✍ युनिशा अर्याल
विरोध प्रदर्शन भनेको एउटा विचारप्रति आपत्ति वा असहमति जनाउने सार्वजनिक अभिव्यक्ती हो । यो एउटा अहिंसात्मक अभियान हो जुन कुनै विशेष उद्धेश्य प्राप्त गर्नका लागि व्यवस्थित र शान्तिपूर्ण रुपमा गरिन्छ । तल केही विरोधी प्रदर्शनहरु उल्लेख गरिएको छ, जसले त्यही देशहरुमा परिवर्तन ल्याएको छ, जहाँ प्रदर्शन भएको छ । प्रजातान्त्रिक समाजमा, निणर्य भनेको निणर्यकर्ताहरुले बेवास्ता गरेका मुद्दाहरुको लागि समुदायले समाधान खोज्नु भनेको वैधानिक र आवश्यक तरिका हो।
१.एल्लोभेस्ट आन्दोलन (अक्टोबर २०१८)
यो आन्दोलन आर्थिक न्यायको बारेमा भएको थियो। यो आन्दोलन सुरुमा बढ्दो ईन्धनको मूल्य र उच्च लागतको जीवन यापनद्वारा प्रेरित गरिएको थियो।
२. दि इस्ट्रोमिंग अफ दि बसटिल (जुलाई १४, १७८९)
यो कार्य सम्पुर्ण फान्सेली क्रान्तिको प्रतिककोरुपमा आएको हो। त्यो दिन बसटिलमा ठूलो संख्यामा पेरिसियनहरु आएका थिए, जसले आफ्नो सरकारलाई नाश परेर आफुहरु कारावास गए।
३. गान्धीको साल्ट मार्च ( अप्रिल ५, १९३०)
यो ब्रीटिश करको विरुद्ध थियो। यसले अन्ततः ब्रीटिश चासोको लागि भन्दा भारतप्रति विश्व सहानुभुतिको बहावलाई परिवर्तन गर्यो ।
४. बर्लिन वाल प्रोटेस्ट ( १९८१)
पूर्वी र पश्चिमी बर्लिन २८ वर्ष सम्म छुटिएका थिए तर यो प्रदर्शनले पूर्वी जर्मन सरकारको लागि अन्तिम दाना थियो, जसले अन्ततः नोभेम्बर ९ मा त्यो ढोका खोलिदिएर बर्लिनलाई एक बनायो ।
यति मात्र नभई अरु धेरै प्रदर्शनहरु छन्। यो अभियानले धेरै नभए पनि थोरै परिवर्तन त ल्याउँछ तर हामी एकजुट भएर यसलाई निरन्तरता दिँदै जानु पर्दछ। यसले आफ्नो अधिकारको कुरा अगाडि राख्दै कुनै पनि नकरात्मक कार्य नगर्न सन्देश दिन्छ। अहिले हाम्रो देश नेपालमा केही युवाहरुले चलाइरहेको विरोध प्रदर्शन जसमा जनताले तल उल्लेख गरेका कुराहरुको माग गरेका छन्।
१. १००% पि.सि.आर. को व्यवस्था,
२ .लकडाउनको मोडालिटी परिवर्तन गर्न,
३. क्वारेन्टाइनको राम्रो व्यवस्था,
४ .जनताकालागि खर्च हुने पैसा कता गयो?
विरोध प्रदर्शनको महत्व यस प्रकार रहेका छन्
१. विरोध प्रदर्शनले सबै समाजको नागरिक, राजनीतिक, आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक जिवनमा महत्वपूर्ण भुमिका खेल्द्छ ।
२. ऐतिहासिक रूपमा, विरोध प्रदर्शनले प्रायः सकारात्मक सामाजिक परिवर्तन र मानव अधिकारको प्रगतिलाई प्रेरित गर्दछ भने यसले विश्वको सबै भागहरुमा नागरिक अन्तरिक्षको परिभाषा र सुरक्षा गर्न मद्दत गर्दछ।
३. यसले एक संलग्न र सुचित नागरिकको विकासलाई प्रोत्साहित गर्दछ।
४. विरोध प्रदर्शनले सार्वजनिक मामिला पनि प्रत्यक्ष सहभागिता बढाउछ।
५. यो विशेष गरी उनीहरुको लागि महत्त्वपूणर् छ जो सिमान्तको रेखा अन्तर्गत छन।
जनताले आफ्नो हक र अधिकारको लागि बोल्न पाउनु पर्दछ। यो कुरा हाम्रो नेपालको संविधान २०७२ को धारा १७ को (२)को (क) मा हरेक व्यक्तिलाई विचार र अभिव्यक्तिको स्वत्रन्तता हुनेछ भनेर उल्लेख गरिएको छ । विरोध प्रदर्शनहरुलाई धेरै प्रकारहरुमा लिन सकिन्छ, व्यक्तिगत विवरण देखि सामूहिक प्रदर्शन सम्म जान सकिन्छ। यद्यपि, विश्वव्यापी सरकारले प्रायः विरोध प्रदर्शनलाई नियन्त्रण गर्ने असुविधा वा खतरा जस्तो व्यवहार गर्दछ।
लकडाउनको मोडालिटी त परिवर्तन भयो तर धेरै क्षेत्रमा यसले असर पारेको छ । क्वारेन्टाइनमा बस्ने एउटी महिलाको सामूहिक बलत्कार भएको छ । यसको जिम्मा कसले लिने ? यो सब कुरा सरकारले सुन्नै पर्छ र यसको उत्तर जनतालाई दिनुपर्छ । विरोध प्रदर्शन गर्दा धेरै ठाउँमा युवाहरुले समस्या झेल्नु परेको थियो। उनिहरु माथि पानीको फोहरा प्रहार भएको थियो भने कतै लाठी पनि हानिएको थियो । कतै भने शान्त रुपमा प्रर्दशन भएका छन् । यो प्रदर्शनलाई नकरात्मक सोचले नहेरी सकरात्मक सोचले हेर्नु पर्दछ र भविष्यमा यसलाई निरन्तता दिनु पर्दछ । यो प्रदर्शनले सरकार समक्ष हरेक नगरिकको कुरा पुग्न सक्दछ ।आशा गरुम कि हाम्रो देश नेपालमा यो भइरहेको प्रदर्शनले परिवर्तन ल्याउछ ।
