२२ वैशाख, एजेन्सी ।
भारतको पूर्वोत्तर राज्य मणिपुरमा ४ दिनदेखि जारी जातीय हिंसामा मृत्यु हुनेको संख्या ५४ पुगेको छ । मणिपुर म्यानमार (वर्मा) सँग सीमा जोडिएको प्रान्त हो । रैथाने मणिपुरी (मैतेई) र जनजाति समुदाय कुकी–जोमीबीच गत बुधबारदेखि चर्किएको हिंसात्मक आन्दोलनका कारण मणिपुर अशान्त बनेको हो ।
ठाउँठाउँमा दुई समुदायबीचको झडप र प्रहरीको गोली लागेर ५४ जनाको ज्यान गएको बीबीसी हिन्दीले जनाएको छ । तर स्थानीय प्रहरी अधिकारीले अनौपचारिक रुपमा दिएको जानकारी अनुसार मृतकको सङ्ख्या निकै धरै रहेको अनुमान छ । मणिपुरमा पछिल्लो एक हप्तादेखि हिंसा भड्किएको छ ।
ठाउँ ठाउँमा आगलागी र नरसंहार भएका छन् । स्थितिलाई शान्त बनाउन केन्द्रीय सरकारले हजारौँ सेना र र्यापिड एक्सन फोर्सका ५५ वटा टुकडी मणिपुर पठाएको छ । सडकमा सेनाले मार्चपास गरिरहेका छन् । भारतीय सेनाका जनसम्पर्क अधिकारी लेफ्टिनेन्ट कर्नल महेन्द्र रावतले मणिपुरको प्रभावित क्षेत्रमा कर्फ्यु लगाइएको र सेनालाई सिधै गोली हान्ने अधिकार दिएको बताएका छन् ।
आज सडकमा छिटपुट गाडी देखिन थालेका र अत्यावश्यक सामग्री बेच्ने पसल पनि खुलेका खबरमा उल्लेख छ । सरकारले मणिपुरमा पाँच दिनको लागि इन्टरनेट बन्द गरेको छ भने हिजो र आज मणिपुर आउजाउ गर्ने सबै रेल सेवा पनि रोकिएका छन् । चुराचन्दपुर जिल्लामा शुक्रबार राति भएका दुई छुट्टाछुट्टै भिडन्तमा पाँच अतिवादी मारिएको प्रहरीले जनाएको छ ।
रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ताका अनुसार हिंसा प्रभावित क्षेत्रबाट अहिलेसम्म २० हजार लाई सुरक्षित स्थानमा लगिएको छ । तीमध्ये केहीलाई सेनाको शिविरमा पनि राखिएको छ । सबै प्रमुख सडक र स्थानहरूमा द्रुत कार्य बल र केन्द्रीय प्रहरी बलहरूको बाक्लो उपस्थिति छ । चुराचन्दपुर, मोरे, काक्चिङ र काङपोकपी जिल्लाको अवस्था नियन्त्रणमा आएको सेनाले जनाएको छ ।
साढे ३६ लाख जनसंख्या रहेको मणिपुरमा बहुसंख्यक अर्थात ३० लाख हाराहारी जनसंख्या रहेको रैथाने मणिपुरी (मैतेई) समुदाय लामो समयदेखि अनुसूचित जाति (सेडुअल कास्ट) को मान्यताका लागि संघर्षरत थियो । त्यो मागप्रति मणिपुरकै अन्य जाति, समुदायले विरोध जनाउँदै आएका थिए ।
मणिपुर उच्च अदालत मैतेई समुदायको मागप्रति सकारात्मक बन्दै गत १९ अप्रिलमा राज्य सरकारलाई आदेश ग¥यो, ‘मैतेई समुदायको माग जायज छ । उनीहरुलाई अनुसूचित जातिको दर्जाका लागि मे २९ सम्ममा केन्द्रीय जनजाति मामिला मन्त्रायलमा सिफारिस पेस गर्नु ।’
अदालतको आदेशपछि आदिवासी÷जनजाति समुदाय र तिनको विद्यार्थी संघले बुधबार राजधानी इम्फालमा निकालेको ऐक्यबद्धता ¥यालीमा मणिपुरी–कोकी समुदायबीच झडप भएको थियो । झडपले उग्र रुप लिँदै जाँदा मणिपुर हिंसात्मक बनेको हो ।
यो जातीय दंगाका कारण राज्यका १० हजार बढी सर्वसाधारण विस्थापित भइसकेका छन् । मणिपुरका मुख्यमन्त्री विरेन सिंहले सद्भाव कायम राख्न गरेको आह्वानको कुनै पर्वाह नगरी दुई समुदायबीच निरन्तर झडप भइरहेको छ ।
