२६ असार , काठमाण्डौ ।
फिफा विश्वकप २०२६ को ट्रफी कसले उचाल्ला ? यो कौतुहलता त छँदै छ । तर यो पटक विश्वकपको मैदानमा एउटा यस्तो लडाइँ चलिरहेको छ, जसले फुटबल इतिहासका पुराना सबै रेकर्डहरूलाई तोडिदै छ । गोल्डेन बुट अर्थात् विश्वकपको सर्वाधिक गोलकर्ताको त्यो सुनौलो जुत्ता, जसलाई पाउनु जुनसुकै स्ट्राइकरको लागि एउटा सपना हो ।
इतिहास साक्षी छ, सामान्यतया ५ या ६ गोल गर्ने खेलाडीले गोल्डेन बुट सजिलै घर लैजान्थे। सन् २००६ मा मिरोस्लाभ क्लोज र २०१० मा थोमस मुलरले मात्र ५–५ गोल गरेर यो अवार्ड जितेका थिए । तर, सन् २०२६ को यो महाकुम्भमा एउटा यस्तो चमत्कार भइरहेको छ, जहाँ ८ गोल गरिसकेका खेलाडीले पनि ढुक्कसँग भन्न सकेका छैनन्— यो बुट मेरै हो ।
यो कुनै सामान्य प्रतिस्पर्धा होइन । यो त फुटबल जगतका चार शक्तिमानहरू— लियोनल मेसी, किलियन एम्बाप्पे, एर्लिङ हालान्ड र ह्यारी केनबीचको भिडन्त हो । सन् २०१८ मा इङ्गल्यान्डका कप्तान ह्यारी केनले ६ गोल गर्दै गोल्डेन बुट जितेका थिए । २०२२ मा कतारको भूमिमा किलियन एम्बाप्पेले फाइनलमा ह्याट्रिकसहित ८ गोल गरेर सबैलाई स्तब्ध पारे ।
तर २०२६ मा आइपुग्दा, प्रतियोगिताको अन्तिम चरण बाँकी छँदै दुई खेलाडीले ८ गोलको आँकडा छोइसकेका छन्, एक जना ७ गोलमा छन् र अर्का ६ गोलमा । यसको मतलब, यो पटक गोल्डेन बुट जित्नका लागि ९ या १० गोल वा त्यसभन्दा बढीको नयाँ कीर्तिमान बन्न सक्छ । फिफाको इतिहासमा सन् १९७० पछि कुनै पनि खेलाडीले १० गोलको आँकडा पार गर्न सकेका छैनन्। के २०२६ मा यो सम्भव होला?
सूचीको पहिलो नम्बरमा छन्, फुटबलका गोट अर्थात् लियोनल मेसी । अर्जेन्टिनाका यी ३९ वर्षीय जादुगरका लागि यो विश्वकप करियरको अन्तिम अध्याय जस्तै हो। र, उनले आफ्नो लयलाई जसरी बचाइराखेका छन्, त्यो पत्याउनै नसकिने खालको छ ।
मेसीलाई गोल गर्नका लागि ९० मिनेट दौडिनु पर्दैन, उनी केवल एक सेकेन्डको खाली ठाउँ र गल्ती पर्खिन्छन् । मेसी अहिले ८ गोलसहित चार्टको शीर्ष स्थानमा छन् । उनको साथमा एउटा असिस्ट पनि छ। यदि अर्जेन्टिनाले बाँकी खेलहरूमा जित निकाल्दै अघि बढ्यो भने, मेसीले आफ्नो करियरमा अर्को एउटा गोल्डेन बुट थप्ने सम्भावना प्रवल छ ।
तर, मेसीका लागि यो बाटो सजिलो छैन, किनभने उनको ठ्याक्कै पछाडि एउटा फ्रेन्च बुलेट कुदिरहेको छ । दोस्रो दाबेदार हुन्— किलियन एम्बाप्पे । फ्रान्सका कप्तान, जसको गति भूकम्प जस्तै छ र प्रहार मिसाइल जस्तै । सन् २०२२ को गोल्डेन बुट विजेता एम्बाप्पे यसपटक लगातार दोस्रो पटक यो अवार्ड जितेर इतिहास रच्ने दाउमा छन् ।
यसैबीच, एम्बाप्पेले फिफा विश्वकपमा ऐतिहासिक कीर्तिमान कायम गरेका छन् । मोरक्कोविरुद्धको क्वाटरफाइनल खेलमा गोल गरेसँगै उनले विश्वकप इतिहासमा आफ्नो गोलसंख्या २० पु¥याएका हुन् । उनले केवल २० खेल खेल्दै यो अभूतपूर्व उपलब्धि हासिल गरेका हुन् । हालसम्म उनले ८ गोल, २ असिस्ट गरेका छन् ।
