५ फागुन, एजेन्सी ।
विश्वभर नै लोकतन्त्रको स्तरमा ठुलो गिरावट आएको छ । बेलायती पत्रिका ‘द इकोनोमिस्ट’ले सन् २०२३ मा १६७ देशको लोकतन्त्रको वरियता प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ । ‘द इकोनोमिस्ट’ले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा एक सय ६७ देशलाई ४ श्रेणीमा विभाजन गरिएको छ ।
जसमा पूर्ण लोकतन्त्र, त्रुटिहरू सहितको लोकतन्त्र र अधिनायकवादी शासन छ । चौथो श्रेणीको लोकतन्त्र भएको हाइब्रिड शासनको हो, अर्थात् ती देशहरू जहाँ न पूर्ण लोकतन्त्र छ न तानाशाही । यस सूचीमा नेपाल ४.६० अंकका साथ ९८ औँ स्थानमा रहेको छ ।
प्रतिवेदनका अनुसार नेपालको लोकतन्त्रमा केही कमजोरीहरू रहेका छन् । गत वर्ष ४.४९ अङ्क रहेकोमा यस वर्ष केही सुधार भएको पनि सङ्केत गरिएको छ । भारत ७.१८ अंकका साथ ४१औँ स्थानमा छ । प्रतिवेदनका अनुसार भारतमा प्रजातन्त्रमा केही कमजोरीहरू छन् ।
अर्कोतर्फ, रिपोर्टका अनुसार गत वर्षको तुलनामा पाकिस्तानको वरियतामा ठुलो गिरावट आएको छ । पाकिस्तान ११ स्थान झर्दै ११८औँ स्थानमा पुगेको छ । आफूलाई विश्वको पाँचौं ठुलो लोकतन्त्र भनिने पाकिस्तानको ३.२५ अङ्क छ । सूचीको शीर्ष स्थानमा नर्वे रहेको छ । यहाँ पूर्ण लोकतन्त्र छ । त्यसपछि न्यूजिल्याण्ड, आइसल्याण्ड र स्वीडेन छन् ।
प्रतिवेदनमा विश्वका २४ देशमा पूर्ण लोकतन्त्र, ५० देशमा त्रुटिपूर्ण लोकतन्त्र र सबैभन्दा बढी ५९ देशमा तानाशाही रहेको उल्लेख गरिएको छ । १६७ मध्ये ३४ देशहरूमा हाइब्रिड शासन छ । यसमा बङ्गलादेश, भुटान र टर्की जस्ता देशहरू पर्छन् । चीनको वरीयता पाकिस्तान भन्दा तल छ ।
द इकोनोमिस्टले चीनलाई १ सय ४८ औँ स्थानमा राखेको छ । चीनको स्कोर २.१२ छ, जसले आफ्नो सरकारलाई तानाशाहको श्रेणीमा राख्छ । अमेरिका ७.८५ अंकका साथ २९ औँ स्थानमा छ भने बेलायत १८ औँ स्थानमा छ । सूचीको पुछारमा अफगानिस्तान, म्यानमार र उत्तर कोरियाको नाम छ ।
