२६ साउन , काठमाण्डौ ।
दक्षिण अमेरिकी मुलुक कोलम्बियाको पश्चिमी क्षेत्रमा शक्तिशाली भूकम्पका कारण कम्तीमा १३२ जना मानिसहरूको मृत्यु भएको बताइएको छ । उद्धारकर्मीहरूले भत्किएका भवनमा फसेका मानिसहरूको खोजी गरिरहेका छन् ।
दशकौँपछि आएको विनाशकारी भूकम्पपछि देशमा आपत्काल घोषणा गरिएको छ । देशको भूगर्भ विभागका अनुसार स्थानीय समय अनुसार बिहान ७ः३४ बजे चोको प्रान्तलाई केन्द्रबिन्दु बनाएर ७.४ म्याग्निट्यूडको भूकम्प आएको थियो ।
छिमेकी देश भेनेजुएलामा दुई वटा शक्तिशाली भूकम्पले ६,३०० जना मानिसहरूको ज्यान लिएको दुई महिना नपुग्दै कोलम्बियामा अर्को शक्तिशाली भूकम्प आएको हो । यो भूकम्पमा परि ५७० जना घाइते भएका छन् ।
शक्तिशाली भूकम्पका कारण विभिन्न सहरमा भवनहरू भत्किएका छन्, अस्पताल तथा अन्य पूर्वाधारमा क्षति पुगेको छ र केही मानिस भग्नावशेषमा पुरिएका छन् । कोलम्बियाका नवनियुक्त राष्ट्रपति अबेलार्दो दे ला एस्प्रियेलाले राष्ट्रिय आपत्काल घोषणा गर्दै सरकारको पहिलो प्राथमिकता भग्नावशेषमा पुरिएका मानिसको उद्धार गर्नु रहेको बताएका छन् ।
कोलम्बियाको भूगर्भ सेवा संस्थाका अनुसार यो २१औँ शताब्दीमा देशमा रेकर्ड भएको सबैभन्दा शक्तिशाली भूकम्प हो । सबैभन्दा ठूलो क्षति भने कोलम्बियाको कफी उत्पादन क्षेत्रअन्तर्गत पर्ने रिसाराल्दामा देखिएको छ ।
त्यस क्षेत्रको राजधानी पेरेरियामा व्यापक क्षति भएको छ र उद्धारकर्मीहरूले भत्किएका भवनमा मानिस जीवितै फसेका छन् कि छैनन् भनेर खोजी जारी राखेका छन् । भूकम्पमा परेर संरचना भत्किएका छन् । मानिजालेसमा रहेको प्रसिद्ध नव–गोथिक शैलीको क्याथेड्रलको एक छेउको टावर भत्किएर सडकमा भग्नावशेष खसेको छ ।
कालीमा उद्धारकर्मी, प्रहरी र स्वयंसेवकहरूले हातैले भग्नावशेष हटाउँदै पुरिएका मानिसको खोजी गरेका थिए । कालीका अग्निनियन्त्रक मौरिसियो आन्द्रादेका अनुसार उनको टोलीले भत्किएको भवनबाट दुई महिला र दुई बालबालिकालाई जीवितै उद्धार गरेको थियो ।
कालीमा एउटा भवन भत्किँदा ‘बम विस्फोटजस्तो आवाज आएको’ स्थानीय बासिन्दाले बताएका छन् । स्थानीय बासिन्दाहरूले मानव शृंखला बनाएर भग्नावशेष हटाइरहेका थिए । तर धेरै मानिस फसेकाले भारी उपकरण आवश्यक रहेको उनीहरूले बताएका छन् ।
भूकम्पपछि कोलम्बियाको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले पश्चिमी क्षेत्रका पेरेरिया, मानिजालेस, क्विब्दो, आर्मेनिया, कार्तागो र बुएनाभेन्तुरा लगायतका विमानस्थलमा उडान सञ्चालन अस्थायी रूपमा रोकेको छ । इन्जिनियरहरूले विमानस्थलका संरचनाको सुरक्षा परीक्षण गरिरहेका छन् ।
कोलम्बिया भूकम्पीय रूपमा सक्रिय प्यासिफिक रिङ अफ फायर क्षेत्रमा पर्छ । देशमा हरेक महिना हजारौँ साना भूकम्प जाने गरेका छन् । नर्थवेस्टर्न युनिभर्सिटीकी भूकम्पविद् सुजान भान डर लीका अनुसार भूकम्प निकै गहिराइमा गए पनि यसको ठूलो परिमाण, जमिनभित्रको स्थान र भूकम्पीय चालका कारण बाक्लो बस्ती भएका उपत्यकामा शक्तिशाली कम्पन उत्पन्न भएको हुन सक्छ ।
कोलम्बियाको भूगर्भ सेवाका अनुसार सोमबार रातिसम्म २१ वटा परकम्प रेकर्ड भइसकेका थिए । संस्थाले थप परकम्प आउन सक्ने चेतावनी दिएको छ । यसअघि कोलम्बियाको कफी क्षेत्र सन् १९९९ मा ६.२ म्याग्निच्युडको भूकम्पबाट पनि ठूलो रूपमा प्रभावित भएको थियो ।
त्यस भूकम्पमा विशेषगरी आर्मेनिया र पेरेरिया आसपास १ हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको थियो । यसैबीच युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्सुला भोन डेर लेयनले कोलम्बियालाई आवश्यक सबै सम्भव सहयोग गर्न युरोपेली संघ (ईयू) तयार रहेको बताउँदै ‘कपरनिकस’ भूउपग्रह सेवा परिचालन गरिएको जानकारी दिएकी छन् ।
यस्तै, अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले पनि घटनाक्रमलाई नजिकबाट नियालिरहेको र अमेरिका सहयोगका लागि तयार रहेको बताएका छन् ।
