२५ भदौ , एजेन्सी ।
दक्षिण चीन सागरमा चिनियाँ अकुपाईलाई लिएर अमेरिका र भियतनामले विरोध जनाउँदै चीनलाई चेतवानी दिएका छन् । अमेरिका र भियतनामले विवादित दक्षिण चीन सागरमा चिनियाँ पानीजहाजबीच भएको पछिल्लो झडपको केही दिनपछि आज सोमवार ‘बल प्रयोग’ नगर्न चीनलाई चेतावनी दिएका हुन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन र भियतनामको कम्युनिस्ट पार्टीका प्रमुख गुयेन फु ट्रोङले रणनीतिक जलमार्गमा प्रतिस्पर्धात्मक दाबीलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार समाधान गरिनुपर्ने बताएका छन् । बेइजिङले वार्षिक खर्बौँ डलरको व्यापार हुने लगभग सम्पूर्ण समुद्रमाथि आफ्नो दाबी गर्दै आएको छ।
चीनको यो दाबीमाथि कुनै कानुनी आधार नभएको र अन्तर्राष्ट्रिय अदालतको फैसलालाई चीनले बेवास्ता गरेको उनीहरूले बताएका छन् । बाइडेन र ट्रोङले जारी गरेको संयुक्त वक्तव्यमा भनिएको छ, ‘नेताहरूले धम्की वा बल प्रयोगविना नै अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार विवादको शान्तिपूर्ण समाधानका लागि आफ्नो अटुट समर्थनलाई जोड दिएका छन् ।
’उनीहरूले ‘दक्षिण चीन सागरमा नेभिगेसन र ओभरफ्लाइट र निर्बाध वैध व्यापारको स्वतन्त्रता’ का लागि पनि आह्वान गरेका छन् । दुई नेताले यस क्षेत्रमा चीनको बढ्दो आक्रामकताको सामना गर्ने तरिकाको रूपमा व्यापक रूपमा हेरिएको सहयोगलाई अझ प्रगाढ बनाउने सम्झौता गरेको एक दिनपछि यो वक्तव्य आएको हो ।
व्यापार, सुरक्षा, मानव अधिकार र जलवायु परिवर्तनलगायत विविध विषयमा वाशिङ्टन र बेइजिङबीच विवाद भइरहेको छ र चिनियाँ प्रभावको सामना गर्न अमेरिकाले आफ्ना सहयोगीहरूको सञ्जाल बढाउन खोजिरहेको छ ।
गएको हप्ता फिलिपिन्सले चिनियाँ तटरक्षक बल र ‘लडाकु’ डुङ्गाले सेकेन्ड थोमस शोलमा फिलिपिनो सेनालाई आपूर्ति गर्ने क्रममा आफ्नै दुई तटरक्षक जहाजलाई सताएको आरोप लगाएको थियो ।
फिलिपिन्सको नौसेनाले सन् १९९९ मा पानीमा चीनको प्रगति रोक्नका लागि जानीजानी एउटा पुरानो जहाजलाई सोलमा ग्राउन्डेड गरेको थियो । चीनले दक्षिण चीन सागर र झुन्डको चट्टानमा गस्ती गर्न सयौँ जहाज तैनाथ गरेको छ ।
लामो समयदेखि अमेरिकाको सहयोगी रहेको फिलिपिन्सको स्प्राट्ली टापुका नौ वटा चट्टान र टापुमा चौकी छन् जसलाई भियतनामले प्यारासेल टापुसँगै दाबी पनि गरेको छ ।
मनिलाका अनुसार चिनियाँ तटरक्षक बल र नौसेनाका जहाजहरूले फिलिपिन्सका डुङ्गाहरूलाई विवादित जलक्षेत्रमा नियमित रूपमा रोक्छन् । मनिला र बेइजिङबीच गएको महिना तनाव तब चर्कियो जब चिनियाँ तटरक्षक बलका जहाजहरूले फिलिपिन्सको पुनः आपूर्ति मिसनविरुद्ध पानीको तोप प्रयोग गरेको र यसले गर्दा एउटा डुङ्गाले आफ्नो कार्गो ढुवानी गर्न सकेको थिएन ।
