४ फागुन, एजेन्सी ।
जासुसी बेलुन अहिले विश्वकै बहस बनिरहेको बेला युक्रेनको राजधानी किभमा रुसले जासुसी बेलुन प्रयोग गरेको खबर बाहिर आएको छ । युक्रेनी अधिकारीहरूले रूसी “जासूस बेलुनहरू“ किभमा खसालेको बताएका छन्। स्काई न्यूजका अनुसार युक्रेनको सैन्य प्रशासनले एउटा टेलिग्राममा भनेको छ कि छवटा बेलुन खसालिएको छ ।
जसमा टोही उपकरण बोक्न सकिन्छ । बुधबार युक्रेनको राजधानी किभमा ६ वटा रुसी जासुसी बेलुन देखिएका थिए जसलाई युक्रेनी सेनाले खसालेको थियो । बेलुनको सूचना पाएलगत्तै राजधानीमा एयर अलर्ट जारी गरिएको थियो । युक्रेनी सेनाका अनुसार यी बेलुनहरूमा कुना रिफ्लेक्टर र जासुसी हुन सक्छ।
सैन्य कारबाही अघि कुनै क्षेत्रको जासूसी गर्नको लागि टोही प्रयोग गरिन्छ। युक्रेनी वायुसेनाका प्रवक्ता युरी इहनतले बेलुनको उद्देश्य युक्रेनको वायु रक्षाको बारेमा पत्ता लगाउन र त्यसमा बाधा पु¥याउनु हुनसक्ने बताएका छन् । वास्तवमा, रसियामा बिस्तारै ड्रोनको अभाव छ।
यस्तो अवस्थामा उसले ओर्लान–१० जस्ता विशेष ड्रोनलाई बचाउन बेलुनको प्रयोग गरिरहेको अनुमान छ । साथै, रुस युक्रेनले आफ्नो बहुमूल्य एन्टी–एयरक्राफ्ट मिसाइलहरू यी बेलुनहरू खसाल्न खर्च गरोस भन्ने चाहन्छ। अर्कोतर्फ, फेब्रुअरी १४ मा युक्रेनको छिमेकी देश मोल्डोभामा पनि शंकास्पद रुसी उडान वस्तु देखिएपछि मोल्दोभाले एक घण्टाका लागि आफ्नो हवाई क्षेत्र बन्द गरेको थियो ।
यो उडान वस्तु युक्रेनबाट मोल्डोभा पुगेको मौसम विज्ञान बेलुन जस्तो देखिन्थ्यो। यसबाहेक नेटो सदस्य रोमानियाले पनि विगतमा यस्तै बेलुन देखेको दाबी गरेको छ । प्रवक्ता इहनातका अनुसार रुसले आइतवार डिनिप्रो सहरमा यस्तै बेलुन प्रयोग गरेको थियो। तिनीहरूको व्यास एक देखि डेढ मिटरको बीचमा थियो, जुन रिफ्लेक्टरहरू बोक्न पर्याप्त हुन्छन् ।
उनले भनेका छन् तिनीहरुलाई हेर्दा ग्यास भरिएको जस्तो देखिन्थ्यो । यी रिफ्लेक्टरहरू रडार प्रणाली मार्फत काम गर्ने क्षेप्यास्त्रहरूलाई विचलित गर्न प्रयोग गरिन्छ। त्यस्ता रिफ्लेक्टरहरू रूसले केर्च ब्रिजको पतन हुनु अघि युक्रेनी आक्रमणहरू हटाउन धेरै पटक प्रयोग गरेको थियो। तर, पहिलो पटक बेलुन मार्फत पठाइएको थियो ।
८ अक्टोबर २०२२ मा युक्रेनले क्रिमियालाई रुससँग जोड्ने केर्च पुललाई ध्वस्त पारेको थियो । अमेरिका र युक्रेनका विज्ञहरूले भनेका छन् कि यी बेलुनहरू मार्फत रुसले युक्रेनी वायु रक्षा प्रणालीलाई ट्रिगर गर्ने प्रयास गरिरहेको थियो, ताकि तिनीहरूको स्थान थाहा हुन्छ। यसले युक्रेनी विमान र मिसाइललाई लक्षित गर्न सजिलो बनाउनेछ।
रुसले यी बेलुनबारे अहिलेसम्म कुनै बयान दिएको छैन। फेब्रुअरी ४ मा अमेरिकी लडाकु विमानले चिनियाँ जासूस बेलुनलाई खसालेको थियो । चीनले उक्त बेलुन मानवरहित मौसमी वायुयान भएको बताएको थियो जुन गल्तीले उडाइएको थियो र अमेरिकाले उक्त वस्तुलाई F–22 जेट प्रयोग गरेर खसालेको थियो।
चीनले पनि संदिग्ध चिनियाँ जासूस बेलुन खसालेको सम्बन्धमा संलग्न अमेरिकी संस्थाहरू विरुद्ध कदम चाल्ने बताएको छ । जबकि अमेरिकाले बेइजिङको एयरोस्पेस कार्यक्रमहरूसँग जोडिएको भन्दै चिनियाँ संस्थाहरूलाई प्रतिबन्ध लगाएको छ।