गज्जको स्पीड र काउन्टर अट्याक उनको बलियो पक्ष हो । सबैभन्दा ठुलो कुरा— फ्रान्स सेमिफाइनलमा पुगिसकेको छ । यसको मतलब एम्बाप्पेले कम्तीमा अझै दुईवटा खेल खेल्न पाउने पक्का छ । फिफाको नियमअनुसार यदि दुई खेलाडीको गोल बराबरी भयो भने, जसको बढी असिस्ट छ, उसले गोल्डेन बुट पाउँछ ।
एम्बाप्पेको अहिले नै २ असिस्ट भइसकेकाले उनी मेस्सी र केन (१–१ असिस्ट) भन्दा प्राविधिक रूपमा अगाडि छन् । फ्रान्सको बलियो टिम र एम्बाप्पेको यो लय हेर्दा, धेरै विज्ञहरूले एम्बाप्पे नै गोल्डेन बुटको सबैभन्दा बलियो हकदार भएको दाबी गरिरहेका छन् ।
तर, यो दौडमा एउटा यस्तो गोल मेसिन छिरेको छ, जसले डिफेन्डरहरूलाई सपनामा पनि तर्साउने गर्छ । पहिलो पटक विश्वकप खेलिरहेका नर्वेका एर्लिङ हालान्ड ! धेरैलाई लागेको थियो— नर्वे सानो टिम हो, हालान्डले विश्वकपमा संघर्ष गर्नेछन्। तर हालान्डले ती सबै शङ्काहरूलाई गोलको वर्षा गरेर धोइदिएका छन् ।
उनले हालसम्म ७ गोल गर्दा असिस्ट गरेका छैनन् । गोल कन्भर्जन रेट अर्थात्, पाएको मौकालाई गोलमा बदल्ने क्षमतामा हालान्ड शीर्ष चारै जनामा सबैभन्दा खतरनाक छन् । उनलाई आधा मौका मात्र चाहिन्छ, बल नेटको भित्र हुन्छ । डेब्यु विश्वकपमै ७ गोल गर्नु आफैँमा एउटा असाधारण रेकर्ड हो ।
हालान्डको यो डेब्यु सिजन नै गोल्डेन बुटको सिजन बन्न सक्छ, यदि नर्वेले आगामी खेलहरूमा उनलाई लगातार बल फिड गर्न सक्यो भने । र चौथो नम्बरमा छन्, इङ्गल्यान्डका भरोसायोग्य कप्तान ह्यारी केन । ६ गोलसहित उनी शीर्ष स्थानभन्दा मात्र २ गोल पछाडि छन् । केनलाई कसैले पनि नजरअन्दाज गर्न सक्दैन, किनभने उनीसँग विश्वकपमा गोल्डेन बुट कसरी जितिन्छ भन्ने अनुभव र फर्मुला दुवै छ ।
६ गोल, १ असिस्ट गरेका केनको पेनाल्टीमा अचुक निशाना र उत्कृष्ट ’लिङ्क–अप प्ल बलियो पक्ष हो । केन केवल गोल मात्र गर्दैनन्, मिडफिल्डमा झरेर खेल पनि बनाउँछन् । इङ्गल्यान्डको टिम गेम र सेट–पिसमा केनको हेडिङ क्षमता निकै घातक छ । यदि इङ्गल्यान्डले बाँकी खेलमा उच्च प्रदर्शन गर्यो भने, केनले २–३ गोल थप्नु कुनै ठुलो कुरा होइन ।
प्रतियोगिता यी चार जनामा मात्रै सीमित छैन । फ्रान्सकै उस्मान डेम्बेले ५ गोलसहित दाउ हेरेर बसेका छन् । स्पेनका मिकेल ओयार्जाबल र इङ्गल्यान्डका युवा स्टार जुड बेलिङम पनि ४–४ गोलसहित रेसमा छन् । यदि यी डार्क हर्स खेलाडीहरूले आगामी खेलमा ह्याट्रिक वा असाधारण प्रदर्शन गरे भने, शीर्ष चारको समीकरण भत्किन बेर लाग्ने छैन ।
अब सबैको नजर जुलाई १९ को त्यो ऐतिहासिक फाइनल खेल र त्यसअघिका सेमिफाइनल भिडन्तहरूमा छ । मेसी आफ्नो सुखद बिदाइ चाहन्छन्, एम्बाप्पे आफ्नो साम्राज्य बचाउन चाहन्छन्, हालान्ड नयाँ इतिहास लेख्न आतुर छन् भने केन पुरानो गौरव फर्काउने दाउमा छन् । विश्वकप इतिहासकै यो सबैभन्दा रोमाञ्चक, डरलाग्दो र अनपेक्षित गोल्डेन बुटको दौडले फुटबल फ्यानहरूलाई रोमाञ्चको मोडमा पुर्याएको छ ।




