियो हुर्टाडो टेलीस्कोपका माध्यमले गरिएको थियो ।
त्यसपछि क्याटालिना स्काई सर्भेका इंजीनियर र एस्टेरोयड विशेषज्ञ डेभिड र्यानकिनले यसलाई पुनः खोजी गरे र यसको विस्तृत अध्ययनको पुष्टि गरे । नासाका अनुसार, यो एस्टेरोयडलाई टोरोनो इम्प्याक्ट स्केलमा ३ रेटिंग दिइएको छ, जसले दर्शाउँछ कि यो संभावित खतरामा सामेल छ र यसलाई लगातार ट्रयाक गर्न आवस्यक छ ।
यदी एस्टेरोयड २०२४ वाई आर ४ पृथ्वीसंग ठोक्किएन भने यो २२ डिसेम्बर २०३२ मा चंद्रमाको निकै नजिक भएर गुज्रिने छ । नासा र इएसएले यो एस्टेरोयडको चालमा नजर राखेका छन् । आउने महिनाहरुमा थप अधिक डेटा प्राप्त हुँदा यसको कक्ष र संभावित प्रभावको जानकारी पनि अपडेट गराइने बताइएको छ ।
